Mysteries opgelost: hoe komt Woerden aan zijn naam?

Woerden door ogen van bloggers Oude Rijn brug
Foto: Xenia van lifebyxenia.nl

In de rubriek Woerdense mysteries lossen we elke week een Woerdens raadsel op. Deze week gaan we op zoek naar de herkomst van de naam Woerden. Want waarom heet onze stad eigenlijk zoals ‘ie heet? En betekent het ook nog iets? Wij zochten het uit.

Zeshonderd jaar Woerden, dat werd gevierd in 1972. Want het was in 1372 dat Woerden stadsrechten kreeg. Maar voordat dat gebeurde, had onze stad al een belangrijke positie verworven.

In 719 kwam namelijk missionaris Bonifatius naar Nederland om te prediken. Dat had hij daarvoor in Engeland gedaan. En raad eens welke plek hij als eerste uitkoos om zijn woord te verkondigen? Ja hoor: Woerden. Althans, toen heette het nog niet zo. Het heette toen Wyrda (spreek uit als Wuurda), zo denken de knappe koppen, daarmee moet Woerden bedoeld worden. Klinkt logisch.

Maar we kunnen nog verder terug in de geschiedenis, want Wyrda was niet eens de eerste naam die in deze contreien rondcirkelde. Het was aan het begin van onze jaartelling dat zich hier mensen vestigden langs de oevers van de Rijn. Op deze plek, waar wij nu wonen, kwamen twee stromen samen en hoopten zich klei en zand op. Hoe en waar deze eerste bewoners leefden, is bekend geworden door archeologische vondsten. Maar hoe ze genoemd werden toen, daarover kun je nog wel twisten.

Parkeergarage Castellum Woerden

Lauriërs

De nederzetting langs de oever van de Rijn werd door de Romeinen ‘Castellum Laurium’ genoemd. Dus wellicht noemden de bewoners ervan zichzelf Castellumers of Lauriërs? Geen Woerdenaren in elk geval. Maar toen de Romeinse naam plaats moest maken voor een Germaanse naam, veranderde dat.

De eerste keer dat deze Germaanse naam, Wyrda dus, in een bron genoemd werd, was in het boek Vita Gregorii van een andere missionaris uit de tijd van Bonifatius. Hij schreef over het zendingswerk van zijn collega en over diens werk ’te Wyrda’.

In documenten van na die tijd, komen namen langs als Uurdin, Worthen en Worden. Klank was belangrijker dan schrijfwijze. Uit die woorden, afstammend van Wyrda is uiteindelijk Woerden overgebleven.

Hoog en droog

Met zowel het oorspronkelijk Wyrda als het huidige Woerden wordt hetzelfde bedoeld, namelijk de meervoudsvorm van een woerd; een kleine verhoging in een rivierengebied. Daarnaar verwijst ook nog de straatnaam Hogewoerd, naar verluidt het hoogste plekje op straatniveau in de binnenstad.

De volgende keer dat je bezoek krijgt van buitenstaanders en je toont ze onze mooie binnenstad, kun je ze mooi vertellen wat deze straatnaam eigenlijk te maken heeft met onze stadsnaam.

Meer mysteries? 

Vind jij deze mysteries leuk om te lezen, kijk dan hier eens voor meer mysteries. Loop je zelf rond met een vraag ergens over? Laat het ons weten en we gaan voor je speuren. 

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Mysterie opgelost: dit is waarom Woerden een vestingstad is ”

Mysterie opgelost: dit is waarom Woerden een vestingstad is 

Drone foto Woerden Kasteel
Ga naar “Mysterie: hierom bakken Woerdenaren massaal pannenkoeken op 2 februari”

Mysterie: hierom bakken Woerdenaren massaal pannenkoeken op 2 februari

Herman van Tante Truus
Ga naar “Mysterie opgelost: dit is de natste maand in Woerden”

Mysterie opgelost: dit is de natste maand in Woerden

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Studio Home bedsprei met reliëf voor € 9,72”

Studio Home bedsprei met reliëf voor € 9,72

  • Action
  • Geldig t/m 31 januari 2023
Ga naar “Leitz TruSens Z-2000 luchtreiniger met SensorPod voor € 49,95”

Leitz TruSens Z-2000 luchtreiniger met SensorPod voor € 49,95

  • Action
  • Geldig t/m 31 januari 2023
Ga naar “DREFT, SUN OF FINISH VAATWASTABLETTEN 1+1 gratis”

DREFT, SUN OF FINISH VAATWASTABLETTEN 1+1 gratis

  • Jumbo
  • Geldig t/m 31 januari 2023
Ga naar “Zweedse muilen € 14,99”

Zweedse muilen € 14,99

  • ALDI
  • Geldig t/m 5 februari 2023
Ga naar “Visstoof met prei tomaat € 1,19”

Visstoof met prei tomaat € 1,19

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 5 februari 2023

Vacatures

Ga naar “Ambitieuze bedrijfsleider/sommelier”

Ambitieuze bedrijfsleider/sommelier

  • Bij Robbert
  • Fulltime
Restaurant Bij Robbert in Bodegraven regio Woerden heeft vacatures in de horeca openstaanRestaurant Bij Robbert in Bodegraven regio Woerden heeft vacatures in de horeca openstaan

Topper

Ga naar “Functioneel Beheerder”

Functioneel Beheerder

  • Ferm Werk
  • Fulltime/Parttime
Ferm Werk

Agenda

Ga naar “Maak een collectieve herinnering aan water bij Stadsmuseum Woerden”

Maak een collectieve herinnering aan water bij Stadsmuseum Woerden

  • Stadsmuseum Woerden
  • Van 2 feb t/m 6 feb

Topper

Ga naar “Koeiemart 2023”

Koeiemart 2023

  • 25 oktober 2023
Ga naar “Festival ’t Wonder”

Festival ’t Wonder

  • Van 16 jun t/m 17 jun
Ga naar “Repair Café Woerden”

Repair Café Woerden

  • Repair Café Woerden
  • 4 maart 2023
Repair Café Woerden
Ga naar “Repair Café Woerden”

Repair Café Woerden

  • Repair Café Woerden
  • 4 februari 2023
Repair Café Woerden