IJssel, Zwarte Water, Almelose Kanaal: dit zijn de verschillen tussen de Zwolse waterwegen

Het Haersterveer, met de bel om te luiden dat je de veer wil pakken. Foto: indebuurt Zwolle.

Nederland is een waterrijk land en heeft dan ook vele sloten, grachten, singels, kanalen, beken en rivieren. Zo loopt het Almelose Kanaal door Zwolle, is de Overijsselse Vecht vlakbij en is ook nog de IJssel in de buurt. Wat is nou eigenlijk het verschil tussen al deze waterwegen?

We beginnen bij de overkoepelende naam: waterwegen. Je kan ook de woorden watergang of waterloop gebruiken voor een lang, smal stuk stromend water, al of niet bevaarbaar met boten of schepen.

Snel- en langzaamstromende wateren

Goed, waterwegen dus. Alleen is er een flink verschil tussen de waterwegen. Alleen al of het snel- of langzaamstromende wateren zijn. De stromende wateren zijn te verdelen in snelstromende en langzaamstromende wateren. Als de stroomsnelheid meer dan 50 centimeter per seconde is, zijn het snelstromende wateren.

Breed, breder, breedst

De stromende wateren worden verdeeld in verschillende categorieën. Dat zijn bovenlopen (smaller dan drie meter), middenlopen (breedte tussen de drie en acht meter), benedenlopen (breder dan acht meter), riviertje (breedte tussen de acht en 25 meter) en een rivier (breedte meer dan 25 meter), aldus het Compendium voor de Leefomgeving.

Waterwegen in Zwolle

Nu je dit weet is het tijd voor een spelletje! Welke onderstaande waterwegen vind je ook in of vlakbij Zwolle?

  • Beek: een beek is een smal, ondiep, meer of minder natuurlijk stromend water dat overal doorwaadbaar is. Deze kunnen we afvinken want de Westerveldse Aa loopt door (het achterland van) Zwolle. Omdat de beek soms zeer breed wordt, heeft het de uitstraling van een riviertje.
  • Gracht: een gracht is een aangelegde waterweg, vooral om of door een stad. De functie van een gracht is divers, zoals afwatering, transport, verdediging en riolering. Ook kan een gracht rond een vesting of kasteel liggen. Dan heet het een slotgracht. Check, in Zwolle hebben we officieel alleen een stadsgracht bij de Thorbeckegracht. Hoewel sommige stukken de namen Achtergracht (noordelijke gedeelte) en Stadsgracht (zuidelijke gedeelte) hebben, zijn dit officieel singels.
  • Kanaal: een kanaal is een gegraven waterweg van enige omvang, meestal bestemd voor de scheepvaart. In Zwolle hebben we het Almelose Kanaal.
  • Rivier: een rivier is een natuurlijke watergang ontstaan uit een bron, door samenkomst van beken en eventueel aangevuld met regenwater uit het stromingsgebied. Dit is een makkelijke, Zwolle zou niet hetzelfde zijn zonder de IJssel, het Zwarte Water en de Overijsselse Vecht.
  • Singel: een singel is een aangelegde waterweg rond een binnenstad. Deze dienden vroeger ter verdediging van de stad, maar kon ook de waterhoogte en spoelrichting van de grachten in de stad regelen. Singels waren niet bedoeld voor transport. Gelukkig kunnen we tegenwoordig gewoon een bootje varen op de Stadsgracht (bij Groot Wezenland, Burgemeester van Roijensingel, Harm Smeengekade en Pannekoekendijk) en Achtergracht (Schuttevaarkade, Burgemeester Drijbersingel en Diezerkade) [noem naam singel] en dienen deze stukken niet meer als verdediging.
  • Sloot: een sloot is een lijnvormige, gegraven watergang die primair dient om overtollig lokaal water af te voeren. Denk maar aan de nieuwe buurt Stadsbroek in Stadshagen, waar de sloten onlangs zijn verbreed.
  • Vaart: een vaart is een hoofdafwateringskanaal van sloten in een polder dat ook geschikt is voor scheepsvaart. In Zwolle hebben we de bijvoorbeeld de Willemsvaart.

