Woerden

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

Mysteries opgelost: waaraan dankt Geestdorp zijn spookachtige naam?

Door Sylvia Vos 28 oktober 2017

In de rubriek ‘Woerdense mysteries’ lossen we elke week een Woerdens raadsel op. Dingen die je altijd al had willen weten of dingen waarvan je nog niet eens wist dat je ze wilt weten. Deze week: Geestdorp. Met het oog op Halloween deze week (de leukste Halloween-uitjes in Woerden vind je trouwens hier) is dit natuurlijk het enige juiste mysterie van dit weekend om op te lossen: aan welk spookachtige verleden dankt Geestdorp zijn naam?

Geestdorp. Als je die naam hoort, is een van de simpelste gedachtes: een dorp vol geesten dus. Misschien heeft de naam iets te maken met de aanwezigheid van begraafplaats Rijnhof? Of misschien is het nog wel mysterieuzer dan dat. Doolde hier vroeger de ziel van een jong meisje, die de inwoners zo teisterde dat ze allemaal vertrokken en deze plek compleet verlaten achterlieten met de huiveringwekkende bijnaam Geestdorp?

Geestdorp Woerden
Heeft de aanwezigheid van begraafplaats Rijnhof op Geestdorp iets te maken met de naam van deze straat? Foto: indebuurt Woerden

De eerste logische vraag was Geestdorp vroeger soms een dorp? Woerdenkenner en geschiedenisliefhebber Jan van Es weet het antwoord daarop heel zeker: “Nee, een dorp is het nooit geweest. En een polder is het ook nooit geweest.”

Identiteitscrisis

“Eigenlijk”, legt Jan uit, “is er al meteen iets grappigs aan de hand met hoe het vroeger was. Want qua verdeling van waterschappen hoorde Geestdorp vroeger bij polder Groot-Houtdijk. En dat is dus raar, want dat viel weer onder Kamerik en dus provincie Utrecht terwijl Woerden toen nog bij Zuid-Holland hoorde.” Een kleine identiteitscrisis dus, want ben je dan een Utrechter of een Zuid-Hollander? Een crisis die in 1989 werd bezworen toen Woerden ook bij Utrecht ging horen.

Maar daarmee is de herkomst van de naam nog niet verklaard.

Leo Peters en Rob Alkemade schreven een boek ‘straatnamen van Woerden’ en daarin houden ze het erop dat de naam Geestdorp afkomstig is van het ‘geest’. Nee niet die zwevende spookachtige wezen, maar de ‘geestgronden’: minder vruchtbare zandgrond.

Geestdorp Woerden
Foto: indebuurt Woerden

Hoewel beide heren behoorlijk deskundig zijn in hun vakgebied waagt Jan van Es dat toch te betwijfelen. “Zo vlak langs de Rijn bestaat de bodem uit vruchtbare rivierklei, hartstikke geschikt voor fruitteelt. Er zijn nu nog (resten van) boomgaarden in Geestdorp.”

Andere namen

“Er zijn voor Geestdorp nog heel veel andere namen te vinden in de geschiedenis”, vervolgt Jan. Dat zijn Geestendorp (wát? Meer dan één spook?!) Geesdorp en Lage Kade bijvoorbeeld, maar ook Geersdorp. En dan is het handig om ook even dit te weten: dorp betekende vroeger ook landgoed of boerderij. En een geers, dat was een oppervlaktemaat voor ongeveer 3000 m2.

“Het hele gebied dat tegenwoordig als Geestdorp bekendstaat is veel groter dan 3000 vierkante meter. Sterker nog, het is de langste straat in Woerden. Maar tot in de negentiende eeuw was het stuk dat Geestdorp genoemd werd een veel kleiner stukje. En als er dus een landgoed of boerderij was in die tijd dat Geestdorp heette, net zoals er verderop ook Boschlust en Riethoven liggen, dan zou dat best eens over 3000 vierkante meter kunnen gaan. Want in die tijd kon een flink boerenbedrijf prima die grootte zijn.”

Geestdorp
Afbeelding: archief Jan van Es

Jan besluit zijn weinig spookachtig klinkende verklaring met: “Toegegeven, dit is speculatie. Want er bestaat geen zekerheid over de herkomst van de naam.”

Aha, fijn! Ondanks dat deze verklaring onwijs plausibel is en dit dus inderdaad waarschijnlijk klopt als een bus, houden we met het oog op de naderde Halloween graag de deur naar andere opties op een klein kiertje.

Want wat nou als dat landgoed van 3000 vierkante meter pas Geestdorp ging heten toen niemand er meer wilde wonen, vanwege uit zichzelf dichtslaande deuren en knipperende lampen…

Wat is jouw mysterie? 

Wij zijn dol op het oplossen van mysteries, hoe intrigerender hoe beter. Afgelopen week bogen we ons over de vraag wat je nou eigenlijk bent als je in Woerden bent geboren en getogen: Woerdenaar of Woerdenees? Vraag jij je al heel lang iets af over iets of iemand in Woerden? Laat het ons weten en we gaan aan de slag. 

Meer over

Mysteries

adv.