Utrechtse mysteries: hoe komt bioscoop Springhaver aan die naam?

Door Redactie indebuurt Utrecht 10 februari 2019

Je kunt er naar de film of je komt er voor een kop koffie of een borrel: filmtheater Springhaver aan de Utrechtse Springweg. Dat de naam van de bioscoop iets te maken heeft met de straat waar die aan ligt, mag duidelijk zijn. Maar waar komen de namen Springweg en Springhaver eigenlijk vandaan? Om dit mysterie op te lossen doken we in de geschiedenisboeken én spraken we met de eigenaar van Springhaver, Jos Stelling.

Door: Vera Sleeman / Anne-Meike van den Berg

Spreng, sprong, spring

De Springweg was oorspronkelijk een oude landweg die door de ‘Springwycke’ liep. Al in 1283 vinden we deze naam terug in Utrecht. De naam ‘spring’ is afgeleid van het woord ‘spreng’. Dát komt weer van ‘sprong’, wat ‘bron’ betekent. Op de Mariaplaats, die in de Springwycke lag, stond namelijk een waterbron. Je vindt er nu trouwens nog steeds een oude waterpomp!

Haver en gort

Aan de Springweg lag vroeger een steegje waar haver en gort werd verkocht: de Gortsteeg. In 1644 werd de naam veranderd in Haverstraat. Er werd in deze straat veel handel gedreven. Alle goederen kwamen in die tijd de stad binnen via de Oudegracht dus het is dan ook niet gek dat de Haverstraat daar een zijstraatje van is.

Tekst loopt door onder de foto

springhaver utrecht

Art-bioscoop

Goed, we weten nu dus hoe de Springweg aan zijn naam komt en dat er een zijstraat is met de naam Haverstraat. Dan is het nog maar een klein stapje naar de naam van de bioscoop, Springhaver. Eerst even een geschiedenislesje: in 1977 hadden filmmaker Jos Stelling en Ronnie Gerschtanowit, de toenmalige directeur van bioscoop Tuschinski in Amsterdam, het idee om een arthouse-bioscoop te beginnen in Utrecht. Jos had in datzelfde jaar net een kamer gekocht in Utrecht, aan de – jawel – Springweg. Toen Jos zijn nieuwe woning aan Ronnie liet zien, ontstond het idee om hier het filmtheater te beginnen.

Jos en Ronnie kochten nog twee panden aan de Springweg, waaronder een oud café. Er volgde een grote verbouwing waarbij ze de drie panden samenvoegden. Op 16 februari 1978 werd de allereerste film vertoond in het nieuwe filmtheater.

Tekst loopt door onder de foto

Springhaver Utrecht
Jos Stelling in zijn kantoortje boven Springhaver. Foto: Vera Sleeman

Springhaver

Maar waarom kozen Jos en Ronnie voor de naam Springhaver? “Bioscopen over de hele wereld hadden allemaal een eigen naam”, vertelt Jos Stelling in zijn kantoortje boven Springhaver. “Vaak hoorden namen van bioscopen bij een bepaalde buurt. Wij wilden dat ook en dus moesten we het naar de buurt noemen, maar de buurt bestond eigenlijk nog niet. Je had de Springweg en de Haverstraat, dat hebben we samengevoegd tot de Springhaver-buurt.” En zo kreeg de bioscoop de naam Springhaver. Jos: “Het is heel spontaan ontstaat. Het heeft iets leuks. Bij spring denk je gelijk aan vrolijkheid en lente.”

Mysterie opgelost!

Zo, weer een Utrechts mysterie opgelost. Loop jij al tijden rond met een vraag waar je maar geen antwoord op kunt vinden? Laat het ons weten!

Lees ook:

wandeling utrecht

Utrechtse mysteries opgelost: waarom mogen USC’ers niet onder de Dom door lopen?

Kijk niet gek op als je een lid van het Utrechtsch Studenten Corps (USC) met een grote boog om de Do...


Meer over Springhaver ontdekken?

Springhaver

bioscopen

Nu open11:00 - 01:30

*Openingstijden kunnen afwijken tijdens de feestdagen

Springweg 50, Utrecht

Bekijk meer:bioscopen

Meer over

Mysteries

adv.