Bijzondere oude luchtfoto’s van Zwolle: zo werd de stad steeds groter en groter

Zwolle is de afgelopen decennia flink veranderd. De stad groeide van zo’n 35.750 inwoners in 1921 naar ruim 130.000 inwoners in 2022. Ook op oude (lucht)foto’s is die groeispurt goed te zien: er kwamen in de loop van de tijd veel nieuwe wijken bij.

Terug naar 1935-1945

Terug naar de vorige eeuw, naar de periode tussen 1935 en 1945 om precies te zijn. Op deze oude foto zie je de Eekwal, met rechts de oude molen De Herstelder (die toevallig nu als woonhuis op Funda te koop staat). Op de foto is ook de Emmawijk te zien met daarachter de stationsgebouwen. Rechts is nog de Willemskade te spotten.

Rondom het centrum Zwolle was in die tijd nog veel groen, blijkt ook uit historische landkaarten. Grote delen van de wijk Veerallee en het gebied rondom de IJsselhallen, de huidige wijk Holtenbroek, het Wezenlandenpark en ten zuiden van het station bestonden bijvoorbeeld uit grote, groene vlakten.

luchtfoto Zwolle
Gezicht vanuit het noordoosten, tussen 1935-1945 over de Eekwal. Beeld: Collectie Overijssel.

En ook volop groen in 1939

In 1939 telde Zwolle ruim 40.000 inwoners, minder dan een derde van nu. Wijken als Kamperpoort, Veerallee, Assendorp (met Pierik), die je op de foto terugziet, bestonden al een tijdje, maar de meeste andere wijken nog niet. Linksboven is bijvoorbeeld Wezenlanden te zien, toen een groene vlakte. Rechtsonder zie je de Veemarkt, toen de IJsselhallen nog niet bestonden. Die werden in de jaren zeventig gebouwd. Helemaal in het oosten zie je de groene vlaktes langs het spoor, nu onder meer het gebied van Hanzeland.

Zwolle luchtfoto
Luchtfoto van Zwolle 1939 vanuit het westen: linksonder het Zwarte Water, onder Kamperpoort met de Hoogstraat, rechtsonder de Veemarkt, midden binnenstad, rechts Assendorp en Pierik, rechtsboven het station, linksboven Wezenlanden en het Almelose Kanaal. Foto: Collectie Overijssel.

Nog met Sint-Michaëlkerk (1951)

Op deze scherpe luchtfoto is goed in detail te zien hoe de Zwolse binnenstad er op 3 mei 1951 uitzag. Wat vooral opvalt, is de grote kerk rechtsboven op de foto. De 79 meter hoge Sint-Michaëlkerk in de Roggenstraat (niet te verwarren met de huidige Grote of Sint-Michaëlskerk op het Grote Kerkplein) werd in 1965 gesloopt. Tegenwoordig vind je hier de gesloten Hudson’s Bay en binnenkort onder meer appartementen.

luchtfoto Zwolle
Foto: ANP.

Landelijk wonen vlakbij de Sassenpoort

We blijven nog heel even in de binnenstad, maar gaan zes jaar vooruit in de tijd. Op deze foto uit 1957 is rechtsboven eveneens goed te zien hoe landelijk de omgeving in de buurt van de Sassenpoort en het Dominicanenklooster is. Niet zo gek: tot ongeveer 1932 was het stuk grond van Park de Wezenlanden een drassig stuk land en werden er in de vorige eeuw vaak geschaatst. In 1950 veranderde dat en werden de eerste huizen in het gebied gebouwd. Tegenwoordig geldt het Wezenlandenpark als het drukst bezochtste park van Zwolle.

Zwolle 1957
Zwolle omstreeks 1957. Foto: Serc.nl.

Holtenbroek (1968)

Ooit was het een moerasgebied, nu is Holtenbroek een grote wijk met laag- en hoogbouw. De eerste paal ging in 1958 de grond in. Op de foto zie je de wijk tien jaar later, in 1968, toen er al veel nieuwbouw was gebouwd. Door de bouw van de wijk verdwenen ook tientallen boerderijen. Maar niet elk pand ging tegen de vlakte. Zo bestaat boerderij De Klooienberg nog steeds.

Holtenbroek
Luchtopname van Holtenbroek in 1968. Foto: Nationaal Archief.

Aa-landen (1972)

De Aa-landen is iets jonger dan Holtenbroek: de eerste woningen werden in 1967 opgeleverd. De wijk telt inmiddels vier buurten: Noord, Oost, Midden en Zuid. Op de foto zie je Aa-landen-Midden in 1972, gezien vanuit het noordoosten. Wat opvalt, is de relatieve laagbouw ten opzichte van de hoogbouw in de verte van Holtenbroek.

Aa-landen
Aa-landen-Midden, 1972 gezien vanuit het noordoosten vanaf het Hervormd Verzorgingshuis Rivierenhof. Foto: Collectie Overijssel.

