Mysterie: was er ooit een plan om Kasteel Woerden te slopen?

kasteel restauratie
Foto van de restauratie van het Kasteel in 1986. Foto: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Amersfoort | 266.918

Wat moeten we in Woerden toch zonder ons prachtige kasteel. Het is de eyecatcher van de stad en een van de oudste gebouwen. En zonder twijfel is het kasteel het meest gefotografeerde pand. Toch was er een moment in de Woerdense geschiedenis dat er een plan was om kasteel Woerden te slopen. Of toch niet? Want het nogal mysterieus.

Laten we beginnen met de hoofdpersoon in dit verhaal. Mr. Jan Meulman heeft veel betekend voor Woerden. Hij was van 1803 tot 1811 baljuw en had een huis in de stad (en ook nog een huis in Harmelen) op de plek waar nu de Bonaventurakerk staat. We kennen hem verder als schrijver van ‘Woerden in Slagtmaand 1813’ en tegenwoordig kun je zijn naam nog zien op een straatnaambord: de Meulmansweg.

Toen er sprake was, dat het kasteel van Woerden zoude geslecht worden, wist hij te bewerken, dat het enkel bij de bedreiging bleef

‘Slooping weten te verhoeden’

Tot zover is er veel bekend over Jan Meulman, tot we een opvallende zin tegenkomen in zijn necrologie (levensbericht):

Uit Biographisch woordenboek der Nederlanden 1878

Dieper graven

Na wat dieper graven, komen we deze zin komen ook tegen in drie andere publicaties. Waaronder het Jaarboek van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde uit 1848. En in een andere publicatie uit 1847 staat het net wat anders beschreven: ‘Toen er sprake was, dat het kasteel van Woerden zoude geslecht worden, wist hij te bewerken, dat het enkel bij de bedreiging bleef…’.

Verder is er niets te vinden over een plan om Kasteel Woerden te slopen. We leggen het voor aan Rob Alkemade van het streekarchief Rijnstreek en Lopikerwaard én Jan Meulman-kenner. Als iemand meer weet, dan moet hij het zijn.

Rob is de auteur van de korte biografie van Jan Meulman. Maar het verhaal over een eventuele sloop in de tijd van Jan Meulman, komt Rob niet meteen bekend voor. Rob neemt ons mee terug in de tijd, zo’n 200 jaar geleden.

Kasteelbeheerders

“Het Kasteel viel tot 1799 onder het beheer van de Staten van Holland en daarna onder verschillende Hollandse bestuursorganen. De baljuw had echter geen bevoegdheden over het onderhoud of de eventuele verbouw of sloop van het Kasteel. Dat viel onder de contrarolleur-generaal van ’s Lands Fortificatiën, in die tijd de heer Dalhoff, een hoge militair, die ook in Woerden woonde”, vertelt Rob.

“De materiële staat van het Kasteel was helemaal niet slecht aan het eind van de achttiende eeuw, een goede reden om het af te breken kan ik niet bedenken.”

Giswerk

Maar hoe komt de schrijver van het levensbericht van Jan Meulman dan aan de gegevens over een eventuele sloop van het Kasteel? Rob: “In archiefbronnen wordt hier nergens melding van gemaakt. Ik vermoed, maar dat is puur gissen, dat Meulman het verhaal zelf heeft verspreid en misschien wat heeft aangedikt, om wat voor reden dan ook.”

“Misschien wilde Dalhoff dat het Kasteel afgebroken werd en heeft Meulman daar bezwaar tegen gemaakt c.q. Dalhoff overtuigd van het tegendeel? Ik weet het niet; helaas was er in die tijd geen sprake van transparantie”, vertelt Rob.

Leegstand en granaten

Als we zelf de archieven induiken, lezen we dat tussen 1806 en 1814 het Kasteel een aantal keer leeg stond. Dat kostte waarschijnlijk alleen maar geld. In 1813 gooiden de Fransen granaten in het Kasteel, dat ongetwijfeld voor veel schade heeft gezorgd. In 1814 werd Departement Binnenlandse Zaken eigenaar van het Kasteel.

