Toen in Zwolle: zo zag het (inmiddels gesloopte) Gouverneurshuis eruit

Als je aan een Zwollenaar vraagt welk gebouw in Zwolle nooit gesloopt had mogen worden, is de kans groot dat het Gouverneurshuis genoemd wordt. De oude ambtswoning van de commissaris van de Koning(in) in Overijssel werd in 1985 gesloopt, toen het gebouw bijna honderd jaar oud was. In dit artikel nemen we met oude foto’s een kijkje in het huis.

Terug naar 1892

Het Gouverneurshuis werd tussen 1890 en 1892 gebouwd als ambtswoning van de commissaris van de Koning(in) in Overijssel. Precies op de plek waar je nu appartementencomplex Genverberg vindt, vlakbij de Kerkbrug. De woning werd gebouwd in neorenaissance stijl met neogotische elementen. Het was luxe en groot van opzet, mede omdat het gebouw ook bedoeld was voor leden van het Koninklijk Huis.

Het Gouverneurshuis, vermoedelijk eind negentiende eeuw. Foto: Collectie Overijssel.

Drie commissarissen

Het gebouw werd uiteindelijk gebruikt door drie commissarissen van de koning(in). Na de oorlog gebruikte de commissaris een nieuwe woning, aan de Roopoort. Commissaris Alexander Eppo van Voorst tot Voorst was tot 1941 de laatste bewoner. Op de foto zie je hoe de gang bij de entree van het Gouverneurshuis eruitzag.

Gouverneurshuis Zwolle
Gang bij de entree. Foto (uit 1985): Collectie Overijssel.

Hal eerste etage

Op deze foto zie je de hal op de eerste etage, gezien vanuit het noordoosten. Het bijzondere van de trapleuningen was dat de voet in de vorm van een waterspuwer was. Ook op de pilaren waren veel details aangebracht.

Hal op de eerste eerste etage, gezien vanuit het noordoosten met pilaar, handgesmede trapleuning en trappenhuis. Foto (uit 1985): Collectie Overijssel.

Grote zaal

Hier zie je de grote zaal op de eerste etage. In de verte is de open haard te zien, met de tekst Bene Agere et Laetari. Volgens het Groot woordenboek der Nederlandse taal geldt deze Latijnse tekst als de lijfspreuk van Spinoza. Het betekent zoiets als ‘goed handelen in blijdschap’.

Gouverneurshuis Zwolle
De grote zaal op de eerste etage, gezien naar de haard Bene Agere et Laetare. Foto (uit 1985): Collectie Overijssel.

Bijzondere details

Het gebouw kende veel bijzondere details, zoals deze jeugdige muzikant die te zien was op de eerste etage.

Gouverneurshuis Zwolle
Het beeld van een jeugdige muzikant. Foto (uit 1985): Collectie Overijssel.

Open haard

In de Grote Zaal, aan de Kerkstraatzijde, stond ook deze open haard. Op de haard stond de tekst ‘Ubi bene ibi domicilium’, dat volgens het Groot woordenboek der Nederlandse taal zoiets betekent als: ‘Waar het mij wel gaat, daar is het mijn vaderland’. Het is een van de weinige foto’s in kleur waarover Collectie Overijssel beschikt.

Gouverneurshuis Zwolle
Open haard ‘Ubi bene ibi domicilium’ in kleur onder Nederlandse wapen, in de Grote zaal aan de Kerkstraatzijde. Foto (uit 1985): Collectie Overijssel.

Benedengang

De benenedengang bij de achterdeur.

Gouverneurshuis Zwolle
Benedengang bij de achterdeur. Foto (uit 1985): Collectie Overijssel.

Vervallen

Na de oorlog werd het gebouw gebruikt als belastingkantoor en daarna als HEAO, de vroegere hogeschool. Het oude Gouverneurshuis raakte daarna in verval. Het stond leeg en werd slecht onderhouden. Een projectontwikkelaar kocht het gebouw en wilde het slopen om er appartementen te bouwen.

Gouverneurshuis Zwolle
Het Gouverneurshuis in maart 1985. De voorgevel is hier nog intact tijdens begin van de sloop. Foto (uit 1985): Collectie Overijssel.

