De Utrechtse Abdelilah over vrijheid: ‘Ondanks het gevaar, was dit een van de mooiste dagen van mijn leven’

Abdelilah. Foto: Juri Hiensch

Op 5 mei vieren we de bevrijding van Nederland en net als vorig jaar zullen we dat dit jaar op een andere manier doen. Toch is dit hét uitgelezen moment om kort stil te staan bij het begrip vrijheid. Want wat is dit eigenlijk? En betekent dit voor iedereen hetzelfde? Mente Matthias gaat hierover in gesprek met de Syrische Abdelilah Alhamoud (25). Hij woont sinds 2017 in Utrecht en is zijn land uit gevlucht omdat het voor hem niet meer veilig was. Door zijn activisme voor een beter en vrijer Syrië stond zijn leven op het spel. “Ondanks het gevaar, was dit een van de mooiste dagen van mijn leven.”

Dit verhaal is geschreven door Mente Matthias. Hij is ambassadeur bij Thirty030, een groep jonge stadsambassadeurs die de Domstad een toffere plek maken. Zij zetten zich in als denktank, woordvoerder en initiatiefnemer van verschillende Utrechtse projecten. Dit jaar zijn ze als stadsambassadeurs verbonden aan het Bevrijdingsfestival Utrecht. Mede daarom heeft hij dit verhaal gemaakt.

Abdelilah en ik zijn allebei stadsambassadeur bij Thirty030. Door de coronacrisis hebben we nog geen fysieke meetings gehad, daarom zien we elkaar voor het eerst in het echt. We ontmoetten elkaar bij Ledig Erf en besluiten om een kop koffie te halen bij het Louis Hartlooper Complex en – zoals bijna iedereen in Utrecht – een stuk langs de singel te lopen. Uiteindelijk vertelt Abdelilah op een bankje in Park Lepelenburg wat hij in zijn leven heeft meegemaakt en wat vrijheid voor hem betekent.

Groot gezin

Abdelilah groeide op in een klein dorp in de buurt van Aleppo en komt uit een gezin van elf kinderen, waarvan hij de jongste is. Zijn oudste broer en hij schelen twintig jaar en in totaal hebben zijn ouders 35 kleinkinderen. Niet alleen voor Nederlandse, maar ook voor Syrische begrippen komt hij uit een groot gezin, vertelt hij lachend. “De meeste gezinnen in Syrië hebben tussen de vijf en zeven kinderen, dus ik heb echt een grote familie. Ik voel me hiermee ontzettend gezegend en ben heel blij dat iedereen gezond en veilig is.” Het grootste deel van zijn familie woont nog in Syrië, maar hij heeft ook twee broers en zus in Turkije wonen, een zus in Zeist én een broer in Den Haag. Samen met zijn zus is hij in 2017 naar Nederland gekomen.

Tekst loopt door onder de foto

Abdelilah met een vriend bij zijn dorp in Syrië, 2013. Foto: Abdelilah Alhamoud

In opstand tegen het regime

In Syrië heeft Abdelilah alleen zijn middelbareschooldiploma behaald. Toen hij nog op school zat, was de Syrische Burgeroorlog al aan de gang. Net als veel van zijn vrienden was hij tegen het regime van president al-Assad, daarom kwam hij in opstand. Geïnspireerd door de Arabische Lente besluiten Abdelilah en zijn vrienden er ‘s nachts op uit te gaan en met graffiti woorden als ‘vrijheid’, ‘gelijkheid’ en ‘gerechtigheid’ op openbare gebouwen zoals het politiebureau en de rechtbank te spuiten. “We demonstreerden tegen de corrupte overheid. We deden dit in het donker, dan had je minder kans om gepakt te worden. Als dat zou gebeuren, dan was er een grote kans dat we dat niet overleefden. Als ik terugkijk, waren dit een van de mooiste dagen van mijn leven. Vol adrenaline en hoop dat we iets konden veranderen. Misschien niet voor onszelf, maar wel voor de volgende generatie.”