Tussen 1806 en 1814 zou het eeuwenoude gebouw in de meeste slechte staat kunnen zijn geweest. Een discussie over een eventuele sloop tussen Meulman en Dalhoff, zoals Rob noemde, kan in die periode hebben plaatsgevonden. Maar ja, het is voor nu giswerk. Of er een plan was om Kasteel Woerden te slopen, blijft een mysterie.

Het kasteel dat Jan niet kon redden

Jan Meulman overleed op 22 augustus 1847. Het huis waar hij woonde – ook wel Kasteel Batestein genoemd – in Harmelen werd in 1847 grotendeels gesloopt. Dat kasteel ging helaas wel tegen de grond.

We zochten nog veel meer voor je uit…

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Mysterie opgelost: zo is de naam Nacht van Woerden ontstaan”

Mysterie opgelost: zo is de naam Nacht van Woerden ontstaan

Nacht van Woerden 2019 Kerkplein
Ga naar “Waarom het Westdampark tijdelijk was omgebouwd tot wielerparcours”

Waarom het Westdampark tijdelijk was omgebouwd tot wielerparcours

Westdampark opnames
Ga naar “Dit is waarom er een grote tent op de bouwplaats van Witt staat”

Dit is waarom er een grote tent op de bouwplaats van Witt staat

bouwplaats witt woerden partytent

In onze gids

Ga naar “Buitenplaats Kameryck”

Buitenplaats Kameryck

  • Oortjespad 3
  • Restaurants en horeca
  • 10:00 - 18:00
Buitenplaats Kameryck

Nu geopend

Ga naar “Poffertjeskraam Lucas-Vermolen Woerden”

Poffertjeskraam Lucas-Vermolen Woerden

  • Westdampark
  • Restaurants en horeca
  • 11:00 - 19:00
Lucas-Vermolen Poffertjeskraam Westdampark Woerden

Nu geopend

Ga naar “Asian Moon Harmelen (voorheen Wokpaleis)”

Asian Moon Harmelen (voorheen Wokpaleis)

  • Leidsestraatweg 46
  • Restaurants en horeca
  • 16:30 - 22:00
Sushi eten in Woerden

Nu geopend

Aanbiedingen

Ga naar “Trouwbeurs ’t Groene Hart”

Trouwbeurs ’t Groene Hart

  • Buitenplaats Kameryck
  • Geldig t/m 30 oktober 2021

Topper

Ga naar “Kerstbrunch & Familiediner”

Kerstbrunch & Familiediner

  • Buitenplaats Kameryck
  • Geldig t/m 26 december 2021

Topper

Ga naar “Nutella hazelnootpasta 200 gram van € 5,18 voor € 2,59”

Nutella hazelnootpasta 200 gram van € 5,18 voor € 2,59

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 31 oktober 2021
Ga naar “Dekbedovertrekset € 22,50”

Dekbedovertrekset € 22,50

  • HEMA
  • Geldig t/m 7 november 2021
Ga naar “Wollen 4-seizoenendekbed vanaf € 49,99”

Wollen 4-seizoenendekbed vanaf € 49,99

  • Aldi
  • Geldig t/m 31 oktober 2021

Vacatures

Ga naar “Logistiek Medewerker (Magazijn Medewerker)”

Logistiek Medewerker (Magazijn Medewerker)

  • Zitmaxx
  • Fulltime

Topper

Ga naar “Pedagogisch medewerker”

Pedagogisch medewerker

  • Kinderdagverblijf De Scheve Schuit
  • Parttime

Topper

Ga naar “Administratief medewerker”

Administratief medewerker

  • Lodger
  • Fulltime/Parttime
Lodger Woerden
Ga naar “Brand manager & Campaign”

Brand manager & Campaign

  • Lodger
  • Fulltime/Parttime
Lodger Woerden
Ga naar “Grafisch vormgever”

Grafisch vormgever

  • Lodger
  • Fulltime/Parttime
Lodger Woerden

Agenda

Ga naar “SantaRun Woerden”

SantaRun Woerden

  • 11 december 2021
Ga naar “Klein Straattheaterfestival”

Klein Straattheaterfestival

  • 6 november 2021
Ga naar “Triathlon Woerden”

Triathlon Woerden

  • 6 juni 2022
Triathlon Woerden Singel Haven 2018
Ga naar “Linschotenloop”

Linschotenloop

  • 18 december 2021
Linschotenloop 2018 hardloopevenementen