Op veel kerktorens in Westland zijn een bol, een kruis en een haan te zien: dit is waarom

De Bartholomeuskerk in Poeldijk ter illustratie. Foto: Kristianne van Blanken | indebuurt Westland.

Heb je weleens goed naar de verschillende kerken in Westland gekeken? Helemaal op het topje van een kerk kun je drie symbolen bovenop elkaar spotten: een bol, een kruis en een haan. Waarom? Dat zochten wij uit. 

Niet alleen op de topjes van kerken in Westland kun je de symbolen spotten, ook op andere (voornamelijk protestantse) kerken in Nederland kun je ze zien en ze zijn al eeuwenlang in gebruik. De symbolen werden allereerst door heidenen gebruikt. In de oudheid was het gebruikelijk om ze op torens, palen, kerstbomen en meibomen te plaatsen. De reden? Als afweermiddel, om boze geesten weg te houden. Na de kerstening (een periode waarbij heidense volken zich massaal bekeerden tot het christendom) werd een aantal heidense symbolen geïntegreerd in de christelijke cultuur, inclusief christelijk sausje. Waaronder de bol, het kruis en de haan.

De haan

De drie symbolen hebben allemaal een eigen betekenis. We beginnen bij de makkelijkste: de haan. Beter bekend als de windhaan of weerhaan. Door de haan konden Westlanders vroeger de windrichting aflezen. Waarom een haan? Veel mensen denken dat de haan verwijst naar de nieuwe morgen, een nieuw begin. Maar dit is slechts een deel van de uitleg. De haan zou verwijzen naar de verloochening van Jezus door zijn discipel Petrus. Nadat Petrus tot drie keer toe Jezus verraadt, kraait een haan in het verhaal uit de Bijbel. Doordat de haan op een hoog punt staat, waar iedereen hem kan zien, zou het mensen eraan moeten herinneren dat ze trouw moeten zijn aan het geloof. Een andere christelijke theorie is dat de haan mensen behoedt voor gevaar, net als God.

Het kruis

Terwijl het kruis vroeger een heidens symbool was, is het nu één van de bekendste christelijke symbolen. Het kruis staat symbool voor de kern van het christelijke evangelie: Jezus stierf aan het kruis en heeft daardoor de zonden van de mensen op zich genomen.

De bol

De Dorpskerk in ‘s-Gravenzande. Foto: Kristianne van Blanken | indebuurt Westland.

Last but not least: de bol. Dit symbool is ook van oorsprong een heidens symbool. Met de glans van de bol wilden heidenen kwade geesten verjagen. Vroeger dacht men namelijk dat geesten bang waren voor spiegels. Leuk feitje: met precies dezelfde intentie is de oorsprong van de kerstballen ontstaan. Waarom dit heidense symbool overgenomen is, is niet helemaal duidelijk. Sommige christenen symboliseren de bol met een appel, die voor de zondeval staat. Het gaat dan om de appel die Adam en Eva aten in het paradijs, waardoor ze in zonden vervielen.

De volgorde

Overigens is de volgorde van de bol, het kruis en de haan niet toevallig. De appel als zondeval, het kruis voor de verzoening van God via Jezus en de haan voor het nieuwe begin vormen samen de kern van de christelijke gedachte.

Spot de symbolen

Niet iedere kerktoren heeft een bol, kruis en haan op de top staan. Bij sommige kerken spot je maar één van deze symbolen, of juist iets heel anders. Voor je volgende wandeling door Westland: vergeet niet naar de symbolen te kijken.

Bron: Historiek, Stadsgids030.

Lees ook:

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Mysterie: waarom noemen Westlanders deze beestjes eigenlijk ‘kapoentjes’?”

Mysterie: waarom noemen Westlanders deze beestjes eigenlijk ‘kapoentjes’?

kapoentjes lieveheersbeestjes
Ga naar “Mysterie opgelost: dit is waarom sommige bomen gekleurde markeringen hebben”

Mysterie opgelost: dit is waarom sommige bomen gekleurde markeringen hebben

Ga naar “Aha! Hiervoor dienen die buizen in de grond bij bomen”

Aha! Hiervoor dienen die buizen in de grond bij bomen

In onze gids

Ga naar “Triptyque”

Triptyque

  • Plein 13 G
  • Restaurants en horeca
  • Gesloten

Nu gesloten

Ga naar “Theetuin de Bongaard”

Theetuin de Bongaard

  • Hoofdstraat 63A
  • Restaurants en horeca
  • 09:00 - 17:30

Nu geopend

Ga naar “Hudson”

Hudson

  • Poeldijkseweg 47
  • Restaurants en horeca
  • Gesloten

Nu gesloten

Aanbiedingen

Ga naar “Unox soep € 0,99”

Unox soep € 0,99

  • Aldi
  • Geldig t/m 5 december 2021
Ga naar “Hoogwaardige hapjespan € 24,99”

Hoogwaardige hapjespan € 24,99

  • Aldi
  • Geldig t/m 5 december 2021
Ga naar “Flair broek € 9,99”

Flair broek € 9,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 12 december 2021
Ga naar “Luxe huispak € 22,99”

Luxe huispak € 22,99

  • Aldi
  • Geldig t/m 5 december 2021
Ga naar “Kinder onesie van € 22,95 voor € 9,99”

Kinder onesie van € 22,95 voor € 9,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 12 december 2021

Vacatures

Ga naar “Pedagogisch medewerker”

Pedagogisch medewerker

  • Kinderopvang ’t Kickertje
  • Parttime
Kinderopvang-t-Kickertje-beeld-bij-vacature

Topper

Ga naar “Crew member nieuwe Burger King Honselersdijk”

Crew member nieuwe Burger King Honselersdijk

  • EG Food Services
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Medewerker Finance & Control”

Medewerker Finance & Control

  • WPS
  • Parttime
Ga naar “Werkvoorbereider Projectspecialist Elektrotechniek”

Werkvoorbereider Projectspecialist Elektrotechniek

  • PB tec
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Service Monteur | Storingen | 2.300 – 3.400”

Service Monteur | Storingen | 2.300 – 3.400

  • WR.nl Solliciteren
  • Fulltime/Parttime