Voor alle jochies en wijffies: Uteregs praoten, zo doe je dat!

Foto: ANP

Dakhoas, wijffie, ágtelijke gladióól: in het centrum van Utrecht hoor je het Utrechtse dialect bijna niet meer. Maar ga je naar de Galgenwaard om een wedstrijd van FC Utrecht te bekijken of maak je een wandeling door Sterrenwijk, dan is de kans groot dat je mensen Utregs hoort proaten. Omdat we zo verknocht zijn aan dit prachtige (maar uitstervende) toaltje, vertellen we vandaag hoe je eigenlijk Utregs praat.

Uteregs: wie spreken het?

Het stad-Utrechts is een dialect dat wordt – of eigenlijk werd – gesproken door de autochtone ‘volksklasse’ van Utrecht. Het dialect hoort tot het Utrechts-Alblasserwaards en dat is dan weer een oostelijke variant van de Hollandse taal.

Waar?

Tegenwoordig moet je Utrecht uit om het dialect van ons stadsie te horen. Vooral in dorpen rond Utrecht zoals Maarssen en IJsselstein wordt het nog veel gesproken. Wil jij je als echte Utrechter ontwikkelen en de taal van onze stad onder de knie krijgen? We hebben een klein lesje voor je op papier gezet.

Lesje Uteregs

  • Verplaats de ‘t’: ‘Ik ga naar Utrecht’ wordt ‘Ik gaot naor Utereg’
  • Maak de ‘a’ lang: ‘Grandioos’ wordt ‘Graandioos’
  • En maak de ‘aa’ kort: ‘Aan’ wordt ‘An’
  • Plak de ‘i’ zo vaak achter een ‘ee’, ‘oe’ of ‘ao’ -klank als maar kan: ‘Een sla’ wordt ‘Eean slaoi’
  • Verklein woordjes eindigen op ‘ie’: jochie, meissie, flessie, stadsie en ga zo maar door

Woordjes stampen

En op z’n middelbare-schools sluiten we af met een rijtje Utrechtse (scheld)woorden. Succes met oefenen!

  • Kat =  Dakhaos
  • Idioot = haalve zoal
  • Jongeman = jochie
  • Jongevrouw = wijffie
  • Debiel = aachtelijke glaadioal
  • Politiebureau = woutenkit
  • Val dood = kreg devinketering
  • Warm = werrem

Meer Utrechts leren? Lees dan de tweewekelijkse column van Koos Marsman in Stadsblad Utrecht. Of koop het boek ‘De vollekstaol van de stad Uterech’, dan komt het sowieso goed.

Lees ook:

Meer in deze categorie

Genieten van Utrecht

Ga naar “Utrechtse mysteries: dit is waarom sommige Utrechtse panden een versierde steen hebben”

Utrechtse mysteries: dit is waarom sommige Utrechtse panden een versierde steen hebben

Ga naar “7 x feitjes die je (waarschijnlijk) nog niet wist over Utrecht”

7 x feitjes die je (waarschijnlijk) nog niet wist over Utrecht

Ga naar “7 x dit zet bijna elke Utrechter op zijn of haar Instagramaccount”

7 x dit zet bijna elke Utrechter op zijn of haar Instagramaccount

In onze gids

Ga naar “Belicio Cheats”

Belicio Cheats

  • Vredenburg 157
  • Restaurants en horeca
  • Gesloten
Ga naar “Maeve”

Maeve

  • Kromme Nieuwegracht 18
  • Restaurants en horeca
  • Gesloten
Tommy en Vera Maeve
Ga naar “SHOKUDO”

SHOKUDO

  • Kleinesingel 41
  • Restaurants en horeca
  • Gesloten

Aanbiedingen

Ga naar “15% korting op jouw droomkeuken!”

15% korting op jouw droomkeuken!

  • Keukenloods.nl Utrecht
  • Geldig t/m 2 mei 2021

Topper

Ga naar “Tefal pannenserie Healthy Chef van € 51,99 voor € 26”

Tefal pannenserie Healthy Chef van € 51,99 voor € 26

  • Blokker
  • Geldig t/m 2 mei 2021
Ga naar “alle Leifheit artikelen vanaf € 2,99”

alle Leifheit artikelen vanaf € 2,99

  • Blokker
  • Geldig t/m 2 mei 2021
Ga naar “Alle A-merk pints ijs van € 11,50 voor € 5,75”

Alle A-merk pints ijs van € 11,50 voor € 5,75

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 25 april 2021
Ga naar “Amstel Radler of Heineken van € 10,96 voor € 5,48”

Amstel Radler of Heineken van € 10,96 voor € 5,48

  • PLUS
  • Geldig t/m 24 april 2021

Vacatures

Ga naar “Bediening/barmedewerker”

Bediening/barmedewerker

  • De Utrechter
  • Parttime

Topper

Ga naar “All-round fietsmonteur”

All-round fietsmonteur

  • Kok Fietsen
  • Fulltime/Parttime
Kok Fietsen
Ga naar “Projectleider Toekomstlab Overvecht”

Projectleider Toekomstlab Overvecht

  • De Bibliotheek Utrecht
  • Fulltime

Topper

Ga naar “Magazijnmedewerker – Flink Utrecht”

Magazijnmedewerker – Flink Utrecht

  • Flink B.V.
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Gezocht: nieuwe (bestuurs)leden bij Enactus Utrecht”

Gezocht: nieuwe (bestuurs)leden bij Enactus Utrecht

  • Enactus Utrecht
  • Parttime
enactus

Topper

Agenda

Ga naar “Brieven van Belle”

Brieven van Belle

  • Bistro Belle
  • 30 juli 2020
Ga naar “Rebelse meisjes – laatste voorstelling”

Rebelse meisjes – laatste voorstelling

  • 25 april 2021
Ga naar “Kunst uit de klas – Pr. Margrietschool”

Kunst uit de klas – Pr. Margrietschool

  • 24 april 2021
kunst in de klas
Ga naar “Online escape room: doe mee en steun het goede doel!”

Online escape room: doe mee en steun het goede doel!

  • 2 mei 2021