Heel wat kilometers waterwegen

Om af te sluiten wat indrukwekkende cijfers. De totale oppervlakte van Nederland is 4,2 miljoen hectare, inclusief binnen- en buitenwater, aldus het CBS. De verschillende binnenwateren, zoals het IJsselmeer en de rivieren, zijn goed voor negen procent van de totale oppervlakte van Nederland, oftewel 378.000 hectare. De buitenwateren, waaronder de Waddenzee, de kustzone van de Noordzee, de Westerschelde en Oosterschelde, beslaan tien procent van het oppervlak: zo’n 420.000 hectare. De lengt van bevaarbare waterwegen, dus de rivieren en kanalen et cetera, bedraagt 6.297 kilometer. Tijd om een bootje te huren!

Lees ook:

Meer in deze categorie

Genieten van Zwolle

Ga naar “Precies 5 jaar geleden opende Hudson’s Bay in Zwolle: zo zag de winkel eruit”

Precies 5 jaar geleden opende Hudson’s Bay in Zwolle: zo zag de winkel eruit

hudsons bay zwolle dicht
Ga naar “Hapje eten in Zwolle: dit is het verschil tussen een bistro, grand café en brasserie”

Hapje eten in Zwolle: dit is het verschil tussen een bistro, grand café en brasserie

Honky Tonk Jacks
Ga naar “Deze activiteiten zijn er in Zwolle te doen tijdens de Maand van de Geschiedenis”

Deze activiteiten zijn er in Zwolle te doen tijdens de Maand van de Geschiedenis

wolfsmeisje

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Fletcher bestaat 25 jaar! € 25,00”

Fletcher bestaat 25 jaar! € 25,00

  • Geldig t/m 2 oktober 2022
Ga naar “LSC Smart Connect voederbak van € 69,95 voor € 69,95”

LSC Smart Connect voederbak van € 69,95 voor € 69,95

  • Geldig t/m 27 september 2022
Ga naar “Alle HG of Blue Wonder van € 5,45 voor € 2,72”

Alle HG of Blue Wonder van € 5,45 voor € 2,72

  • Geldig t/m 2 oktober 2022
Ga naar “Alle AH Kipschnitzels 2 stuks van € 4,98 voor € 4”

Alle AH Kipschnitzels 2 stuks van € 4,98 voor € 4

  • Geldig t/m 2 oktober 2022
Ga naar “Badjas van € 6,95 voor € 6,95”

Badjas van € 6,95 voor € 6,95

  • Geldig t/m 27 september 2022

Vacatures

Ga naar “Inpakmedewerker dagdienst | € 1760 tot € 2100”

Inpakmedewerker dagdienst | € 1760 tot € 2100

  • WerkTalent
  • Fulltime
Ga naar “Administratief medewerker”

Administratief medewerker

  • UBN Uitzendbureau
  • Parttime
Ga naar “Huismeester/ conciërge”

Huismeester/ conciërge

  • Tempo-Team
  • Fulltime
Ga naar “Medewerker Planning & Control”

Medewerker Planning & Control

  • Tempo-Team
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Magazijnmedewerker zaterdagkracht”

Magazijnmedewerker zaterdagkracht

  • Tempo-Team
  • Parttime

Agenda

Ga naar “Expositie Zilveren Camera en Verhalen van Harculo”

Expositie Zilveren Camera en Verhalen van Harculo

  • De Stad Verbeeldt
  • Van 3 sep t/m 2 okt

Topper

Ga naar “Collect-a-Con Zwolle”

Collect-a-Con Zwolle

  • 3 december 2022
pokemon
Ga naar “Muziek aan het Plein”

Muziek aan het Plein

  • Van 14 aug t/m 9 okt
Ga naar “Kerstmarkt Westenholte”

Kerstmarkt Westenholte

  • 14 december 2022
Zwolse-kerstmarkten-zwolle
Ga naar “Halloween in Zwolle”

Halloween in Zwolle

  • Van 27 okt t/m 30 okt
halloween-zwollehalloween-zwolle