Mysteries opgelost: stond op de plek van dit bedrijventerrein ooit een kasteel?

Door Sylvia Vos 9 februari 2019

In de rubriek ‘Woerdense mysteries’ lossen we elke week een Woerdens raadsel op. Zoals waarom er een begraafplaats midden in een woonwijk ligt in Woerden (hierom dus). Deze week duiken we in het volgende mysterie: een verdwenen kasteel in de gemeente Woerden. Op de plek waar nu een industrieterrein zit in Kamerik zou ooit een kasteel hebben gestaan. Alhoewel, een kasteel…? 

Elke Woerdenaar kent wel Kasteel Woerden uit begin 15e eeuw. Dat was niet het eerste kasteel van onze stad. Waarschijnlijk was er al eerder eentje, ergens aan de westkant van de stad. Maar het kasteel waar we het nu over hebben, gaat over een plek ten noorden van Woerden stad, namelijk in Kamerik.

Historicus en Kameriker Jan van Es vertelt: “Zo rond 1300 was Woerden een dorp met een paar honderd inwoners. Het lag op de grens van Utrecht en Holland. Een grens die in de eeuwen daarvoor al een paar keer verschoven was geweest. Om de toenmalige grens te beveiligen werden aan weerszijden ervan versterkingen opgericht.”

Kastelen

“Een paar voorbeelden van die versterkingen”, zo legt Jan uit, “zijn dat eerdere kasteel westelijk van Woerden, de Kromme Kamp in Waarder, kasteel Montfoort (een voorganger van het restje dat er nu nog staat) én… Kasteel Kamerik.”

Jan was zelf sceptisch, vertelt hij, toen voor het eerst sprake was van het bestaan van een mogelijk Kasteel Kamerik. “Toen de eerste berichten daarover verschenen, kon ik ze nauwelijks geloven. Maar er zijn sterke aanwijzingen dat er toch een vroeg-middeleeuws kasteel is geweest.”

Houten gebouwtje

Meteen daar achteraan nuanceert hij zijn woorden. “Daar moet je je geen Muiderslot of De Haar bij voorstellen, hoor. Meer een terrein met een gracht eromheen, waarop op zijn best een houten gebouwtje heeft gestaan.”

“En sterker nog, het hoefde nog niet eens zo’n houten gebouw te zijn. Er kan ook alleen een aarden wal gestaan hebben op een eilandje. Daarachter konden boogschutters zich verschuilen. Het Kamerikse ‘kasteel’ zal ook zoiets zijn geweest. Op de onderstaande met speciale techniek gemaakte foto’s kun je het zien als een ronde plek in het landschap, net opzij van bedrijventerrein Handel en Nijverheid.”

Bewijs?

“Er is ter plekke archeologisch onderzoek gedaan en dat heeft niet veel opgeleverd”, zegt Jan. “Er zijn geen sporen van baksteen gevonden. Dat is op zich niet zo gek, want er zou wel een heel uitzonderlijk kasteel hebben moeten staan, als daar in die tijd bakstenen voor gebruikt zouden zijn. Dergelijke kastelen wáren er toen helemaal niet in dit gebied.”

Kasteel Kamerik is dus eigenlijk een wat overdreven naam voor een omgrachte plek met mogelijk een aarden constructie. Eentje die ook niet lang heeft bestaan waarschijnlijk, want de locatie was gewoon niet zo heel handig, legt Jan uit. De bebouwing in Kamerik was rond de kerk, de belangrijkste wateren liepen elders. “Een eventuele vijand zou het ‘kasteel’ gewoon links of rechts laten liggen.”

Van Kasteel Kamerik is volstrekt niets meer te zien. Als je een kasteel wilt zien, zul je het moeten doen met de huidige in Woerden. Daarover zijn ook allerlei spannende en intrigerende verhalen te vertellen.

Lees maar: 

Vergeetput kasteel woerden terras

Mysteries opgelost: Kasteel Woerden en wat er gebeurde in de vergeetput

In de rubriek ‘Woerdense mysteries’ lossen we elke week een Woerdens raadsel op. Zoals het verhaal a...
Vissen in de gracht Kasteel Woerden

Grappig: nachtelijke visexpeditie in de gracht van Kasteel Woerden

Als je donderdagavond (6 oktober) laat langs Kasteel Woerden kwam, was je misschien ooggetuige van e...
Kasteel Woerden

Mysteries opgelost: de ondergrondse gangen van Kasteel Woerden

In de rubriek ‘Woerdense mysteries’ lossen we elke week een Woerdens raadsel op. Dingen die je altij...
Kasteel Woerden 1860

Moet je zien: 5 x hele oude plaatjes van Kasteel Woerden

Het is een van de bekendste en, met meer dan zeshonderd jaar, is het ook een van de oudste gebouwen ...

Jouw mysterie?

Loop jij rond met een mysterie. Stuur hem op en wie weet gaan we er mee aan de slag.

Meer over

Mysteries

adv.