Storytime! Dit is het fascinerende verhaal van Jolly Duck in Zoetermeer

Beeld: Stadsarchief Zoetermeer documentnummer P6005 | John McCornick is nummer 10

De meeste Zoetermeerders zullen wel iets weten over Jolly Duck. Het is een jachthuis, een monument, een vliegtuig in de Tweede Wereldoorlog… Maar hoe zit het nu precies? Wij vertellen je meer over dit interessante stukje geschiedenis.

Jolly Duck het vliegtuig

Jolly Duck was de bijnaam van een Amerikaans vliegtuig, een Liberator B-24H bommenwerper om precies te zijn. Dit vliegtuig had als doel om een Duits rangeerterrein te bombarderen. Om dit te doen vloog het toestel erg laag, waardoor het een gevaarlijke vlucht was. Op 26 februari 1945 werd de bommenwerper op de terugweg van zijn missie beschoten en geraakt. De motoren kwamen daarna één voor één stil te vallen. Sommige bronnen vermelden dat het toestel tevens te weinig brandstof had. Er moest een noodlanding gemaakt worden in de Geerpolder, vlakbij Zoetermeer. Dit gebeurde in een weiland, tussen de koeien. De negen Amerikaanse bemanningsleden vluchtten alle kanten uit om aan de Duitsers te ontkomen.

Vliegeniers van de Royal Airforce, McCormick zit rechtsonder | Beeld: Stadsarchief Zoetermeer documentnummer P6005

De bemanning van de Jolly Duck

De Jolly Duck had negen bemanningsleden. Vier ervan konden ontkomen en vonden onderduikadressen in de buurt. Vier anderen werden gearresteerd door de Duitsers. Het negende bemanningslid was John McCormick, een 23-jarige boordschutter. Hij kwam uit de staat Pennysylvania en was de zoon van een Amerikaanse vader en een Ierse moeder. Als kind wenste hij al om piloot te worden en in 1942, tijdens de Tweede Wereldoorlog dus, meldde hij zich aan bij de luchtmacht. Daar volgde hij een schuttersopleiding.

Omgekomen bewoners

Vier dagen na de noodlanding van de bommenwerper, op 26 februari 1945, werd het vliegtuigtoestel door Duitse boordmitrailleurs in brand gestoken. Hier kwamen ook vier Nederlandse burgers bij om het leven, waaronder twee kinderen. De Amerikaanse John McCormick had zich schuil weten te houden. Hij had zich verstopt in de hooiberg van boerderij ‘Voorzorg’ in Zoetermeer. Daar werd hij gevonden door de boer. Hij kreeg de keuze: krijgsgevangene worden of zich aansluiten bij het Zoetermeerse verzet.

Aansluiting bij het Zoetermeerse Verzet

McCormick besloot zich aan te sluiten bij het verzet van Zoetermeer. Een verzetslid vervoerde hem per fiets naar het jachthuis in Zevenhuizen. Dit jachthuis was een bekende plek in de oorlog, meerdere verzetsleden hielden zich hier schuil. Ook waren er meerdere Britse vliegeniers ondergedoken.
Vanuit Zoetermeer werden er veel verzetsacties georganiseerd. Bijvoorbeeld het organiseren van onderduikadressen, het dwarsbomen van het Duitse leger en het verspreiden van verzetspamfletten.

Lees verder onder de foto>

Jachthuis Jolly Duck in 1945 | Beeld: Stadsarchief Zoetermeer documentnummer G248

Verraad en gevecht

Op 29 april 1945 werd het het jachthuis door een groep van 25 Turkestaanse soldaten van het Duitse leger overvallen, nadat de locatie was verraden. De inval vond plaats tijdens het avondeten en kwam zeer onverwacht. Er heerste destijds namelijk een periode van wapenstilstand, omdat het einde van de oorlog naderde. De verzetsleden in het jachthuis weigerden zich over te geven en er ontstond een hevig vuurgevecht. John McCormick deed een poging om vanuit de zijkant van het jachthuis uit te breken, waarbij een kogel hem in het achterhoofd raakte. Dit werd hem fataal. Wachtmeester Jacob van Rij kwam ook ter plekke om. Hij wist wel een aantal Duitse soldaten te raken, waardoor een aantal andere verzetsleden weg konden komen.

