Anneke vecht voor de toekomst van vrouwen zonder verblijfsvergunning

Door Janine Guijt 21 augustus 2018

Stel je voor: je vlucht je land uit omdat je daar onveilig bent en geen toekomst ziet. Maar omdat je geen bewijs hebt voor de reden dat je gevlucht bent, krijg je geen verblijfsvergunning. Je kan daardoor niet werken en geen opleiding volgen. Je kunt iedere moment opgepakt worden en in vluchtelingendetentie terechtkomen. In een huis in Utrecht wonen vijf vrouwen en hun kinderen voor wie dit geldt. De Utrechtse Anneke Boerma vangt hen op en vecht voor hun toekomst. “Hier hebben ze eindelijk rust.”

Geheim adres

Anneke begon vier jaar geleden als vrijwilliger bij Fanga Musow (= ‘krachtige vrouwen’), maar is er inmiddels fulltime coördinator. Als we met haar en een aantal van de vrouwen afspreken, doen we dat niet in het huis waar ze verblijven. Slechts een handjevol mensen mag het echte adres van de vrouwen weten. Bovendien mogen de vluchtelingen niet op de foto en mag hun naam niet gepubliceerd worden. Over straat gaan is geen probleem, maar de vrouwen worden wel gewaarschuwd: loop niet zomaar door rood en ga niet zwartrijden, want het is op z’n zachtst gezegd niet handig om in aanraking met de politie te komen. Met een beetje pech zouden ze daardoor in vreemdelingendetentie terecht kunnen komen.

Leefgeld

Anneke vertelt dat de vrouwen uit Fanga ook niet mogen werken en geen opleiding mogen volgen. “Dat is wel eens frustrerend, omdat ze zo energiek zijn en zoveel kunnen. Maar we kijken vooral naar wat nog wél kan”, vertelt Anneke. “Zo hebben ze vorig jaar een benefietavond georganiseerd en motiveren we de vrouwen om te sporten. Verder hebben de vrouwen de vrijheid om hun eigen dag in te delen en krijgen ze leefgeld, waarmee ze hun eigen financiële keuzes kunnen maken. Dat vinden we superbelangrijk, omdat ze verder op heel weinig vlakken over hun eigen leven kunnen beslissen.”

Tussen wal en schip

De redenen waarom de vrouwen uit Fanga geen verblijfsvergunning krijgen, zijn heel uiteenlopend, legt Anneke uit. “De vrouwen hebben bijvoorbeeld geen bewijs om hun ‘vluchtverhaal’ te onderbouwen, de immigratiedienst ziet hun situatie anders dan dat die is. Daardoor vallen ze op het gebied van opvang en juridische regelingen vaak tussen wal en schip. De vrouwen kunnen eigenlijk geen kant uit; als wij ze niet zouden opvangen, zouden ze dakloos zijn.”

Een van de vrouwen uit Fanga met een vrijwilliger. Foto: Bas van der Wal

Fietsen door Utrecht

Foto: Bas van der Wal

Een van de vrouwen die in Fanga Musow woont is de 36-jarige G. uit Armenië. Ze heeft twee kinderen, waarvan één bij haar woont. Haar andere zoontje woont in Armenië. Of ze ooit nog met hem herenigd gaat worden is onbekend, maar G. is vastbesloten om daarvoor te vechten. Ze wil liever niet vertellen waarom ze moest vluchten. “Daar wil ik niet meer aan terugdenken. Totdat ik trouwde was mijn leven heel fijn, maar vanaf daarna kan ik me geen een goede dag herinneren”, vertelt ze. G. woonde op veel verschillende adressen, maar verblijft nu al twee jaar in Fanga. Vanaf daar fietst ze het allerliefste heel Utrecht door. “Dit is mijn thuis”, vertelt ze opgetogen. “Ik ken alle plekken van de stad en zou hier dolgraag willen studeren en werken. Een paar jaar geleden had ik nergens zin in, maar door alle lieve mensen van Fanga wil ik zó graag dingen ondernemen!”

Vrouwen als G. zijn de mensen waar Anneke het voor doet. “Als je het verschil ziet met hoe mensen hier binnenkomen… dat is enorm. De meeste vrouwen hebben traumatische dingen meegemaakt en kampen bijvoorbeeld met depressie. Hier hebben ze eindelijk rust, leven ze op en durven ze weer vooruit te kijken. Gelukkig lukt het ons vaak om ervoor te zorgen dat de vrouwen hier uiteindelijk mogen blijven. Dat geeft me hoop.”

Wil je de vrouwen in Fanga helpen? Via deze crowdfundingactie kun je leefgeld doneren.

Utrechter van de week

Iedere week benoemen we iemand tot Utrechter van de week. Ken jij ook iemand die onze stad een beetje mooier maakt? Heeft jouw buurman een bijzondere hobby? Of ken je een andere Utrechter met een steengoed verhaal? Laat het ons weten!