Luchtopname in 1983

Hoe anders zag Zwolle er al in 1983 uit. Op deze luchtbeelden, gemaakt in dat jaar, is goed te zien hoe de (omgeving) van het centrum van Zwolle aardig is volgebouwd met woningen.

Het grootste stadsdeel van Zwolle is tegenwoordig Zwolle-Zuid, goed voor zo’n 32.000 inwoners. De eerste huizen werden daar gebouwd in 1979, hoewel er voor die tijd – net als in veel andere nieuwe wijken – al oude boerderijen stonden. Van het beginfase van Zwolle-Zuid zijn vooralsnog geen beschikbare luchtbeelden.

Beelden: Collectie Overijssel.

Stadshagen (2021)

De jongste wijk van Zwolle is Stadshagen, dit jaar precies 25 jaar. Op deze dronefoto is de bouw van de nieuwbouwwijk aan de rand van de Mastenbroekerpolder te zien. Die polder was vroeger ook al een bekend terrein voor inwoners rondom Zwolle. In 1865 opende er zelfs een station dat onderdeel was van het Kamperlijntje. Tegenwoordig is dit stuk grond omgetoverd tot een straat, de Stuurmansweg. Hoewel Station Mastenbroek in 1933 werd opgeheven, heeft Stadshagen tegenwoordig wel als enige Zwolse wijk een eigen treinstation. Handig, want uiteindelijk is de verwachting dat de wijk in 2030 groeit naar 32.000 inwoners.

Stadshagen
Dronefoto van woningbouw in de nieuwbouwwijk Stadshagen aan de rand van landbouwgebied in de Mastenbroekerpolder. Foto: ANP.

Lees ook:

Meer in deze categorie

Toen in Zwolle

Ga naar “Bijzondere foto’s: met paard en wagen door de drukste winkelstraat van Zwolle”

Bijzondere foto’s: met paard en wagen door de drukste winkelstraat van Zwolle

Diezerstraat Zwolle
Ga naar “Flits! Of toch niet? Waarom deze Zwolse flitspaal in 2009 ingepakt was”

Flits! Of toch niet? Waarom deze Zwolse flitspaal in 2009 ingepakt was

flitspaal sinterklaas
Ga naar “Toen in Zwolle: deze melkboeren stonden vroeger op de Grote Markt”

Toen in Zwolle: deze melkboeren stonden vroeger op de Grote Markt

boeren melk Zwolle

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “op alles van Leifheit”

op alles van Leifheit

  • Geldig t/m 4 december 2022
Ga naar “Blond Amsterdam Holland Glorie servies van € 9,95 voor € 7,46”

Blond Amsterdam Holland Glorie servies van € 9,95 voor € 7,46

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 4 december 2022
Ga naar “Sylvie Meis luxe pyjama € 17,99”

Sylvie Meis luxe pyjama € 17,99

  • ALDI
  • Geldig t/m 4 december 2022
Ga naar “Dare to Share bij De Beren Restaurants. van € 75 voor € 37,50”

Dare to Share bij De Beren Restaurants. van € 75 voor € 37,50

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 4 december 2022
Ga naar “Kistje mandarijnen € 2,99”

Kistje mandarijnen € 2,99

  • ALDI
  • Geldig t/m 4 december 2022

Vacatures

Ga naar “Administratief medewerker Douane”

Administratief medewerker Douane

  • Driessen
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Consulent mens en werk”

Consulent mens en werk

  • Driessen
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Administratief medewerker”

Administratief medewerker

  • Randstad
  • Fulltime
Ga naar “Coördinator Onderhoud! In deze veelzijdige functie ben je verantwoordelijk voor de regie en coördinatie van het planmatig onderhoud.”

Coördinator Onderhoud! In deze veelzijdige functie ben je verantwoordelijk voor de regie en coördinatie van het planmatig onderhoud.

  • Effectus-HR namens Woningstichting Openbaar Belang
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Planner”

Planner

  • Tempo-Team
  • Fulltime

Agenda

Ga naar “Kerstmarkt in Zwolle”

Kerstmarkt in Zwolle

  • T/m 23 dec
kerstmarkt Zwollekerstmarkt Zwolle
Ga naar “Collect-a-Con Zwolle”

Collect-a-Con Zwolle

  • 3 december 2022
pokemon
Ga naar “Kerstmarkt Westenholte”

Kerstmarkt Westenholte

  • 14 december 2022
Zwolse-kerstmarkten-zwolle
Ga naar “Midwinter Spooktocht”

Midwinter Spooktocht

  • Van 17 dec t/m 18 dec
Midwinter spooktochtMidwinter spooktocht
Ga naar “Swolsche lichtjestocht”

Swolsche lichtjestocht

  • 11 december 2022
fietslichtjestocht