Echt waar: tot 1962 werden honden in Utrecht voor de hondenkar gespannen

Je kunt het je vandaag de dag niet meer voorstellen. Zie je het voor je dat je je trouwe viervoeter voor een kar spant? Jaren geleden was dit de normaalste zaak van de wereld.

Tot halverwege de vorige eeuw was het voor kooplui vrij normaal om hun viervoeter te gebruiken bij het vervoeren van hun koopwaar. Waarom nou een hond en geen paard? Honden waren een stuk goedkoper. Ze waren meestal goedkoop in de aanschaf en stelde geen hoge eisen aan voeding, onderkomen en verzorging. Mocht je je nog afvragen waar de term ‘hondenbaan’ vandaan komt, dan zal dit na het zien van deze plaatjes wel duidelijk worden.

Inburgering van de hondenkar

Rond 1800 was de trekhond en de hondenkar ‘ingeburgerd’ in Nederland. Bakkers, slagers, groenteboeren, melk- of petroleumverkopers, maar ook boeren zetten trekhonden in om hun handelswaar te vervoeren. Hier zie je melkventer en een jongen met een hondenkar (melkkar) begin 1900.

Foto: collectie Het Utrechts Archief/125004

Voor, onder of achter de kar

De honden werden voor, onder of achter de kar te spannen. Hier je zie de heer Rosseweij die een melkhandel op Oranjestraat 8 in de binnenstad had. Op deze foto zie je hem staan bij zijn hondenkar met melk en melkproducten. Als je goed kijkt zie je zijn hond onder de kar liggen. De foto is ergens tussen 1915 en 1925 gemaakt in Wijk C in Utrecht.

Foto: collectie Het Utrechts Archief/860468

Registratie handkarren

Handkarren werden in Amsterdam al vanaf 1877 geregistreerd. Iedere eigenaar van een handkar kreeg van de politie een nummer dat zichtbaar op de kar moest worden geplaatst: in witte cijfers op een donkere achtergrond. Ook in Utrecht bestond een dergelijke registratieplicht. Dit plaatje is in december 1937 gemaakt voor het huis Lievendaal (Lepelenburg 2) in Utrecht, met op de voorgrond een melkventer met een hondenkar.

Foto: collectie Het Utrechts Archief/400087

Slechte verzorging

Er waren veel problemen met het welzijn en de gezondheid van de trekhonden: schaafplekken die niet goed verzorgd werden en gingen ontsteken, inzet van kreupele of te jonge honden, doorzakte ruggen, ondervoede honden en honden die werden verwaarloosd. Hier zie je een afbeelding van drie kinderen van woonwagenbewoners met een hondenkar op het woonwagenkamp aan de Vleutenseweg in Utrecht. De foto stamt ergens uit 1929. In de tekst onder de foto lees je al dat Bello niet graag voor de kar gespannen wilde worden.

Foto: collectie Het Utrechts Archief/79973

Werkvergunning voor honden

Omdat er ook in die tijd mensen waren die zich om de honden bekommerden werd in 1911 de hondentrekwet ingevoerd. Die wet moest er voor zorgen dat de beestjes zich niet letterlijk dood werken. Vanaf toen moesten de honden een werkvergunning hebben. Deze foto is gemaakt tijdens de viering van Koninginnedag in augustus 1922 in het Oranjepark in Utrecht. Gezien het jaartal had deze hond een werkvergunning gekregen om de versierde hondenkar te mogen trekken.

Foto: collectie Het Utrechts Archief/23

De werkhond in het straatbeeld

Op dit plaatje zie je de Biltstraat in Utrecht vanaf de Oorsprongbrug in de richting van de stad. Met links het huis De Oorsprong en rechts op de voorgrond een hondenkar. Deze foto is ergens tussen 1900 en 1905 gemaakt, nog voor de komst van de Trekhondenwet. De Anti-Trekhondenbond – opgericht in 1912 – maakte zich hard voor het afschaffen van de hondenkar. In de loop van de 20e eeuw verdwijnt de trekhond steeds meer uit het straatbeeld. En vanaf 1962 is het geheel verboden om honden als werkkracht te gebruiken.

