Utrechtse mysteries: waar komt de naam Oog in Al vandaan?

Door Anne-Meike van den Berg 14 april 2019

Wat hebben Marco van Basten, Jochem Uytdehaage en Dafne Schippers met elkaar gemeen (naast dat het alle drie topsporter zijn, natuurlijk..)? Ze zijn geboren en getogen in de Utrechtse wijk Oog in Al. Wij vroegen ons af: waarom heet die wijk eigenlijk zo?

We beginnen het verhaal over de oorsprong van Oog in Al in 1662. Hendrick Moreelse is op dat moment burgemeester van Utrecht en hij heeft grote plannen met de stad. Uitbreidingsplannen, om precies te zijn. Moreelse wil de economie van Utrecht stimuleren door aan de westkant van de stad flink uit te breiden. Maar, niet iedereen is even enthousiast over dit plan.

Dolle Jonker

oog-in-al-utrecht
Everard Meyster, de ‘Dolle Jonker’ van Utrecht. Bron: Het Utrechts Archief

De grootste tegenstander van burgemeester Moreelse was de predikant Gisbertus Voetius. Hij was fel tegen het Utrechtse uitbreidingsplan. De ruzie tussen de mannen liep zelfs zo hoog op, dat Moreelse uiteindelijk opstapte als burgemeester. En zijn plan? Tja, dat was maar voor een gedeelte uitgevoerd.

Toch waren er ook Utrechters die wél enthousiast waren. Een van hen was de excentrieke jonkheer en dichter Everard Meyster, die ook wel ‘Dolle Jonker’ genoemd werd. We zijn hem al eens eerder tegengekomen toen we het mysterie ontrafelden over het Utrechtse huis ‘De Krakeling’. Goed, de Dolle Jonker zag dus wel wat in de uitbreidingsplannen van Moreelse. Na de dood van de burgemeester in 1666, zette hij zich dan ook in om het plan tóch te laten slagen.

Oogje in het zeil

In datzelfde jaar kocht de Dolle Jonker een stuk grond in een van de bochten van de Leidsche Rijn. Vanaf deze plek zou hij de uitvoering van de uitbreidingsplannen perfect kunnen volgen. Hij noemde het landgoed daarom Oog in Al, omdat hij daarvandaan dus een oogje in het zeil zou kunnen houden. Maar al geloofde de Dolle Jonker er nog zo in, het lukte uiteindelijk toch niet om het uitbreidingsplan door te laten gaan. En dus zag Everhard Meyster waarschijnlijk een heleboel als hij uit het raam van zijn landhuis keek, maar geen nieuwe gebouwen. En dat vinden wij best een beetje treurig…

Mysterie opgelost!

Loop jij ook al tijden rond met een Utrechts mysterie? Laat het ons weten!

wed utrecht

Mysteries: hoeveel verschillende nationaliteiten vind je in Utrecht?

In Utrecht wonen ruim 350.000 mensen, van geboren en getogen Utrechters tot mensen die vanaf de ande...

Utrechtse mysteries: mag er in de Domstad echt niet hoger gebouwd worden dan de Dom?

Mysteries: waarom hebben sommige Utrechtse gebouwen dichtgemetselde ramen?

Mysterie opgelost: in welke Utrechtse wijk wonen de meeste mensen?

adv.