Advertentie wordt geladen…

Het VOC-schip met drie ton aan zilver genaamd Kasteel van Woerden

Het Scheepvaartmuseum

Een kasteel is een statisch gebouw, maar toch reisde het Kasteel van Woerden over de wereld. Als schip welteverstaan. Het schip voer in het VOC-tijdperk van Nederland naar onder andere Batavia en deed zelfs Japan aan. Van het vervoeren van drie ton aan zilver tot een bijnaam van een klip, het ‘Kasteel’ had flink wat zeemijlen gemaakt.

Advertentie wordt geladen…

Schepen werden niet vaak naar kastelen vernoemd. Er waren er drie die Kasteel van Tilburg heetten en twee Kasteel van Woerden (of ’t Casteel van Woerden). Eentje werd gebouwd in 1722 in Delft en de ander in 1736 in Amsterdam.

De naamgeving van het schip

Waarom is er voor de naam Kasteel van Woerden gekozen? Dat is nog niet helemaal duidelijk. We schetsen daarom een theorie bij de naamgeving van het eerste schip op basis van oude bronnen.

Een grote meneer bij de Oost-Indische Compagnie was Nicolaas Verburg. Hij was onder andere tussen 1646 en 1675 de ‘directeur van Perzië’, gouverneur van Formosa en president van schepenen in Batavia. Zijn dochter Adriana trouwde in 1699 met een zekere Willem Hooft, die vele functies had, waaronder, jawel… de kastelein van Woerden. Willem was in 1720 ook burgemeester in Delft, waar twee jaar later het VOC-schip Kasteel van Woerden te water ging. Toeval of zal Willem met zijn aanzien en functie invloed hebben gehad?

Het Kasteel van Woerden voer naar onder andere Batavia (het huidige Jakarta) en Deshima (in Japan). In 1740 wisselde het schip van naam met de Buvegnies. En het ‘Woerdense’ vaartuig kreeg een heel belangrijke missie.

Tekst gaat verder onder de foto.

oude kaart Kasteel van Woerdens-klif
Een oude kaart met links in rode letters de Kasteel van Woerdens-klif. Klik om te vergroten. Afbeelding: Nationaal Archief

‘Woerdense zilvervloot’

In 1736 werd het schip Buvegnies gebouwd dat in 1740 werd omgedoopt tot Kasteel van Woerden. In datzelfde jaar kreeg de ruim 250-koppige bemanning van het Kasteel van Woerden een nieuwe missie. Het schip De Rooswijk was op weg naar het huidige Jakarta met meer dan 300.000 gulden aan zilver, maar verging tijdens een storm voor de kust van Kent, Engeland. Interessant weetje: De Rooswijk werd in 2017 onderzocht en geborgen en dit was te zien in een aflevering van Drain the Oceans op National Geographic.

De Rooswijk had behoorlijk wat geld aan boord, dat was bedoeld voor de handel in Batavia. Dat viel allemaal in het water, maar het geld was nog hartstikke nodig. Het schip Kasteel van Woerden – dat dezelfde afmetingen had als De Rooswijk* – vertrok in juni 1740 naar Indië om het verloren zilver aan te vullen. Dit keer kwam het zilver met een waarde van drie ton in guldens in goede staat aan op 24 april 1741. Ongeveer zeven jaar later ging het wel mis met het transportschip.

*Het schip was ongeveer 45 meter lang en had een laadvermogen van 850 ton.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Archief Nederlandsche Staatscourant 30-08-1865.

De klip

Als er een klip werd vernoemd naar een schip, dan was dat vaak geen goed teken. Op een klaarlichte dag in 1748 voer het Kasteel van Woerden – dat onderweg was van Samarang naar Batavia – op een rif onder vol zeil. Het rif lag drie mijl uit de kust en stond niet op de kaart. Ruim drie ton aan rijst en 150.000 kilo suiker gingen verloren. De bemanning overleefde het, maar de schipper Fredrik van der Lith werd ontslagen.

Het rif kreeg de officiële naam Pamanoekan, naar de nabijgelegen plaatsnaam, maar stond beter bekend als Kasteel van Woerdens-klip. Uit een bericht uit 1865 (ruim honderd jaar later!) werd de klip nog altijd zo genoemd, terwijl het scheepswrak al lang was weggehaald.

Afgelegd en vergaan

Het schip uit 1722 werd in 1744 afgelegd in Batavia onder de naam Buvegnies. Het andere Kasteel van Woerden (bouwjaar 1736) verging – zoals hierboven beschreven – in 1748 op het rif Pamanoekan, ook wel Kasteel van Woerdens-klif. Het echte kasteel, waarnaar de schepen waren vernoemd, staat gelukkig nog op zijn oude vertrouwde plek in Woerden.

We zochten nog veel meer voor je uit…

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Mysterie: waarom er een rietoever wordt aangelegd aan de Singel”

Mysterie: waarom er een rietoever wordt aangelegd aan de Singel

Ga naar “Mysterie: het verhaal achter de statige poort op de Kromwijkerdijk”

Mysterie: het verhaal achter de statige poort op de Kromwijkerdijk

Ga naar “Het bloemenveld aan de Steinhagenseweg is nu alweer gemaaid en dit is waarom”

Het bloemenveld aan de Steinhagenseweg is nu alweer gemaaid en dit is waarom

Berm Steinhagenseweg Woerden

In onze gids

Ga naar “Bierwinkel Tjokko 2.0”

Bierwinkel Tjokko 2.0

  • Kerkweg 1
  • Bierwinkel
  • 09:00 - 18:00
Bierwinkel Woerden en omgeving Harmelen Tjokko

Nu geopend

Ga naar “De Levensgenieters”

De Levensgenieters

  • Dorpsstraat 97
  • Speciaalzaken
  • 10:00 - 18:00
De Levensgenieters Harmelen

Nu geopend

Ga naar “Jones & Jones Outlet Woerden”

Jones & Jones Outlet Woerden

  • Voorstraat 72
  • Kledingwinkels
  • 10:00 - 17:30
Jones en Jones Outlet

Nu geopend

Aanbiedingen

Ga naar “Exclusieve lingerie in Woerden”

Exclusieve lingerie in Woerden

  • Subliem with LEF
  • Geldig t/m 18 augustus 2021

Topper

Ga naar “Midzomer Theater”

Midzomer Theater

  • Buitenplaats Kameryck
  • Geldig t/m 14 augustus 2021
Ga naar “Kip van de braai op zondag!”

Kip van de braai op zondag!

  • Buitenplaats Kameryck
  • Geldig t/m 31 augustus 2021
kameryck braai
Ga naar “Alle tuinkussens 1+1 gratis, vanaf € 5,00”

Alle tuinkussens 1+1 gratis, vanaf € 5,00

  • Kwantum
  • Geldig t/m 8 augustus 2021
Ga naar “Lenovo Ideapad 3 11,6″ Chromebook € 199,00”

Lenovo Ideapad 3 11,6″ Chromebook € 199,00

  • Lidl
  • Geldig t/m 27 augustus 2021

Vacatures

Ga naar “Coördinator”

Coördinator

  • Stichting Present Woerden
  • Parttime

Topper

Ga naar “Medewerker Bediening”

Medewerker Bediening

  • De Kade
  • Parttime
Ga naar “Cateringmedewerker”

Cateringmedewerker

  • Randstad
  • Fulltime
Ga naar “Taxichauffeur Woerden”

Taxichauffeur Woerden

  • Top Support Nederland BV
  • Parttime
Ga naar “Content specialist”

Content specialist

  • Lodger
  • Fulltime/Parttime
Lodger Woerden