De enige Nederlandse paus was ook een beetje Zwollenaar, maar populair was hij niet

paus Adrianus VI
Zwolle, met als inzet paus Adrianus VI. Foto: indebuurt Zwolle / inzet: Jan van Scorel, Public domain, via Wikimedia Commons

Het was en is misschien wel een van de machtigste functies ter wereld: het hoofd van de Rooms-Katholieke Kerk. Hoewel meestal alleen Italianen de functie als paus bekleden, was er ooit één Nederlander paus: Adrianus, geboren als Adriaan Floriszoon Boeyens. Hoewel hij in Utrecht werd geboren, bracht Adrianus een aantal jaren van zijn jeugd door in Zwolle.

We gaan flink terug in de geschiedenis. Adrianus werd in 1459 geboren in Utrecht. Na de lagere school vertrok hij naar Zwolle. Hij studeerde aan de Latijnse School, waar uitsluitend jongens uit vaak hogere klassen voorbereid werden op een studie aan de universiteit of voor een religieuze functie. Tegenwoordig heet deze school het Gymnasium Celeanum aan de Zoom in Zwolle. Bijzonder detail: Thorbecke, grondlegger van de Nederlandse democratie, studeerde later ook aan de Latijnse school.

Latijnse school in Zwolle

Volgens RTV Utrecht kwam Adrianus bij de Latijnse school in contact met de Broeders van het Gemene Leven. Dat was een rooms-katholieke groepering die een sober en bescheiden bestaan naleefde. Volgens Henk Slechte, die een boek over de geschiedenis van Deventer scheef, werd lang aangenomen dat Adrianus in Deventer naar school ging. De Latijnse School in Deventer heeft zelfs een portret op de gevel aangebracht. Of hij daar echt onderwijs heeft genoten, is niet duidelijk. De meeste historische bronnen gaan ervanuit dat Adrianus zijn studietijd in Zwolle doorbracht.

Nederlands of toch Duits?

In de tijd dat Adrianus leefde, hoorde Utrecht tot het Heilige Roomse Rijk, een gebied in Centraal-Europa. Daarom beschouwt Duitsland Adrianus als Duitse paus. In Nederland beschouwt men Adrianus als Nederlandse paus, omdat hij geboren is in Utrecht.

Na zijn schooltijd vertrok Adrianus op 17-jarige leeftijd naar Leuven om theoloog te worden. Na een carrière als privéleraar werd hij eind 1521 gevraagd om paus te worden. Dat kwam door de plotse en zeer onverwachte dood van paus Leo X, zijn voorganger. Veel geld was er niet: Leo X had nogal een extravagante levensstijl en daarmee al het geld uit de schatkist uitgegeven, zo luidt het verhaal. Adrianus hoorde zelf pas een paar dagen na de benoeming dat hij paus was geworden. Eerst geloofde hij het niet, totdat hij de officiële documenten zag.

Tekst gaat verder onder de foto.

paus Adrianus
Het standbeeld van Adrianus in het centrum van Utrecht. Foto: Julia Bentveld / indebuurt Utrecht.

Barbaar

Populair onder de bevolking maakte Adrianus zich niet. Hij werd een ‘barbaar’ genoemd, omdat hij bijvoorbeeld alleen maar Nederlanders als personeel wilde hebben en gierig zou zijn. Adrianus werd ook als een cultuurbarbaar gezien: hij had niet zoveel met de meesterwerken uit de Oudheid. Van het imago als barbaar kwam hij nooit meer af. Na zijn dood zou zijn graf het opschrift ‘Hier ligt een onvrome tussen Vromen’ hebben gekregen.

Adrianus had ook geen lange loopbaan als paus. Op 5 augustus 1523 werd hij ernstig ziek en ruim een maand later, op 14 september 1523, stierf de Utrechter. Hij was toen precies een jaar formeel paus. Lang werd gedacht dat Adrianus was vergiftigd, maar journalist Twan Geurts stelt dat zijn overlijden waarschijnlijk kwam door het gevolg van een nierbekkenontsteking. Eeuwenlang kwam er na Adrianus geen buitenlandse paus. Pas in 1978 kwam er een paus uit Polen.

Dit jaar wordt er in het zogenoemde Adrianusjaar herdacht dat Adrianus 500 jaar geleden is gekozen als paus.

Lees ook:

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Mysterie opgelost! Hiervoor dienen die blokjes op winkelwagens in Zwolle”

Mysterie opgelost! Hiervoor dienen die blokjes op winkelwagens in Zwolle

Ga naar “Dit is waarom bijna alle treinen op station Zwolle om kwart voor of over aankomen”

Dit is waarom bijna alle treinen op station Zwolle om kwart voor of over aankomen

Ga naar “10 x de leukste Zwolse mysteries van 2021”

10 x de leukste Zwolse mysteries van 2021

Reddingsvlotten oranje IJssel Zwolle

In onze gids

Ga naar “Wayback Burgers Zwolle”

Wayback Burgers Zwolle

  • Diezerkade 10
  • Restaurants en horeca
  • Gesloten
wayback burgers zwolle
Ga naar “Soul Sisters Zwolle”

Soul Sisters Zwolle

  • Botterweg 12B
  • Restaurants en horeca
  • Gesloten
Ga naar “McDonald’s Zwolle-Noord”

McDonald’s Zwolle-Noord

  • Floresstraat 60
  • Restaurants en horeca
  • 07:00 - 01:00
mcdonaldszwollenoord

Nu geopend

Aanbiedingen

Ga naar “Satisfyer van € 49,95 voor € 24,98”

Satisfyer van € 49,95 voor € 24,98

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 30 januari 2022
Ga naar “Palmolive douche en haarverzorging van € 3,49 voor € 1”

Palmolive douche en haarverzorging van € 3,49 voor € 1

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 30 januari 2022
Ga naar “Broek € 9,99”

Broek € 9,99

  • Aldi
  • Geldig t/m 30 januari 2022
Ga naar “Trader Joe’s ongezouten cashews van € 5,90 voor € 4”

Trader Joe’s ongezouten cashews van € 5,90 voor € 4

  • Aldi
  • Geldig t/m 30 januari 2022
Ga naar “Robijn wasmiddel 4 stuks € 8,99”

Robijn wasmiddel 4 stuks € 8,99

  • Big Bazar
  • Geldig t/m 6 februari 2022

Vacatures

Ga naar “Directeur primair onderwijs”

Directeur primair onderwijs

  • Stichting Openbaar Onderwijs Zwolle en Regio (OOZ)
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Gastvrouw/gastheer”

Gastvrouw/gastheer

  • Randstad
  • Fulltime
Ga naar “Cateringmedewerker”

Cateringmedewerker

  • Randstad
  • Parttime
Ga naar “Postsorteerder nachtdienst PostNL Zwolle”

Postsorteerder nachtdienst PostNL Zwolle

  • Manpower
  • Parttime
Ga naar “Productiemedewerker”

Productiemedewerker

  • Randstad
  • Fulltime