Utrechtse mysteries: waar is de phoenix die bovenop Utrecht Centraal stond gebleven?

Door Janine Guijt 14 juli 2019

Boven de hoofdingang van Utrecht Centraal stond jarenlang een groot beeld van een phoenix. De vogel keek uit over het stationsplein met het busstation, waar blauwwitte bussen geparkeerd stonden. Tegenwoordig is het gevaarte in geen velden of wegen te bekennen. Wij vroegen ons af: waar is de gebeeldhouwde phoenix gebleven?

Waarom de phoenix jarenlang boven het station uittorende? Om die vraag te beantwoorden, moeten we terug naar 1938, een rampjaar voor Utrecht Centraal. Vlak voor kerst van dat jaar ontstond er – waarschijnlijk door kortsluiting – brand in het station. Voor zover we weten, vielen er geen doden of gewonden, maar de vlammenzee verwoestte de hele bovenverdieping van het station.

Herrezen uit het as

Het station werd in 1939 volledig vernieuwd en was in september van dat jaar klaar. Bovenop het gebouw pronkte een grote phoenix. Een toepasselijk beeld, want – zoals we allemaal weten uit Harry Potter – is een phoenix een mythische vogel die na een bepaalde periode verbrandt, waarna uit zijn as een nieuwe jonge phoenix verrijst. De vogel stond dus symbool voor vernieuwing.

Tekst loopt door onder de foto.

Tijdens de sloop in 1975 werd de phoenix weggehaald. Foto: Het Utrechts Archief

De phoenix waakt nu over Delft

In de jaren vijftig ontstond het plan voor een groot nieuw station. Het oude station werd in 1975 gesloopt en de phoenix verdween daarmee uit het Utrechtse straatbeeld. Waar het kunstwerk tegenwoordig staat? In Delft! Daar kwam collega-redacteur Ilse het gevaarte ineens tegen toen ze op bezoek was bij het Delfts Studenten Corps (DSC). Huh? Hoe komt een Utrechts standbeeld nu weer op de sociëteit van een Delftse studentenvereniging terecht? “De directeur van de NS is oud-lid van DSC en hij heeft het beeld aan de vereniging geschonken”, aldus Wytse Petrie, president van het sociëteitsbestuur van DSC. “De voorwaarde was wel dat hij hier ook over het spoor moest waken.”

Van november 2016 tot februari 2017 kon je de phoenix overigens wél in Utrecht spotten. Het Delftste studentencorps leende het beeldhouwwerk uit aan het Spoorwegmuseum voor een tentoonstelling over Utrecht Centraal Station. Inmiddels staat het kunstwerk weer op de sociëteit van DSC.

Foto: indebuurt Delft

Mysterie opgelost!

Zo, weer een mysterie minder in Utrecht! Loop jij ook al tijden rond met een vraag waar je maar geen antwoord op kunt vinden? Laat het ons weten.

Lees ook:

Utrechtse mysteries: hoe komt rotonde de Berekuil aan zijn naam?

De Berenkuil: iedere Utrechter weet precies waar je het dan over hebt. De rotonde aan het einde van ...

Utrechtse mysteries: wat is het oudste café van Utrecht?

Utrechtse mysteries: wat doen die goudkleurige ‘struikelstenen’ in de stad?

adv.