Woerden

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

Mysterie: de magie van spreeuwenzwermen in Woerden (en waarom ze niet botsen)

Door Jurgen Rupschus 18 januari 2020

Een spreeuwenzwerm met eigen ogen meemaken is iets waanzinnig moois. Het natuurverschijnsel ziet er heel mysterieus uit (check onderstaande video maar ook even). In Woerden kunnen we er in deze periode erg van genieten, want de vogels vliegen steeds vaker boven de stad. Maar waarom vliegen ze op deze manier in zo’n grote groep bij elkaar? En hoe komt het dat ze niet botsen? Wij proberen dit mysterie eens op te lossen.

Woerden is volgens de Vogelbescherming één van de hotspots waar je spreeuwenzwermen kunt zien, en dan wordt specifiek de polder Wulverhorst genoemd. Maar de vogels vliegen de afgelopen periode steeds vaker boven de stad. Wij vragen aan ecoloog André van Kleinwee uit Woerden hoe dit zit.

Slaapplaats

André: “Op de plekken waar de vogels een luchtshow geven, hebben ze vaak ook hun slaapplaatsen in hoge bomen. Vanuit de omgeving komen tegen de avond kleine groepjes spreeuwen bij elkaar richting de slaapplaats. Al die kleine groepjes vormen dan een geweldige zwerm die voor het slapen met ze allen nog even een show weggeven voor dat ze met ze in hoge bomen neerstrijken om te slapen.”

Tekst gaat verder onder de video.

Snelle bewegingen en botsingen

Al die vogels komen dus samen voor het slapen gaan, maar waarom vliegen ze op zo’n magische manier? André: “In een grote groep bij elkaar ben je veiliger voor roofvogels. Door snelle bewegingen als groep te maken, is het voor de roofvogels moeilijker kiezen welke vogel ze moeten pakken.” Aha, best slim van die spreeuwen!

Duizenden vogels die zo synchroon vliegen… je vraagt je toch af: waarom botsen ze niet tegen elkaar. Nou, daar is dus onderzoek naar gedaan door prof. dr. Charlotte Hemelrijk van de Rijksuniversiteit Groningen. Zij heeft met een model wetenschappelijk onderzoek gedaan hoe dat zit, dat lezen we in het Plus Magazine. Zo blijkt dat al die spreeuwen in een zwerm even snel vliegen, ongeveer 36 kilometer per uur. Remmen en versnellen kost namelijk te veel energie voor de vogel.

In het Plus Magazine vertelt Charlotte ook dat spreeuwen heel sociale dieren zijn. “Kijk maar in de boom, dan zitten ze als gekken te kwetteren. Dus ik denk dat ze, als ze bij elkaar komen, zo ­enthousiast en opgewonden raken dat ze niet meteen kunnen slapen.”

Vergelijkbaar met een wave

Ook over wanneer ze bochtjes maken en niet botsen, heeft Charlotte een theorie. De spreeuwen houden maximaal zeven andere vogels in de gaten die naast ze vliegen. Als er dus een paar spreeuwen van koers wijzigt, dan wordt die koerswijziging op een vertraagde beweging verspreid in de zwerm. Je kunt het vergelijken met een wave. Doordat de spreeuw de buren in de gaten houdt, passen ze zich heel snel aan. Volgens het onderzoek is er dus geen sprake van telepathie of het volgen van een leider.

“Spreeuwen draaien allemaal precies op hetzelfde moment. Zo wordt de vogel die naast je vliegt, ineens je voorganger, waardoor de zwerm van vorm verandert. En als de vogels een bocht nemen, hellen ze voorover, net als een vliegtuig. Op dat moment zakken ze een beetje naar beneden en ontstaat er een verticale beweging in de zwerm”, zegt de onderzoekster in het Plus Magazine. Is het mysterie dan opgelost? Nou, niet helemaal. Charlotte zegt ook dat er in de natuur nog meer factoren een rol kunnen spelen.

Tot wanneer te zien?

De zwermen zijn te zien vanaf het najaar tot aan het voorjaar. “In de herfst tijdens de vogeltrek komen er duizenden spreeuwen uit de noordelijke landen hier overwinteren. Half maart vertrekken de overwinterende spreeuwen weer terug naar het noorden”, vertelt André.

Kleine tip: zet je auto niet onder een boom waar spreeuwen zitten. Anders kun je schrobben de volgende dag.

Bronnen: Plus Magazine (06-09-2016)


Lees ook:

Spreeuwenzwerm Woerden

Dit is magisch: spreeuwenzwerm boven Woerden geeft geweldige show (video)

De spreeuwen in Woerden laten zich van hun beste kant zien. Dagelijks geven ze in de namiddag een bi...

Woerdenaar André is stadsecoloog: ‘De natuur is het beste medicijn voor alles’

Kriebelige en zoemende insecten irritant? Nadat je dit hebt gelezen, ga je van ze houden. Bij wijze ...
Carolien

Deze 3 mensen zijn heel veel kilo’s afgevallen bij Stein: dit is hun verhaal

Het veranderen van een mindset of levensstijl is niet zo makkelijk. Maar om af te vallen is dat zeke...

Daten vindt Milly ongemakkelijk, dus trouwde ze met een vreemde: ‘Ik had mij er helemaal aan overgegeven’

Trouwen met een wildvreemde. Dat deed de Woerdense Milly Scheel (31) voor de ogen van haar eigen fam...
Sander Molen de Windhond lego Woerden

Sander (44) maakt Molen de Windhond na met Lego: ‘Denkwerk gaat de hele dag door’

In het dagelijks leven is Woerdenaar Sander van Klinken (44) afdelingsmanager in een supermarkt. Daa...
Dorpsstraat Harmelen

7 x deze woningen staan al langer dan zes maanden te koop in Woerden

In Woerden worden huizen onwijs snel verkocht. Eerder vertelden we je al dat een tussenwoning binnen...

adv.