Feit of fabel: Oudewater stal het Woerdense klokkenspel in een stormachtige nacht

Carillon Woerden
Foto: indebuurt Woerden

Fabels, legendes en mysteries. Mysteries worden weleens opgelost. Maar dit keer een verhaal dat meer neigt naar een fabel. Inwoners van Oudewater worden ook wel geelbuiken genoemd. Maar een andere bijnaam die ze volgens een volksverhaal hebben gekregen is ‘klokkedieven’.

De bijnaam ‘klokkedieven’ hebben ze volgens een aantal oude bronnen gekregen van Woerdenaren, maar is niet zo bekend als geelbuiken. Het verhaal staat kort beschreven in het Groot Schimpnamenboek van Nederland. En zo schrijven er nog enkele bronnen over.

Overlevering

‘In Woerden leeft nog de overlevering voort, dat Oudewater’s klokken aan Woerden zijn ontstolen, waarom de inwoners van Oudewater in den volksmond ‘klokkedieven’ worden genoemd’, staat er in een blad genaamd ‘De torenmuziek in de Nederlanden’ dat rond 1930 verscheen.

Stedenstrijd of stormnacht

In ‘Het Vaderland: staat- en letterkundig nieuwsblad’ uit maart 1927 staat: ‘Heeten niet nog altijd de bewoners van Oudewater de klokkendieven, omdat zij in een stedenstrijd of in een stormnacht de klokken uit Woerdens toren zouden hebben gestolen?’

Ergens in de geschiedenis moet het verhaal zijn ontstaan dat Oudewater het Woerdense klokkenspel stal. Misschien komt het wel uit de tijd dat het Franse leger in Woerden was, in 1672. De torenspits van de de huidige Petruskerk stond in brand en het klokkenspel raakte verloren.

Bengelt er vreemd bij

In het Algemeen Handelsblad van oktober 1930 staat ook een opmerkelijk verhaal: ‘De toren van Oudewater heeft een carillon, dat er uitziet of het later is aangeplakt. De Woerdenaren zeggen nu, dat Ouderwaternaren op een nacht naar het oude stadje van Herman zijn gekomen, het klokkenspel hebben gestolen en aan hun toren ‘geplakt’. Het is waar, dat het Oudewatersche carillon er een beetje vreemd bij bengelt, maar de Woerdensche toren heeft nooit een klokkenspel gehad en kan er – gelet op den bouw, ook nooit een hebben gehad. De diefstal is dan ook een legende.’

Wat opvalt aan dit verhaal is dat het wordt afgedaan als legende. Alleen de reden waarom is merkwaardig. De Woerdense toren had sinds medio zestiende eeuw een klokkenspel.

Verhaal niet bekend bij historici

Het verhaal van de ‘klokkedieven’ is niet zo bekend, blijkt na vragen aan Woerdense historici. Een stadsgids van het Gilde kent het verhaal niet. En ook bij RHC Rijnstreek en Lopikerwaard is het verhaal niet bekend. Nu is het zo dat de bijnaam ‘klokkedieven’ vaker voorkomt in Nederland. En het RHC wijst ons op soortgelijke verhalen in Ouderkerk aan den IJssel en Schoonhoven. “Kortom: er waren wel klokkendieven, maar die woonden vooral in de Krimpenerwaard”, zegt Rob Alkemade van het streekarchief.

Fabel

Het verhaal over de Ouderwaternaren die het Woerdense klokkenspel hadden gestolen, lijkt dus op een fabel. Hoe het verhaal in onze regio terecht is gekomen, is nog een raadsel. Misschien gekopieerd, of er werd een zondebok gezocht. Of het was een grap. Maar de bijnaam ‘klokkedieven’ voor inwoners van Oudewater is in ieder geval wel in het Groot Schimpnamenboek van Nederland beland.

We zochten nog veel meer voor je uit…

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Wat een joekels: dit is zijn de grootste bomen in onze provincie”

Wat een joekels: dit is zijn de grootste bomen in onze provincie

Ga naar “De Petrustoren kleurt oranje (en nee, dat heeft niets met het WK voetbal te maken)”

De Petrustoren kleurt oranje (en nee, dat heeft niets met het WK voetbal te maken)

petrustoren oranje woerden
Ga naar “Vette hap in Woerden: dit is het verschil tussen een snackbar en cafetaria”

Vette hap in Woerden: dit is het verschil tussen een snackbar en cafetaria

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “op alles van Leifheit”

op alles van Leifheit

  • Geldig t/m 4 december 2022
Ga naar “Sylvie Meis luxe huispak € 24,99”

Sylvie Meis luxe huispak € 24,99

  • ALDI
  • Geldig t/m 4 december 2022
Ga naar “dames doorknoopjurk Caitlin met glitters rood voor € 32,50”

dames doorknoopjurk Caitlin met glitters rood voor € 32,50

  • HEMA
  • Geldig t/m 4 december 2022
Ga naar “Ierse Riblappen € 4,99”

Ierse Riblappen € 4,99

  • Jumbo
  • Geldig t/m 6 december 2022
Ga naar “Happy Socks van € 7,98 voor € 3,99”

Happy Socks van € 7,98 voor € 3,99

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 4 december 2022

Vacatures

Ga naar “Customer Service medewerker”

Customer Service medewerker

  • Groenendijk Bedrijfskleding
  • Fulltime/Parttime

Agenda

Ga naar “Linschotenloop”

Linschotenloop

  • 17 december 2022
Linschotenloop 2018 hardloopevenementen