Mysteries opgelost: het verhaal van het verdwenen Woerdense dorpje ‘Mi’

Door Sylvia Vos 19 januari 2019

In de rubriek ‘Woerdense mysteries’ lossen we elke week een Woerdens raadsel op. Zoals hoe Woerden eruitziet aan de andere kant van de wereld (zo dus). Deze week duiken we in het volgende mysterie: een verdwenen dorpje in Woerden. Wát?! Ja echt, er is een verhaal dat er ooit een dorpje was in de gemeente Woerden dat is verdwenen. Waar dan? Waarom dan? Hoe dan? We zochten het uit. 

In vroegere tijden was een groot gebied ten westen van Utrecht veenvlakte, zo ook gebieden rondom Woerden. In die veenvlaktes liepen wat veenstroompjes en er groeiden grassen, maar verder was dat het wel ongeveer.

In de elfde en twaalfde eeuw begon de bevolking in aantal toe te nemen. En dus was er ruimte nodig voor woningbouw en om voedsel te produceren. Die veenvlaktes moesten ontgonnen gaan worden.

Vinger in de pap

“In die tijd had je de Graaf van Holland en de Bisschop van Utrecht”, vertelt historicus en Kameriker Jan van Es die (onder andere) het boek ‘1000 jaar Zegveld’ schreef. Die twee hadden allebei wel een aardige vinger in de pap, maar ze konden het niet enorm goed met elkaar vinden. Beiden wilden ze wel eigenaar zijn van zoveel mogelijk stukken grond. “Hoe deed je dat in die tijd, ‘eigenaar’ worden van een stuk grond? Simpel, door er mensen op te zetten die jou gunstig gezind waren. Daarom wezen beide heren leenheren aan, een soort zetbazen, met de opdracht: ontgin die grond en maak het bewoon- en bewerkbaar.”

Het was om deze redenen dat er op de veenvlakte ten noorden van Woerden wat mensen gingen wonen. “En als ergens in die tijd mensen woonden”, legt Jan uit, “dan moest er ook een kerk komen.”

Sint Maertenskerckhof

En dus werd er in het noord-oosten van Zegveld een kerkje gebouwd. “Kerk is wel een groot woord hoor, het was meer een kapelletje. Dat heette Sint Maertenskerckhof. En dat lag zo’n beetje langs in de driehoek tussen de huidige Milandweg, de Toegang en de Oude Meije.

(Tekst loopt verder onder de afbeelding)

De Toegang in Zegveld. foto: Google Street View

De kerkgangers die daarnaartoe gingen behoorden tot de parochie Mi. Dat werd zo genoemd naar De Meije, zoals het buurtschap daar, rondom het riviertje de Oude Meije, heette.

Parochie Mi

Mogelijk bestond het al wat langer, maar er werd voor het eerst geschreven over de parochie Mi in 1131. In sommige verhalen wordt gerept over een dorpje dat ontstond rondom dat kapelletje Sint Maertenskerckhof. Het dorpje Mi. “Hoe dicht op elkaar die huizen daadwerkelijk stonden in die driehoek of dat het meer ging om huizen verspreid over een groter gebied op die voormalige veenvlakte, dat vermeldt de geschiedenis niet”, vertelt Jan. “Of we dit dus een dorpje moeten noemen is een beetje de vraag. Maar er zijn wel gebruiksvoorwerpen gevonden, potscherven bijvoorbeeld en een gouden miskelk.” Sporen van bewoning.

Overstroomd?

Er doen verhalen de ronde dat het dorpje Mi ophield te bestaan doordat het onder water liep bij een overstroming. “Dat is niet waar”, zegt Jan. “Voor zover bekend is dat ook nooit gebeurd daar.”

Maar wat is er dan wel gebeurd? “In 1312 werd in wat nu bekend staat als Zegveld het eerste kerkje gebouwd. Er ontstond bij dat kerkje lintvormige bebouwing, zoals Zegveld nu nog steeds heeft. Het kapelletje raakte vervallen en in onbruik en eigenlijk ging alles zich meer concentreren rondom die kern. Een nieuw dorpje ontstond, het dorp Zegveld. En leden van de parochie Mi hadden een nieuwe kerk om naartoe te gaan.

En zo verdween het dorpje of de parochie Mi uit Woerden. En bestaat het tegenwoordig alleen nog maar in verhalen.

Bekijk hieronder de video die we maakten op de plek van het vroegere Mi. 

Meer mysteries?

Als jij rondloopt met een mysterie, laat het ons dan weten. Dan kan hier. Eerder zochten we onder andere deze mysteries voor je uit:

Mysteries opgelost: de scheepswrakken in de Woerdense wateren

In de rubriek 'Woerdense mysteries' lossen we elke week een Woerdens raadsel op. Zoals toen we op on...
Begraafplaats De Brauwstraat

Mysteries opgelost: waarom er een begraafplaats midden in een woonwijk ligt

Het is best een merkwaardig gezicht: een begraafplaats van 1480 m² midden in een woonwijk. In Woerde...

Mysteries opgelost: waarom deze brug luistert naar de naam ‘Parijse brug’

In de rubriek ‘Woerdense mysteries’ lossen we elke week een Woerdens raadsel op. Zoals wat deze deur...

Mysteries opgelost: waarom er een speelpleintje is met de bijnaam ‘Tepelhofje’

In de rubriek ‘Woerdense mysteries’ lossen we elke week een Woerdens raadsel op. Zoals wat het verha...
Oude Rijn bij de Kwakelbrug beeld steenbakkers Rijnkade

Mysteries opgelost: martelpraktijken uit het verleden van deze plek langs de Oude Rijn

Woerden staat vol met interessante gebouwen en objecten. Zoals bijvoorbeeld die reuzenschoenen op de...

Meer over

Mysteries

adv.