Graven

John McCormick werd met militaire eer begraven bij de Dorpskerk in Zoetermeer. Hier liggen ook drie andere verzetsstrijders: Cornelis van Eerden, Jan Hoorn en de eerdergenoemde Jacob van Rij. Eén bron meldt dat het de wens was van McCormicks vader dat hij in Nederland zou worden begraven en niet terug werd gebracht naar de VS.

In Zoetermeer is een scoutingclub naar John McCormick vernoemd. Op 4 mei leggen scouts bloemen op zijn graf. Ook vind je de namen van de verzetsstrijders terug op straatnaambordjes in onze stad.

Lees verder onder de foto>

Gedenkbord aan de Geerweg | Beeld: Stadsarchief Zoetermeer documentnummer R2153

Monumenten

Aan de Geerweg in Zoetermeer vind je de gedenkplaat ‘Jolly Duck’. Deze plaquette uit 2005 is bedoeld ter herdenking van de geallieerde soldaten. Het jachthuis, dat als onderduikadres diende, staat sinds de Tweede Wereldoorlog ook bekend als de Jolly Duck. Tot 2010 was het interieur van de woning vrijwel onveranderd gebleven. Het huis is tegenwoordig in bezit van familie De Witte. Nabij het huis staat een monument en ook wordt het jachthuis regelmatig opengesteld voor geïnteresseerden, bijvoorbeeld tijdens de Open Monumentendagen.

Meer informatie

Meer weten over dit fascinerende stuk geschiedenis? Breng eens een bezoek aan het Historisch Genootschap Oud Soetermeer waar geschiedenisboeken staan en vrijwilligers je vragen kunnen beantwoorden. Ook kun je een historische fietsroute Jolly Duck rijden, deze kun je hier downloaden.


Wij gebruikten voor dit artikel verschillende bronnen zoals NOS.nl, Jollyduck.com, ookditisderotte.nl , Beleefzuidplas.nl en John McCormick.nl.

Meer historische verhalen:

Meer in deze categorie

Toen in Zoetermeer

Ga naar “Van loefie tot wachie: Zoetermeer heeft een eigen woordenboek en dit staat erin”

Van loefie tot wachie: Zoetermeer heeft een eigen woordenboek en dit staat erin

Zoetermeers woordenboek
Ga naar “Mysterie: wat is het verhaal achter het grote hoofd dat langs de A12 stond?”

Mysterie: wat is het verhaal achter het grote hoofd dat langs de A12 stond?

Kolossus
Ga naar “Toen in: de centrale slagerij van Albert Heijn stond ooit in Zoetermeer”

Toen in: de centrale slagerij van Albert Heijn stond ooit in Zoetermeer

Centrale Slagerij Albert Heijn

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Pvc Click Flex Strook Pella Eiken € 34,00”

Pvc Click Flex Strook Pella Eiken € 34,00

  • Kwantum
  • Geldig t/m 30 juni 2023
Ga naar “AARDBEIEN”

AARDBEIEN

  • Jumbo
  • Geldig t/m 6 juni 2023
Ga naar “Dekbedovertrek € 5,95”

Dekbedovertrek € 5,95

  • Action
  • Geldig t/m 6 juni 2023
Ga naar “Autowasset € 9,99”

Autowasset € 9,99

  • Action
  • Geldig t/m 6 juni 2023
Ga naar “Coca-Cola Zero € 5,99”

Coca-Cola Zero € 5,99

  • Action
  • Geldig t/m 6 juni 2023

Agenda

Ga naar “Vijverpop”

Vijverpop

  • Van 2 sep t/m 3 sep
Ga naar “Veteranenavond Zoetermeer”

Veteranenavond Zoetermeer

  • 24 juni 2023
Nieuwbouw Zoetermeer
Ga naar “Culinair Zoetermeer”

Culinair Zoetermeer

  • Van 30 jun t/m 2 jul
Culinair Zoetermeer 2019
Ga naar “Rastaplas Festival”

Rastaplas Festival

  • Van 14 jul t/m 15 jul
Rasta Plas Zoetermeer
Ga naar “Open Monumentendag in Zoetermeer”

Open Monumentendag in Zoetermeer

  • Van 9 sep t/m 10 sep
Molenstraat Zoetermeer