Zo komt de wijk Molenvliet aan haar naam

Door Jurgen Rupschus 2 september 2018

Soms is een naam zo gewoon geworden, dat je er niet meer bij nadenkt waar die nou vandaan komt. Een voorbeeld is de naam van de meest westelijke wijk van Woerden, Molenvliet. In de jaren 70 en 80 werd de woonwijk uit de grond gestampt (de eerste woningen stonden er al in 1976), maar waarom heeft de wijk met ruim 8000 inwoners de naam Molenvliet gekregen?

Als we een woordenboek erbij pakken, lezen we het volgende over Molenvliet: Snelstromend water dat een molenrad drijft. Aah! Dus er moet een water/sloot/beek zijn geweest met deze naam. We pakken snel een oude kaart erbij uit +-1925 en zien inderdaad het watertje Molenvliet door de polders stromen. Want er was toen nog geen bebouwing. En we zien direct meer bekende namen, kijk maar:

(Tekst gaat door onder foto)

Kaart 1925 Molenvliet Woerden
Kromwijk (Kromwijkerdijk en sportpark) en Bulwijk (sporthal) zijn namen die we nog steeds tegenkomen. Afbeelding: www.topotijdreis.nl

Komt het je bekend voor?

Op de kaart zien we de Langewieker Molenvliet en daarna een heel gek bochtje maken. Verhip (populair woord in de jaren 50), komt dat even bekend voor. Dat gekke bochtje is precies wat nu de grens is van het Molenvlietpark. Het water Langewieker Molenvliet zien we ook nog altijd terug in de wijk. In de volksmond zullen we de Molenvliet nu een sloot noemen. En dat is dus het water waar de wijk haar naam aan heeft ontleend. De Molenvliet stroomt ook dwars door de wijk en ‘scheidt’ het oostelijke en westelijke deel van de wijk van elkaar.

En de naam Langewieker zien we ook nog altijd terug. De appartementencomplexen naast het winkelcentrum dragen de naam ‘De Langewiek’. Wist je trouwens dat de Molenvlietbaan vroeger de Plataanweg heette? Omdat deze weg parallel liep (en nog altijd doet) aan de Molenvliet, vond de gemeente Plataanweg niet meer passen. En werd de weg omgedoopt tot de Molenvlietbaan.

(Tekst gaat door onder foto)

De ‘sloot’ stroomt vanaf Barwoutswaarder helemaal door langs het winkelcentrum tot bij het Molenvlietpark. Foto: indebuurt Woerden

Waerder Molen

De naam Molenvliet suggereert ook dat er ooit ergens een molen moet hebben gestaan. En wat blijkt, er stond er een op de kop van de Molenvliet. Een watermolen (of wipmolen) welteverstaan die de naam Waerder Molen droeg. Op deze plek in Barwoutswaarder naast de milieustraat staat nu een gemaal (zie foto onder).

“Op de eerste kadastrale kaart van Woerden uit 1832 staat deze plek aangeduid met ‘watermolen'”, vertelt Cees Vermeulen ons, die in dienst van de gemeente Woerden betrokken was bij de nieuwbouwplannen voor Molenvliet. De watermolen loosde water op windkracht vanuit de polder Barwoutswaarder in de Oude Rijn. Bij Oosteinde en Rietveld stonden trouwens ook zulke molens.

In 1881 werd de molen vervangen door een gemaal. Dat er echt een wipmolen heeft gestaan, blijkt ook uit de stenen funderingen van de molen die zijn teruggevonden toen het gemaal vorige eeuw werd verbouwd.

(Tekst gaat door onder foto)

Gemaal barwoutswaarder Woerden
Op de plek van het gemaal stond vroeger een watermolen. Foto: indebuurt Woerden

Geen Rijnoord

Nog zo’n leuke anekdote uit de jaren 70. De wijk had ook bijna een straat gehad met de naam Rijnoord. Maar ja, we hadden toen ook al de Rijnstraat. Dat zou verwarrend worden, concludeerden ze destijds. De naam Amstel wat nog niet eerder gebruikt in Woerden, dus het werd Amsteloord. Raadslid Van Breukelen vond dit maar niets en zei: “Namens Heineken stem ik tegen.” Tja…

Bronnen:

  • Archief Woerdense Courant
  • Kadastrale atlas 1832
  • Boek Grenswater over 1000 jaar geschiedenis van het Grootwaterschap Woerden, blz. 157 waar gesproken wordt over de ‘Barwoutswaarsche Molen’
  • Land van Woerden, blz. 71, uitsnede kaart Grootwaterschap met ingetekende wipmolen en benaming ‘Barboswaerd Molen en Verlaat’.

Met dank aan Cees Vermeulen.

Molenvliet West Woerden aanleg

Toen in Woerden: de bouw van Molenvliet-West

In de jaren '60 trokken veel mensen uit de stad naar het platteland. Woerden werd door hen als dorpj...
Goedhart Molenvliet 1983

Dit waren de eerste winkels in winkelcentrum Molenvliet in 1983

Wat waren nou de allereerste winkels in winkelcentrum Molenvliet? Dat wilden wij hier op de redactie...