Mysteries opgelost: wat moet dat bouwwerk bij de Polanerbaan voorstellen?

Door Sylvia Vos 9 september 2017

In de rubriek ‘Woerdense mysteries’ lossen we elke week een Woerdens raadsel op. Dingen die je altijd al had willen weten of dingen waarvan je nog niet eens wist dat je ze wilt weten. Deze week duiken we in het verleden van een raadselachtig bouwwerkje langs de kant van de weg. Want we hebben het allemaal wel eens zien staan, maar wat is het eigenlijk? 

We zijn allemaal weleens (of heel vaak) langs het oranje-bruin gekleurde bouwsel vlakbij het station en de Polanerbaan gefietst of gereden. Maar wat is het eigenlijk en wat doet het op die plek? Het lijkt wel wat op een restant van het oude Romeinse Rijk. Het doet in elk geval historisch aan, als een soort oude ruïne. Is het misschien een overblijfsel van de Romeinse Limes? Of is het opgegraven bij het aanleggen van het viaduct over de Polanerbaan?

Herindelingsmonument Woerden

Het is geen hogere wiskunde maar slechts een kwestie van googelen om erachter te komen dat dit een monument is. Gemaakt door ene Hans van der Pennen in 1989. Het heet: ‘Herindelingsmonument’ en werd gemaakt als cadeau van de provincie Zuid-Holland ter ere van de overdracht van de gemeente Woerden naar de provincie Utrecht. Je wist het misschien niet, of was het alweer een beetje vergeten, maar Woerdenaren waren van 1814 tot en met 1989 Zuid-Hollanders.

Maar er valt nog wel iets meer te vertellen over die kunstwerkje, want dat het uiteindelijk daadwerkelijk werd gemaakt én werd geplaatst op deze plek, was nog helemaal zo vanzelfsprekend niet.

Wedstrijdje

Het geven van het cadeau door Zuid-Holland had nogal wat voeten in aarde. Er werd een wedstrijd uitgeschreven voor een kunstwerk dat de overdracht moest symboliseren.

Neem maar mee dat werk, we hoeven het niet meer

Het was Hagenaar Hans van der Pennen die won, met zijn ontwerp. Het had volgens de jury niet alleen een monumentaal karakter, maar ook gaf het uiting aan de samenvoeging van de gemeenten Woerden, Kamerik en Zegveld. Dat vond namelijk ook plaats in 1989. Bovendien koos Van der Pennen voor baksteen en dat was een mooie verwijzing naar de steenbakkerstraditie van Woerden.

Tegenslagen

De kunstenaar hoopte de bakstenen voor het werk in Woerden te kunnen bakken. Nee dus, de temperatuur in de Woerdense ovens was niet hoog genoeg. En dat was nog maar de eerste tegenslag. Want er kwam meer.

Zo was de oorspronkelijke locatie van het kunstwerk bedoeld op de Zandwijksingel, over de overkant van het water in het Westdampark. Maar daar zag B&W vanaf, want de bewoners waren het daar absoluut niet mee eens. Niet gek wellicht, want het werk moest toch maar zo even bijna zes meter hoog worden.

In die tijd werd er gebouwd aan de tunnel en dát moest dan maar de locatie worden voor het werk. Prima plek, zo als toegang van de stad, vond Woerden. Maar dat zag Van der Pennen dus totaal niet zitten.

‘Fittie’

Al eerder was er onenigheid geweest over het afmaken van het beeld. Dit was de druppel. Woerden was er klaar mee. ‘Neem maar mee dat werk, we hoeven het niet meer’, was het venijnige oordeel.

Uiteindelijk koos Hans van der Pennen toch eieren voor zijn geld. Misschien wel letterlijk, want voor een kunstwerk dat je niet afmaakt, krijg je natuurlijk ook geen geld. Dat zou best de reden kunnen zijn geweest dat hij het werk tóch afmaakte én dat het zijn plek kreeg bij de Polanerbaan.

Herindelingsmonument Woerden-3
Artikel uit de Woerdense Courant van 1990 over het ‘kunstwerk’. Het oordeel was niet mals.

Overigens, waarom dit kunstwerk niet ook symbool staat voor de toevoeging van gemeente Harmelen bij Woerden? Dat werd pas in 2001 toegevoegd aan Woerden.

Wat valt jou op?

Zo, weet je dat ook weer. Zijn er andere dingen in Woerden waar jij zo je vraagtekens bij hebt? Stel je vraag via dit formulier of via mail en we lossen het voor je op. Zoals we vorige week vertelden hoe Woerden ooit ontsnapte aan een ramp.

Meer over

Mysteries