De politie had al een langere tijd het vermoeden dat Abdelilah zat achter deze daden van verzet, maar tot een arrestatie komt het nooit. “Een goede vriendin van mij, die pro-Assad is, heeft mij ‘s nachts een keer gezien en toen direct de politie gebeld. Maar omdat ik een klein dorp woon en een grote familie heb, die ook allemaal in dat dorp wonen, durfde de politie mij niet te arresteren.” Alhoewel de politie niet in actie komt, worden hij en zijn familie wel op een andere manier gestraft. Naast het leger en de politie heb je in Syrië ook burgers die actieve aanhangers zijn van Assad, vertelt Abdelilah. “Zij hebben, nadat zij wisten van mijn acties, ons huis in brand gestoken. En daar bleef het niet bij: ook de huizen van mijn broers werden aangevallen. Mijn oudste broer was namelijk ook actief als activist.” Abdelilah’s familie besluit uiteindelijk om hun dorp voorgoed te verlaten.

Noodgedwongen op de vlucht

Abdelilah vertrekt naar Turkije om te studeren, iets wat in Syrië niet mogelijk is. Vanwege de vele legerblokkades in het land is hij sinds 2012 niet meer in andere steden geweest, legt hij uit. “Ze controleren overal je identiteitsbewijs en ik zou dan zomaar opgepakt kunnen worden.” Gelijk beginnen met zijn studie zit er niet in. “Om aan de universiteit in Turkije te mogen studeren moet je de Turkse taal beheersen. Het is niet zoals hier in Nederland dat je het in het Engels kunt doen.”

De eerste negen maanden in Turkije is Abdelilah druk bezig met het leren van de taal om vervolgens civiele techniek te gaan studeren. Hij slaagt voor zijn toelatingstest en mag beginnen aan zijn studie, maar dit lukt niet om financiële redenen. “Ik kom uit een boerenfamilie. Doordat we moesten vluchten is de oogst verloren gegaan en daarmee ook alle inkomsten. Werken naast je studie is in Turkije geen optie. Of je werkt fulltime, of je werkt niet.”

De overstap naar Nederland

Abdelilah besluit te gaan werken op een bananenboerderij. Hij merkt al snel dat zijn drang om te studeren en zichzelf te ontwikkelen aan hem begint te knagen. Terug naar Syrië kan hij niet, want dat is te gevaarlijk en de studiebeurs die hij in Turkije had aangevraagd, krijgt hij niet. “Op een gegeven moment dacht ik bij mijzelf: ik ben niet naar Turkije gekomen om te werken, maar om te studeren. Ik wilde mijzelf verder ontwikkelen, maar op deze manier lukte dat niet.”

Om naar een ander land te kunnen, moest hij een visum aanvragen. Dat was alleen niet mogelijk, want zijn paspoort was verlopen. Een nieuwe aanvragen bij de Syrische ambassade was te gevaarlijk, vertelt Abdelilah. “Ik was bang om opgepakt te worden.” Omdat hij geen andere oplossing ziet en hoort dat er al heel veel Syriërs naar Europa zijn gevlucht, besluit hij samen met zijn zus en haar gezin ook de oversteek te maken. Op een boot van mensensmokkelaars vaart hij naar Griekenland. Veel meer wil hij tijdens dit interview niet vertellen over deze tocht, wel dat het een van de engste ervaringen uit zijn leven is geweest. Op 1 maart 2016 komt hij samen met zijn zus en haar gezin aan in Griekenland. Hier vragen ze asiel aan, maar zitten ze vast tot 17 mei 2017. De datum waarop hij naar Nederland is gekomen.