‘Sloopstra, rot op’

Met de sloopplannen was lang niet iedereen het eens. ‘Sloopstra, rot op’, staat met koeienletters op het gebouw. Die naam sloeg op Gauke Loopstra, die destijds burgemeester van Zwolle was. Hij en zijn wethouders werden fel bekritiseerd om het Gouverneurshuis te laten slopen. De sloop kon relatief eenvoudig in werking worden gezet, omdat het gebouw bijvoorbeeld niet als gemeentelijk monument beschermd was en ook geen eigendom was van de gemeente. Ondanks de protesten van de burgers, werd het gebouw in 1985 met de grond gelijk gemaakt.

Gouverneurshuis Zwolle
Het gebouw wordt gesloopt. Foto (uit 1985): Collectie Overijssel.

Appartementen

Het sloopschandaal koste de wethouder die destijds verantwoordelijk was uiteindelijk zijn baan. Zijn eigen fractie noemde de afbraak van het pand zelfs een blunder, zo berichtte De Telegraaf in 1985. Volgens de krant zou de projectontwikkelaar 211.000 Gulden hebben betaald voor het gebouw. Dat is omgerekend bijna 96.000 euro. Op de plek vind je nu nog steeds appartementencomplex Genverberg, vernoemd naar een van de twaalf Zwolse bastions die eeuwen geleden rondom die plek was aangelegd als verdedigingswerk.

Op de plek van het gouverneurshuis vind je nu appartementencomplex Genverberg. Foto: Google Maps.

Lees ook:

Meer in deze categorie

Toen in Zwolle

Ga naar “Bijzondere foto’s: met paard en wagen door de drukste winkelstraat van Zwolle”

Bijzondere foto’s: met paard en wagen door de drukste winkelstraat van Zwolle

Diezerstraat Zwolle
Ga naar “Flits! Of toch niet? Waarom deze Zwolse flitspaal in 2009 ingepakt was”

Flits! Of toch niet? Waarom deze Zwolse flitspaal in 2009 ingepakt was

flitspaal sinterklaas
Ga naar “Toen in Zwolle: deze melkboeren stonden vroeger op de Grote Markt”

Toen in Zwolle: deze melkboeren stonden vroeger op de Grote Markt

boeren melk Zwolle

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “op alles van Leifheit”

op alles van Leifheit

  • Geldig t/m 4 december 2022
Ga naar “Blond Amsterdam Holland Glorie servies van € 9,95 voor € 7,46”

Blond Amsterdam Holland Glorie servies van € 9,95 voor € 7,46

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 4 december 2022
Ga naar “Sylvie Meis luxe pyjama € 17,99”

Sylvie Meis luxe pyjama € 17,99

  • ALDI
  • Geldig t/m 4 december 2022
Ga naar “Douwe Egberts Filterkoffie van € 15,30 voor € 10”

Douwe Egberts Filterkoffie van € 15,30 voor € 10

  • Jumbo
  • Geldig t/m 6 december 2022
Ga naar “Dare to Share bij De Beren Restaurants. van € 75 voor € 37,50”

Dare to Share bij De Beren Restaurants. van € 75 voor € 37,50

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 4 december 2022

Vacatures

Ga naar “Administratief medewerker Douane”

Administratief medewerker Douane

  • Driessen
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Consulent mens en werk”

Consulent mens en werk

  • Driessen
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Administratief medewerker”

Administratief medewerker

  • Randstad
  • Fulltime
Ga naar “Coördinator Onderhoud! In deze veelzijdige functie ben je verantwoordelijk voor de regie en coördinatie van het planmatig onderhoud.”

Coördinator Onderhoud! In deze veelzijdige functie ben je verantwoordelijk voor de regie en coördinatie van het planmatig onderhoud.

  • Effectus-HR namens Woningstichting Openbaar Belang
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Planner”

Planner

  • Tempo-Team
  • Fulltime

Agenda

Ga naar “Kerstmarkt in Zwolle”

Kerstmarkt in Zwolle

  • T/m 23 dec
kerstmarkt Zwollekerstmarkt Zwolle
Ga naar “Collect-a-Con Zwolle”

Collect-a-Con Zwolle

  • 3 december 2022
pokemon
Ga naar “Kerstmarkt Westenholte”

Kerstmarkt Westenholte

  • 14 december 2022
Zwolse-kerstmarkten-zwolle
Ga naar “Midwinter Spooktocht”

Midwinter Spooktocht

  • Van 17 dec t/m 18 dec
Midwinter spooktochtMidwinter spooktocht
Ga naar “Swolsche lichtjestocht”

Swolsche lichtjestocht

  • 11 december 2022
fietslichtjestocht