Toen in Zwolle: de laatste doodstraf op de Grote Markt

Zwolle_Grote_Markt_Executie_Albert_Wetterman
De ophanging van Albert Wetterman op de Markt in Zwolle, 7 juli 1837. Beeld: Wikipedia / Zwols Historisch Tijdschrift.

De doodstraf in vredestijd in Nederland is al een lange tijd afgeschaft, sinds 1870 om precies te zijn. De laatste doodvonnis in Zwolle werd nog langer geleden uitgevoerd. Op 7 juli 1837 werd de 38-jarige Albert Wetterman op de Grote Markt in Zwolle opgehangen. Wie was Albert en wat had hij gedaan?

Albert Wetterman werd in 1799 geboren in Heino. De akkerbouwer was in 1826 getrouwd met Gerritdina Lankhorst, maar ze hadden een niet al te best huwelijk.

Dienstmeisje Janna

Zo leed Gerritdina aan tuberculose, een bacteriële infectieziekte. Daardoor kregen ze extra hulp in de huishouding van dienstmeisje Janna. De dienstbode verdween echter ineens. Toen ze een paar maanden later terugkeerde, bleek Janna te zijn bevallen van een zoon. Albert vond dat Janna en haar kind maar bij hen mochten wonen. Dat leidde tot veel geroddel in Wijhe, de plaats waar ze destijds woonden. En ook Gerritdina was er niet blij mee.

Op 3 februari 1837 overleed Gerritdina met veel pijn en hevige krampen. De burgemeester van Wijhe wilde een onderzoek naar de doodsoorzaak. Dat was bijna onmogelijk geweest, want in de nacht van 5 op 6 februari 1837 vatte het huis van de familie vlam. De buren wisten net op tijd de doodskist met daarin Gerritdina in veiligheid te brengen en Albert werd gearresteerd, zo valt te lezen in een oud artikel van de Leydse Courant. Volgens de krant wilde hij de sporen van de moord vernietigen.

Vergiftigd

In het Pestengasthuis werd het lichaam – met veel protest van Albert – onderzocht. Uit de sectie kwam naar voren dat ze vergiftigd was. Albert gaf alles toe: hij had haar vergiftigd met rattengif dat hij gekocht had in de Diezerstraat. Ook bekende hij de vader te zijn van Janna’s kind. De brand bekende hij niet.

Op 28 april werd Albert door het Hof van Assises voor de Provincie Overijssel ter dood veroordeeld. Albert heeft nog geprobeerd het vonnis tegen te houden, maar zijn verzoek om gratie werd volgens het Algemeen Handelsblad destijds verworpen. Op vrijdag 7 juli om klokslag 12 uur in de middag werd het vonnis voltrokken op de Grote Markt. De Zwolse beul Chris Esman was de uitverkorene en bij het tafereel waren veel bezoekers aanwezig.

Tekst gaat verder onder de foto.

Zwolle_Grote_Markt_Executie_Albert_Wetterman
De ophanging van Albert Wetterman op de Markt in Zwolle, 7 juli 1837. Beeld: Wikipedia / Zwols Historisch Tijdschrift.

Laatste doodstraf van Overijssel

Albert was de laatste persoon die in vredestijd in Overijssel de doodstraf kreeg. De laatste ‘gewone’ terechtstelling was in 1860 in Maastricht. De doodstraf werd in Nederland in 1870 afgeschaft, met uitzondering van het oorlogsrecht. Sinds 1990 verdween de doodstraf ook officieel uit het militaire strafrecht en oorlogsstrafrecht.

Als je goed kijkt, zie je op de tekening de tekst ‘Vigilate et orate’, oftewel ‘weest waakzaam en bidt’ staan. Deze tekst is nog steeds te zien op de gevel van restaurant In den Hoofdwacht.

Lees ook:

Meer in deze categorie

Toen in Zwolle

Ga naar “Bijzondere foto’s: met paard en wagen door de drukste winkelstraat van Zwolle”

Bijzondere foto’s: met paard en wagen door de drukste winkelstraat van Zwolle

Diezerstraat Zwolle
Ga naar “Flits! Of toch niet? Waarom deze Zwolse flitspaal in 2009 ingepakt was”

Flits! Of toch niet? Waarom deze Zwolse flitspaal in 2009 ingepakt was

flitspaal sinterklaas
Ga naar “Toen in Zwolle: deze melkboeren stonden vroeger op de Grote Markt”

Toen in Zwolle: deze melkboeren stonden vroeger op de Grote Markt

boeren melk Zwolle

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “op alles van Leifheit”

op alles van Leifheit

  • Geldig t/m 4 december 2022
Ga naar “Blond Amsterdam Holland Glorie servies van € 9,95 voor € 7,46”

Blond Amsterdam Holland Glorie servies van € 9,95 voor € 7,46

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 4 december 2022
Ga naar “Bordenset Luipaard voor € 39,95”

Bordenset Luipaard voor € 39,95

  • Action
  • Geldig t/m 29 november 2022
Ga naar “McGregor horloge voor € 6,95”

McGregor horloge voor € 6,95

  • Action
  • Geldig t/m 29 november 2022
Ga naar “Sylvie Meis luxe pyjama € 17,99”

Sylvie Meis luxe pyjama € 17,99

  • ALDI
  • Geldig t/m 4 december 2022

Vacatures

Ga naar “Administratief medewerker Douane”

Administratief medewerker Douane

  • Driessen
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Consulent mens en werk”

Consulent mens en werk

  • Driessen
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Administratief medewerker”

Administratief medewerker

  • Randstad
  • Fulltime
Ga naar “Coördinator Onderhoud! In deze veelzijdige functie ben je verantwoordelijk voor de regie en coördinatie van het planmatig onderhoud.”

Coördinator Onderhoud! In deze veelzijdige functie ben je verantwoordelijk voor de regie en coördinatie van het planmatig onderhoud.

  • Effectus-HR namens Woningstichting Openbaar Belang
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Planner”

Planner

  • Tempo-Team
  • Fulltime

Agenda

Ga naar “Kerstmarkt in Zwolle”

Kerstmarkt in Zwolle

  • T/m 23 dec
kerstmarkt Zwollekerstmarkt Zwolle
Ga naar “Collect-a-Con Zwolle”

Collect-a-Con Zwolle

  • 3 december 2022
pokemon
Ga naar “Kerstmarkt Westenholte”

Kerstmarkt Westenholte

  • 14 december 2022
Zwolse-kerstmarkten-zwolle
Ga naar “Midwinter Spooktocht”

Midwinter Spooktocht

  • Van 17 dec t/m 18 dec
Midwinter spooktochtMidwinter spooktocht
Ga naar “Swolsche lichtjestocht”

Swolsche lichtjestocht

  • 11 december 2022
fietslichtjestocht