Foto: collectie Het Utrechts Archief/131

Bronnen: Het Utrechts Archief, Dierenmuseum, Erfgoed Magazine

Lees ook:

Meer in deze categorie

Toen in Utrecht

Ga naar “Genieten! 5 x zo zag de kermis er vroeger uit in Utrecht”

Genieten! 5 x zo zag de kermis er vroeger uit in Utrecht

Ga naar “Leuk om te zien: zo zagen Utrechtse interieurs er jaren geleden uit”

Leuk om te zien: zo zagen Utrechtse interieurs er jaren geleden uit

Ga naar “Maand van de Geschiedenis in oktober in Utrecht: oude stoomtrein en Dag van het Rampjaar”

Maand van de Geschiedenis in oktober in Utrecht: oude stoomtrein en Dag van het Rampjaar

In onze gids

Ga naar “Heirloom – Venues of Utrecht”

Heirloom – Venues of Utrecht

  • Pausdam 10
  • Restaurants en horeca
  • Gesloten
Paushuize Eeuwdiner UtrechtPaushuize Eeuwdiner Utrecht
Ga naar “Miyagi & Jones Utrecht”

Miyagi & Jones Utrecht

  • Veemarktplein 42
  • Restaurants en horeca
  • 16:00 - 22:00
    4,4
    (1,0k)
sushi restaurant utrechtsushi restaurant utrecht

Nu geopend

4,4
(1,0k)

Aanbiedingen

Ga naar “Het antwoord op niet afvallen”

Het antwoord op niet afvallen

  • Hair & Body
  • Geldig t/m 31 oktober 2022

Topper

Ga naar “Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99”

Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99

  • Geldig t/m 31 december 2022
Ga naar “Ariel wasmiddel van € 8,49 voor € 2,99”

Ariel wasmiddel van € 8,49 voor € 2,99

  • Geldig t/m 27 september 2022
Ga naar “Alpina elektrische convectie kachel € 19,99”

Alpina elektrische convectie kachel € 19,99

  • Geldig t/m 1 oktober 2022
Ga naar “Krabpaal van € 24,95 voor € 24,95”

Krabpaal van € 24,95 voor € 24,95

  • Geldig t/m 27 september 2022

Vacatures

Ga naar “Restaurant (Assistent-) Manager”

Restaurant (Assistent-) Manager

  • American Steakhouse Broadway
  • Fulltime

Topper

Ga naar “Marketing Stagiair”

Marketing Stagiair

  • Kooijman Autogroep
  • Stage

Topper

Ga naar “Banqueting manager bij De Utrechter”

Banqueting manager bij De Utrechter

  • De Utrechter
  • Fulltime

Topper

Ga naar “Expediteur”

Expediteur

  • Talect
  • Fulltime

Topper

Ga naar “Assistent Accountant”

Assistent Accountant

  • Talect
  • Parttime

Topper

Agenda

Ga naar “Cursus Spaans”

Cursus Spaans

  • Ibérica Spaanse Lessen
  • Van 19 sep t/m 30 nov
Ibérica Spaanse Lessen, Ruth VallecilloIbérica Spaanse Lessen, Ruth Vallecillo

Topper

Ga naar “Utrecht Maakt Kennis | (Proef)dierendag”

Utrecht Maakt Kennis | (Proef)dierendag

  • Hogeschool Utrecht
  • 4 oktober 2022

Topper

Ga naar “Oktoberfest in Utrecht”

Oktoberfest in Utrecht

  • Janskerkhof
  • Van 14 okt t/m 16 okt
Oktoberfest UtrechtOktoberfest Utrecht
Ga naar “UTRECHT DOWN UNDER kunst op volle grond”

UTRECHT DOWN UNDER kunst op volle grond

  • Steck Utrecht
  • Van 2 sep t/m 2 okt
Ga naar “Popronde Utrecht”

Popronde Utrecht

  • 20 oktober 2022