Tekst loopt door onder de foto

Abdelilah is dol op koken en doet dat het liefst in zijn eigen studio in Leidsche Rijn. Foto: Abdelilah Alhamoud

Butterfly effect

De eerste paar maanden in Nederland woont Abdelilah in een AZC in Utrecht, maar al snel kan hij zijn intrek nemen in een studio in Leidsche Rijn. “Dit is een soort project voor jonge mensen, waar naast gewone studenten ook vijftien procent van de bewoners vluchteling is. Hier naartoe verhuizen heeft mij echt geholpen om de Nederlandse taal goed te leren en een netwerk op te bouwen. Een vriendin heeft mij toen aan vredesorganisatie PAX voorgesteld en via hen ben ik weer terechtgekomen bij Thirty030. Dat is gewoon het butterfly effect. Je ontmoet mensen, door die mensen kom je weer in contact met andere mensen en zo ken je uiteindelijk steeds meer mensen.”

Dat is ook gelijk wat Utrecht zo leuk maakt, vertelt Abdelilah met een grote glimlach op zijn gezicht: de mensen. “Ik voel me hier thuis en veilig, en kan hier volledig mezelf zijn. In Syrië was ik dat ook, maar nooit voor de volle honderd procent. In mijn geboorteland moet je altijd opletten met wat je zegt, want zelfs de muren hebben oren.” Wel had hij een kleine cultuurshock toen hij hier kwam wonen. “In Syrië knuffel je bijvoorbeeld veel minder met vrienden en dan met name minder met vrouwen. Dat was voor mij in het begin wat ongemakkelijk, maar nu is het normaal om ook mijn vriendinnen te knuffelen.”

Ook kan Abdelilah zich nog heel goed herinneren toen hij voor het eerste een jongen ontmoette die op mannen valt. “Ik kon mij dit echt niet voorstellen en was heel benieuwd naar het verhaal van deze persoon. Mijn opvatting over seksualiteit is volledig veranderd.” Als hij terugkijkt naar zes jaar geleden, kan hij zich amper voorstellen dat hij nu de persoon is die hij is. “Ik kan op sommige momenten gewoon echt weer even kind zijn. Dat heb ik gemist toen ik jong was. Ik was zoveel bezig met de revolutie. Nu probeer ik die tijd in te halen door lekker gek te doen, of – zodra het weer kan – naar feestjes te gaan en echt te genieten van het leven.”

Tekst loopt door onder de foto’s

Een wijze les

Op dit moment werkt Abdelilah vijf tot zes dagen in de week als bezorger bij Albert Heijn, is hij actief bij PAX (waar hij vorig jaar bij een TED Talk in Utrecht zijn verhaal heeft verteld) en is hij is stadsambassadeur bij Thirty030. Vanaf de zomer hoopt hij antropologie te gaan studeren. “Ik krijg steeds meer interesse voor andere mensen. Ik heb zoveel onbeantwoorde vragen en ik hoop bij deze studie wat meer antwoorden te krijgen.” Wat hij later precies wil gaan doen, weet hij nog niet. Hij zou misschien wel willen werken als adviseur bij de overheid of de ambassade, vertelt hij. Maar een echte grote droom van hem is om zijn eigen non-profit organisatie te starten. “Hiermee kan ik hopelijk invloed hebben op het dagelijkse leven van mensen, iets goed voor hen betekenen en hun leven op een bepaalde manier verbeteren. En zo uiteindelijk de wereld een betere plek te maken.”

Iets wat hij alle Utrechters wil meegeven over vrijheid? “Profiteer van de vrijheid die je in Nederland hebt. Je hebt het geluk om in een vrij land te wonen, waar je jezelf kunt zijn. Dat kan in veel landen niet. Maak hier dus gebruik van en geniet ervan. En boven alles: keep on smiling.”

