Hoe een stokoud Woerdens poortje op drie verschillende plekken in de stad heeft gestaan (met oude foto’s)

Gildepoortje Woerden
Foto: indebuurt Woerden

Als je de volgende zin leest, kan-ie zo uit een science-fiction verhaal komen. “In een opslag stond jarenlang een eeuwenoude poort die de deuren openden naar drie verschillende plekken en tijden.” Geen science-fiction kunnen we je vertellen, eerder een waargebeurd verhaal in Woerden.

De poort waarover we het hebben is het Gildepoortje. Je vindt de poort uit de zestiende eeuw nu in de Havenstraat in Woerden als deur naar de tuin van de Petruskerk. De poort heeft in Woerden op drie verschillende – eigenlijk vier – plekken gestaan en was vijftien jaar lang ‘verstopt’ in een opslag.

Tuinpoort

Op 9 september 2017 tijdens de Open Monumentendagen werd het Gildepoortje weer onthuld in de binnenstad van Woerden. Oorspronkelijk was het ooit een tuinpoort van het St. Nicolaasgildehuis aan de Hoge Woerd. In 1576 werd dit pand gesloopt. Het erf waar het huis stond, werd op 12 september 1591 gekocht door Jan van Honthorst.

Tekst gaat verder onder de foto >

Het poortje op de oorspronkelijke plek. Links zie je een stukje van de kazerne, even verderop zie je krotwoningen. Foto: RHC Rijnstreek en Lopikerwaard | Collectie Blom | X0741

Jan liet in 1594 een huis bouwen met overdekte gang naar het erf achter het huis. Het vermoeden bestaat dat het poortje als toegang tot deze gang werd gebruikt. In de achttiende eeuw werd op het erf de Hervormde pastorie gebouwd. De poort was de toegang tot de zogeheten Sint Nicolaasgang. Deze lag tussen de Hoge Woerd en de Kazernestraat.

De eerste verhuizing

We reizen zo’n 200 jaar door de tijd en komen in 1977-1978. In de Kazernestraat stonden tegenover de kazerne krotwoningen. In 1977 werden deze met het oog op stadsvernieuwing gesloopt. Het Gildepoortje bleef behouden en kort later werd het samen met een stuk muur een paar meter verplaatst.

Het werd ingemetseld in de voorgevel van een nieuwe horecagelegenheid die op de plek van de krotwoningen werd gebouwd. Een Italiaans restaurant met de naam ‘Sardegna’. Door het poortje konden mensen van de Kazernestraat naar het huidige Kerkplein lopen.

Tekst gaat verder onder de foto >

Het poortje is een paar meter verplaatst. Rechts de oude plek. RHC Rijnstreek en Lopikerwaard | Collectie Blom | X0746

‘Jan de Bakkerpoortje’

Leuk weetje: de poort had ooit de naam ‘Jan de Bakkerpoortje’. De Woerdense Jan de Bakker zou namelijk door dit poortje zijn weggevoerd na zijn arrestatie in 1525. Maar dit verhaal bleek niet te kloppen. Toen het poortje in 1977-1978 werd verplaatst, kreeg het de naam Gildepoortje. Op 21 juli 1978 werd het officieel een Rijksmonument.

2002: naar de opslag

We maken weer een sprong door de tijd, nu naar 2002, ongeveer 25 jaar later. De jaren van archeologische opgravingen, een te bouwen parkeergarage, winkelgebied Hoochwoert en ook veel gesloopte panden. Waaronder dus ook het gebouw van het Gildepoortje.

Tekst gaat verder onder de foto >

Gildepoortje Woerden
In 2017 werd het Gildepoortje aan de Havenstraat geplaatst. Archieffoto: indebuurt Woerden

Het poortje werd niet gesloopt, maar gedemonteerd en verplaatst naar een opslag op het stadserf. Het was de bedoeling dat er een nieuwe plek werd gevonden om de poort te plaatsen in het winkelgebied. Veel locaties kwamen langs (bijvoorbeeld tussen Stadsmuseum en de Petruskerk), maar het duurde vijftien jaar voordat het poortje weer daglicht zag.

Tijdcapsule

In 2017 werd het Gildepoortje geplaatst aan de Havenstraat als toegang van de kerktuin van de Petruskerk. Hopelijk blijft dit de definitieve plek van de poort. En als het weer eens wordt verplaatst over 200 jaar, dan komen ze iets heel leuks tegen. In de muren van de poort is namelijk een tijdcapsule ingemetseld. Hierin zitten de tekeningen van winnaars van een kleurwedstrijd voor kinderen.

Meer oude foto’s

Bronnen:

  • Nieuwsbrief Waardevol Woerden van Stichting Open Monumentendag Woerden (augustus 2017)
  • RHC Rijnstreek en Lopikerwaard

We zochten nog veel meer voor je uit…

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Hier dienen die meetpunten in het Woerdense trottoir voor”

Hier dienen die meetpunten in het Woerdense trottoir voor

Ga naar “Wat een joekels: dit is zijn de grootste bomen in onze provincie”

Wat een joekels: dit is zijn de grootste bomen in onze provincie

Ga naar “De Petrustoren kleurt oranje (en nee, dat heeft niets met het WK voetbal te maken)”

De Petrustoren kleurt oranje (en nee, dat heeft niets met het WK voetbal te maken)

petrustoren oranje woerden

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Diverse Huizedop kerst deco € 5,99”

Diverse Huizedop kerst deco € 5,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 11 december 2022
Ga naar “Alle Fuze Tea 0.25-1.25 liter* van € 4,18 voor € 2,09”

Alle Fuze Tea 0.25-1.25 liter* van € 4,18 voor € 2,09

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 11 december 2022
Ga naar “True Spirit flairbroek** € 9,99”

True Spirit flairbroek** € 9,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 11 december 2022
Ga naar “Kruidvat theelichten 3 stuks € 9,99”

Kruidvat theelichten 3 stuks € 9,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 11 december 2022
Ga naar “Alle Zanetti geraspte kaas van de zelfbedieningsafdeling van € 4,18 voor € 2,09”

Alle Zanetti geraspte kaas van de zelfbedieningsafdeling van € 4,18 voor € 2,09

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 11 december 2022

Vacatures

Ga naar “Customer Service medewerker”

Customer Service medewerker

  • Groenendijk Bedrijfskleding
  • Fulltime/Parttime

Agenda

Ga naar “Linschotenloop”

Linschotenloop

  • 17 december 2022
Linschotenloop 2018 hardloopevenementen