Mysterie opgelost: aan dit populaire spel dankt de Maliebaan haar naam

Maliebaan Utrecht geschiedenis
Ook vandaag de dag is de Maliebaan het decor voor veel studentenactiviteiten. Bijvoorbeeld tijdens de UIT-week. Foto: ANP.

In de rubriek ‘Utrechtse mysteries’ lossen we iedere week een Utrechts raadsel op. Deze week duiken we in de geschiedenis van de Maliebaan. Want wist je dat de Maliebaan eeuwen geleden een hotspot was voor studenten en de rijke burgerij? En heb jij enig idee waarom deze bekende laan heet zoals ‘ie heet?

Saaie bedoening

Wij kunnen het ons maar moeilijk voorstellen, maar in de Gouden Eeuw was Utrecht een behoorlijk ingeslapen bedoening. Vooral voor jonge mensen viel er weinig te beleven. Vandaar dat een clubje studenten aan de stadsbestuurders vroeg of zij het maliespel mochten spelen.

maliebaan geschiedenis herkomst
Herman Saftleven / collectie Het Utrechts Archief / 35543

Bij een potje malie moest men met een houten stok een bal in zo min mogelijk slagen over een rechte baan zien te krijgen. Binnen de stadsmuren was helaas geen ruimte voor een lange rechte baan en dus werd er een maliebaan gebouwd bij Lepelenburg.

Hotspot voor studenten en rijkelui

Het aanleggen van de Maliebaan bleek een gouden greep, want de laan veranderde al snel in een populaire spot voor studenten en de gegoede burgerij. Al snel openden rond de Maliebaan verschillende tentjes en café’s hun deuren en werd er tot de late uurtjes gefeest. Rijkelui die niet in de buurt woonden, lieten zelfs vakantiehuisjes rondom de baan bouwen. Later vestigden zij zich hier voorgoed, waardoor het rondom het gebied vol kwam te staan met statige huizen.

maliebaan utrecht herkomst geschiedenis
Foto: Hendrik Winter / collectie Het Utrechts Archief / 35542

Einde van een tijdperk

Langzaamaan werd het maliespel minder populair. Toen Utrecht – onder leiding van Bonaparte – in 1812 in handen viel van de Fransen werd de Maliebaan een wapenschouw. De Fransen lieten bij hun vertrek de baan in slechte staat achter en omdat weinig mensen nog geïnteresseerd waren in het maliespel, werd de baan en de schutting eromheen afgebroken. Vanaf dat moment was de ruimte beschikbaar voor verkeer. Het malietijdperk was definitief ten einde.

maliebaan tweede wereldoorlog geschiedenis
De Maliebaan tijdens de Tweede Wereldoorlog. Fotodienst N.S.B. / collectie Het Utrechts Archief / 97850

Nazi-bolwerk en allereerste fietspad

De geschiedenis van de Maliebaan kent nog meer interessante gebeurtenissen. Wist je bijvoorbeeld dat het gebied tijdens de Tweede Wereldoorlog een Nazi-bolwerk was? Of dat het allereerste fietspad van Nederland hier in 1885 te vinden was? Nu, dus wel!

Loop je ook al tijden rond met een vraag over Utrecht? Laat het ons weten! Wie weet lossen we het mysterie voor eens en altijd op.

Reageren