Lees ook de verhalen van deze Utrechters:

Meer in deze categorie

Utrechter van de Week

Ga naar “Het liefdesverhaal van Esther en Bas: ‘Hij vroeg mij ten huwelijk in Wijnbar Vin Vin’”

Het liefdesverhaal van Esther en Bas: ‘Hij vroeg mij ten huwelijk in Wijnbar Vin Vin’

Ga naar “Frans de Jonge is afficheplakker: ‘Het is een harde wereld, sommigen gaan agressief te werk’”

Frans de Jonge is afficheplakker: ‘Het is een harde wereld, sommigen gaan agressief te werk’

Ga naar “Laat je inspireren! 5 x Utrechters met een bijzonder verhaal”

Laat je inspireren! 5 x Utrechters met een bijzonder verhaal

In onze gids

Ga naar “One24”

One24

  • Floraweg 25
  • Restaurants en horeca
  • 06:30 - 00:00

Nu geopend

Ga naar “De Utrechter”

De Utrechter

  • Vredenburg 40
  • Cafés
  • 08:00 - 23:00
de-utrechter-1 ontbijten

Nu geopend

Ga naar “Heirloom – Venues of Utrecht”

Heirloom – Venues of Utrecht

  • Pausdam 10
  • Restaurants en horeca
  • Gesloten
Paushuize Eeuwdiner Utrecht

Aanbiedingen

Ga naar “Maandaanbieding: 3 pigment- of roodheidbehandelingen halen, 2 betalen”

Maandaanbieding: 3 pigment- of roodheidbehandelingen halen, 2 betalen

  • De Huidkliniek
  • Geldig t/m 30 november 2021
de huidkliniek

Topper

Ga naar “Een jaar eindeloos en onbeperkt lezen voor € 30,-”

Een jaar eindeloos en onbeperkt lezen voor € 30,-

  • De Bibliotheek Utrecht
  • Geldig t/m 21 november 2021
Ga naar “Alle curry’s voor 12,50 euro”

Alle curry’s voor 12,50 euro

  • wagamama
  • Geldig t/m 1 november 2021
wagamama
Ga naar “Jumbo paprika mix € 1,00”

Jumbo paprika mix € 1,00

  • Jumbo
  • Geldig t/m 9 november 2021
Ga naar “Diverse vlees of vis van € 2,25 voor € 1”

Diverse vlees of vis van € 2,25 voor € 1

  • Jumbo
  • Geldig t/m 9 november 2021

Vacatures

Ga naar “Storemanager Flying Tiger Utrecht”

Storemanager Flying Tiger Utrecht

  • Flying Tiger Utrecht
  • Fulltime

Topper

Ga naar “2 x Front Office Medewerker”

2 x Front Office Medewerker

  • The Team Building
  • Parttime

Topper

Ga naar “Chef kok bij Koenraad”

Chef kok bij Koenraad

  • Koenraad Utrecht
  • Fulltime

Topper

Ga naar “DOX is per direct op zoek naar: 3 leden Raad van Toezicht (onbezoldigd)”

DOX is per direct op zoek naar: 3 leden Raad van Toezicht (onbezoldigd)

  • DOX
  • Vrijwillig
Ga naar “Projectleider Facilitair (32 uur)”

Projectleider Facilitair (32 uur)

  • De Bibliotheek Utrecht
  • Parttime
bibliotheek utrecht

Topper

Agenda

Ga naar “Nightcaps – Liszt Favorieten Festival”

Nightcaps – Liszt Favorieten Festival

  • Liszt Utrecht
  • 30 oktober 2021

Topper

Ga naar “Inspirerende workshop Zelfbewust zijn”

Inspirerende workshop Zelfbewust zijn

  • iederal
  • 4 november 2021

Topper

Ga naar “CONFETTI! – Theater & Muziek bij Stut Theater”

CONFETTI! – Theater & Muziek bij Stut Theater

  • Stut Theater
  • 30 oktober 2021

Topper

Ga naar “Iedere dag koffie & second hand clothing”

Iedere dag koffie & second hand clothing

  • 9 juli 2021
Ga naar “Nieuwe Maan Magie”

Nieuwe Maan Magie

  • De Werfeling
  • 8 augustus 2021