Westlands mysterie: Wat zijn toch die oude bakstenen muurtjes langs de weg?

Door Sanne Bakker 11 augustus 2019

Rijd je van Monster, door Poeldijk, naar Kwintsheul dan zie je ze staan. Oude bakstenen muren. Sommige zijn helemaal vervallen en worden met palen overeind gehouden. Zijn het oude afscheidingen van Westlandse landhuizen? Waarom worden ze niet gesloopt? Voor een antwoord op deze vragen komen we uit bij Druivenkwekerij Sonnehoeck, waar maar liefst 100 meter muur staat. En je raadt het misschien al… de muren hebben met teelt te maken.

Jan van Geest vertelt: “De muren die je ziet zijn historische fruitmuren. Deze dateren uit de tweede helft van de 19e eeuw. Dat verklaart ook gelijk waarom ze niet gesloopt worden, het is een stuk Westlands erfgoed. De tuinders waren toen nog vooral fruittelers, van onder andere druiven, pruimen, peren, abrikozen en perziken. Maar al heel inventief. Ze plaatsten deze muurtjes om de oogst te beschermen tegen de Noorderwind. Alle muren die je ziet, staan dus ook op het noorden.”

De tekst gaat door onder de afbeelding.

Fruitmuur Westland

“Een teler was er altijd al mee bezig om zijn oogst sneller klaar te hebben dan de buurman”, gaat Jan verder. “Hoe sneller, des te hoger de prijs. Met zo’n muur konden telers ook de warmte van de zon op het zuiden opvangen. Toen het hele Westland vol stond met muren, zijn de eerste tuinders begonnen om er glazen platen van ‘schietglas’ voor te zetten. Toen nog losse – loodzware – panelen. Niet erg verantwoord voor arbeiders. In 1880 werd de eerste muurkas gebouwd met aan één kant een muur en aan één kant kas.”

Die muurkassen zag je tot aan de Tweede Wereldoorlog veel in Westland. Jan: ”Een replicamodel met perziken is in onze kwekerij nog te bekijken.”

Warenhuizen

Na de oorlog zijn de meeste muren gesloopt om ruimte te maken voor de warenhuizen die we nu kennen. “In de jaren ‘50 realiseerden veel tuinders zich dat ze met een enkele fruitoogst per jaar financieel zeer kwetsbaar waren,’’ legt Jan uit. “Daarom gingen ze over op paprika-, tomaten- of bloementeelt, waar je zo’n negen maanden per jaar oogst van kon behalen. Fruit, en ook de druiventeelt, verdween hierdoor nagenoeg.”

De tekst gaat door onder de afbeelding.

Druivenmuur Westland

In Westland staat nu nog zo’n 400 meter muur. Sommige stukken zijn gerenoveerd, andere staan op instorten. Zoals die aan de Poeldijkseweg bij Kwintsheul. Jan vertelt: “De meningen over een Rijksmonumentstatus en het wel dan niet restaureren zijn verdeeld. Wij, en dan spreek ik namens Sonnehoeck, vinden dat dit stuk erfgoed een visitekaartje van Westland zou kunnen zijn.”

Renoveren is echter een kostbare zaak. “De fundering loopt schuin weg in de grond en alle stenen moeten met de hand gebikt worden. Maar we houden hoop,” besluit Jan.


Meer over Historische Druivenkwekerij Sonnehoeck ontdekken?

Historische Druivenkwekerij Sonnehoeck kwekers

Hollewatering 26, Kwintsheul

Bekijk meer:kwekers

Lees ook:

Kunstwerk Zandmotor kust Westland

Westlands mysterie: van wie is dit zandkunstwerk op de Zandmotor?

Fotograaf Danny Taheij ken je misschien wel zijn prachtige foto’s van de Westlandse kustlijn, die hi...

Meer over

Mysteries

adv.