Zwolse mysteries: het geheim van het ondergrondse gangenstelsel

gangenstelsel-kerkplein-refter
Het Refter. Foto: Historisch Centrum Overijssel

In de rubriek Zwolse mysteries behandelen we wekelijks een vraagstuk waarvan je je misschien altijd al hebt afgevraagd hoe het zit. Wij proberen een antwoord te vinden, soms met jullie hulp. Deze week de vraag: hoe zit het nou met het ondergrondse gangenstelsel in Zwolle?

Op het Bethlehems Kerkplein zie je een groot gebouw recht op de oude kloosterkerk: Het Refter. Vroeger bevonden zich onder dit pand de oudste gewelvenkelders van Zwolle. Deze kelders hebben de stadsbrand van 1324 doorstaan, net als de kloosterkerk die uit 1309 dateert. Vanuit deze kelders zijn allemaal dichtgemetselde doorgangen te zien in westelijke en oostelijke richting. Bizar!

Verbindingen

Nog steeds wijzen oude Zwollenaren de plekken aan waar in de middeleeuwen ondergrondse gangen liepen. Dit onderaardse gangenstelsel verbond kloosters, het oude raadhuis en andere belangrijke gebouwen met elkaar.

Waar dienden de gangen eigenlijk voor?

In de middeleeuwen werden veel huizen van hout gemaakt, en tja, die gaan wel eens in vlammen op. Via de vluchtgangen kon je andere kelders bereiken en zelfs de stad uitvluchten.

suikerberg
Potgietersingel rond 1890, opgang naar de Suikerberg naast het huis van Thiebout uit het zuidoosten gezien. Peperbus op de achtergrond. Foto: Historisch Centrum Overijssel

Verborgen gangen

Bij graafwerkzaamheden rondom het stadhuis zijn in 1973 veel gewelven aangetroffen. Eerst werden de gewelven en kelders toegeschreven aan waterkelders, maar de rasechte Zwollenaar weet wel beter: ze zijn ervan overtuigd dat onderaardse gangen nog steeds ergens diep onder de grond verborgen moeten liggen. Eén van de gangen zou onder de stad doorlopen en voorbij het bastion De Suikerberg uit moeten komen. Bij de Eekwal vind je nog tot op de dag van vandaag, tussen twee grote herenhuizen, sporen van gangen die naar de binnenstad leiden. Ook op het Gasthuisplein zijn sporen gevonden van deze ondergrondse gangen.

Tip de redactie

Wat is jouw theorie? Tip de redactie of laat hieronder een reactie achter. Trek vooral ook even aan de bel als er nog een Zwols mysterie is waar je al lange tijd mee in je maag zit.

  • Zwolse mysteries: Hoe is één van de oudste straten van Zwolle ontstaan?

    Eén van de oudste straten van Zwolle is de Voorstraat. Je weet wel, die straat waar iedere Zwollenaar wel eens...

    voorstraatzwolle
 
  • Hé, hoe zit het nou met die wortels en preien in Zwolle?

    Loop/fiets/rij je door Zwolle en zie je ineens een enorme wortel of prei. Op een busje, in een café en...

    wortel

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Flits! Of toch niet? Waarom deze Zwolse flitspaal in 2009 ingepakt was”

Flits! Of toch niet? Waarom deze Zwolse flitspaal in 2009 ingepakt was

flitspaal sinterklaas
Ga naar “Mysterie oplost: waarom op sommige prullenbakken in Zwolle een ring zit”

Mysterie oplost: waarom op sommige prullenbakken in Zwolle een ring zit

doneerring Zwolle
Ga naar “Zwolle heeft heel wat frietzaken: dit is het verschil tussen een cafetaria en een snackbar”

Zwolle heeft heel wat frietzaken: dit is het verschil tussen een cafetaria en een snackbar

la bamba zwolle

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “op alles van Leifheit”

op alles van Leifheit

  • Geldig t/m 4 december 2022
Ga naar “L’Oréal, Max Factor, Maybelline en Rimmel make-up van € 4,99 voor € 2”

L’Oréal, Max Factor, Maybelline en Rimmel make-up van € 4,99 voor € 2

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 27 november 2022
Ga naar “VT wonen serviesset van € 225 voor € 99”

VT wonen serviesset van € 225 voor € 99

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 27 november 2022
Ga naar “Nivea deodorant, bad, douche, haarstyling en dames gezichtsreiniging van € 20,78 voor € 8,38”

Nivea deodorant, bad, douche, haarstyling en dames gezichtsreiniging van € 20,78 voor € 8,38

  • Etos
  • Geldig t/m 27 november 2022
Ga naar “BOSCH stofzuiger BGB2LB1 van € 99,99 voor € 69,99”

BOSCH stofzuiger BGB2LB1 van € 99,99 voor € 69,99

  • Blokker
  • Geldig t/m 27 november 2022

Van onze partners

Ga nu naar Xenos.nl en bekijk de acties!

Black Friday week! Profiteer van alle aanbiedingen

Ga nu naar Xenos.nl en bekijk de acties!
Ga nu naar Xenos.nl en bekijk de acties!

Vacatures

Ga naar “Administratief medewerker Douane”

Administratief medewerker Douane

  • Driessen
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Consulent mens en werk”

Consulent mens en werk

  • Driessen
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Administratief medewerker”

Administratief medewerker

  • Randstad
  • Fulltime
Ga naar “Coördinator Onderhoud! In deze veelzijdige functie ben je verantwoordelijk voor de regie en coördinatie van het planmatig onderhoud.”

Coördinator Onderhoud! In deze veelzijdige functie ben je verantwoordelijk voor de regie en coördinatie van het planmatig onderhoud.

  • Effectus-HR namens Woningstichting Openbaar Belang
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Planner”

Planner

  • Tempo-Team
  • Fulltime

Agenda

Ga naar “Reis in een dag de wereld rond!”

Reis in een dag de wereld rond!

  • Tioga Tours
  • 27 november 2022

Topper

Ga naar “Kerstmarkt in Zwolle”

Kerstmarkt in Zwolle

  • T/m 23 dec
kerstmarkt Zwollekerstmarkt Zwolle
Ga naar “Collect-a-Con Zwolle”

Collect-a-Con Zwolle

  • 3 december 2022
pokemon
Ga naar “Kerstmarkt Westenholte”

Kerstmarkt Westenholte

  • 14 december 2022
Zwolse-kerstmarkten-zwolle
Ga naar “Midwinter Spooktocht”

Midwinter Spooktocht

  • Van 17 dec t/m 18 dec
Midwinter spooktochtMidwinter spooktocht