Utrecht

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

Leroy Lucas organiseert Keti Koti in Utrecht: ‘Het is niet wit tegen zwart. Het is iedereen tegen racisme’

Door Janine Guijt 30 juni 2020

Misschien zie je het weleens op stickers, posters of flyers. Misschien vier je het ieder jaar, maar het zou ook kunnen dat je er nog nooit van hebt gehoord: Keti Koti, een jaarlijks terugkerende Surinaamse feestdag ter viering van de afschaffing van de slavernij. In Utrecht wordt dit jaar digitaal stilgestaan bij Keti Koti. Wij spraken Utrechter Leroy Lucas, initiatiefnemer van Keti Koti Utrecht: “Deze feestdag is belangrijk voor Utrecht, Keti Koti gaat over ons allemaal”.

Over Keti Koti

Keti Koti betekent in het Sranantongo ‘Ketenen gebroken’. De ketenen waar het feest om draait, werden gebroken op 1 juli 1863: op die dag schafte het Koninkrijk der Nederlanden de slavernij in Suriname en op de Nederlandse Antillen af. In Suriname is 1 juli een bekende feestdag. Een belangrijk onderdeel van de festiviteiten is Bigi Spikri (‘Grote Spiegel’), een kleurige parade in feestelijke en vaak traditionele kleding. 

In Nederland wordt Keti Koti sinds 2009 groots gevierd in het Oosterpark in Amsterdam. Daar staat sinds 1 juli 2002 het Nationaal Monument Slavernijverleden. In Utrecht zou dit jaar de derde editie van het Keti Koti Festival plaatsvinden in het Centraal Museum. Dat gaat vanwege de coronacrisis niet door. Keti Koti wordt in plaats daarvan op dinsdagavond 30 juni digitaal gevierd. “De Keti Koti Utrecht herdenking is dit jaar kleiner van opzet met een mooi compact programma, waarbij de line-up geheel bestaat uit Utrechters”, laat projectleider Natalja Macnack weten. “We starten met een zogeheten plengoffer om de herdenking te openen, gevolgd door een aantal speeches van onder andere wethouder Linda Voortman en de directeur van het centraal museum. Denise Jannah zal een inspirerende keynote lezing verzorgen en we sluiten af met spoken word en een zang performance.” De herdenking start om 19.00 uur en is hier, hier en hier te volgen.

Keti Koti in Utrecht

Leroy Lucas is voorzitter van Keti Koti Utrecht. Waarom het volgens hem belangrijk is dat Utrechters stilstaan bij Keti Koti? “Omdat het het verhaal van Utrecht completer maakt. Het gaat over ons allemaal. Het feest legt bloot waarom Nederland eruitziet, zoals het eruitziet. Waarom ík hier ben.”

Utrecht en slavernij

Je denkt bij slavernij misschien aan havensteden als Amsterdam, Rotterdam en Hoorn van waar schepen vertrokken voor de Atlantische oversteek. Maar hoewel de VOC geen kantoor had in Utrecht, heeft onze stad ook banden met de geschiedenis van slavernij en kolonialisme. Zo bepaalde de Vrede van Utrecht in 1713 dat Britse handelaren en smokkelaars toegang kregen tot de traditioneel gesloten Spaanse slavenmarkten in Amerika. Groot-Brittannië werd daardoor een van de grootste spelers in de slavenhandel. “Dat betekent dat hier in Utrecht dus besloten is over het lot van mijn mensen. En dat is maar één voorbeeld”, aldus Leroy. “We vieren op 1 juli de losgebroken ketenen, maar waar het om gaat is dat we niet onszélf hebben geketend. Keti Koti is voor ons een moment van reflectie: wat is hier gebeurd en hoe heeft dat kunnen gebeuren? Die vragen stellen wij onszelf al eeuwen, maar het wordt tijd dat we dat met zijn allen gaan doen. Want er is veel veranderd, maar veel ook niet.”

‘Rot op naar je eigen land’

Daarmee doelt Leroy onder meer op alledaags en institutioneel racisme. “Racisme kun je grofweg onderverdelen in twee uitingen: alledaags racisme en institutioneel racisme. Je hebt bijvoorbeeld de mensen op straat die je uitschelden en dingen zeggen als ‘rot op naar je eigen land’. Maar wat een net zo groot probleem is, is het racisme in onze cultuur en instituten: Zwarte Piet, het etnisch profileren van de belastingdienst, kinderen met een migratieachtergrond die systematisch een te laag schooladvies krijgen.” Je kunt het volgens Leroy dus niet over de afschaffing van slavernij hebben, zonder het over racisme te hebben. Hij noemt de moord op George Floyd als voorbeeld. “Het zou me niet verbazen als de overovergrootvader van George Floyd ook een knie in zijn nek heeft gehad. Er loopt een duidelijke lijn van tot slaaf gemaakte mensen naar hun nakomelingen die vandaag de dag leven.”

‘Het is niet wit tegen zwart. Het is iedereen tegen racisme’

Een verhaal over ons allemaal

Leroy was één van de organisatoren van het anti-racismeprotest van vrijdag 5 juni op het Jaarbeursplein. Volgens hem is er door de wereldwijde protesten en de bekendheid van de #BlackLivesMatter-beweging nu meer aandacht voor Keti Koti en het slavernijverleden. “En dat is goed! Want het verhaal van Keti Koti gaat over ons allemaal. Het is niet wit tegen zwart. Het is iedereen tegen racisme.”

Lees ook:

Foto’s: zo zag het anti-racisme protest op het Jaarbeursplein eruit

Ruim 3500 mensen uit Utrecht en daarbuiten verzamelden zich vrijdagavond 5 juni op het Jaarbeursplei...

Deze Utrechters protesteerden maandag op de Dam tegen racisme: ‘Er is meer nodig dan een like of een hartje’

adv.