Advertentie wordt geladen…

Utrechtse mysteries: dit is waarom het cijfer 4 op kerkklokken verkeerd geschreven is

De klok van de Domtoren. Foto: AD Utrechts Nieuwsblad / Bernie van Unen

Kijk maar eens goed naar de klokken van de kerken in Utrecht. Waarschijnlijk was het je nog niet opgevallen. Wist je dat het cijfer vier van de klok op een heleboel kerken eigenlijk verkeerd geschreven is? Wij zochten uit waarom!

Advertentie wordt geladen…

De cijfers van de klok op de kerktorens zijn geschreven als Romeinse cijfers. Dat betekent dat het cijfer vier officieel geschreven hoort te worden als ‘IV’. Maar op de klokken zie je toch echt ‘IIII’ staan.

Vier verklaringen

Niet elke kerkklok heeft trouwens cijfers in Romeinse cijfers: sommigen hebben alleen streepjes op de plaats van de hele uren, zoals de Gerardus Majellakerk. De Sint-Antoniuskerk in Lombok en de Domoren hebben bijvoorbeeld wel ‘IIII’. Daarvoor zijn verschillende verklaringen. Wij zetten ze hieronder kort op een rijtje.

  • Het was goedkoper om vier keer een I te laten maken. Voor een klok heb je dan nodig: twintig keer I, vier keer V en vier keer X. Dat was met een mal goedkoper te smelten dan als er een oneven aantal gemaakt moest worden;
  • Als je snel moet lezen, is ‘IIII’ makkelijker leesbaar dan ‘IV’. Een ondersteboven ‘IV’ lijkt namelijk heel erg op ‘VI’; het getal voor zes;
  • Esthetische redenen: het is mooier om de wijzerplaat te verdelen in drie gelijke delen. De uren een tot en met vier zijn allemaal I’s, de uren vijf tot en met acht bevat de V’s en de uren negen tot en met twaalf hebben de X’s.
  • De oude Romeinen gebruikten de aanduiding ‘IV’ liever niet, omdat ze de beginletters van de naam van de Romeinse oppergod IVPITER (Jupiter) vormden.

Check je horloge

Op een klok is het niet ongebruikelijk dat het cijfer vier in Romeinse tekens als ‘IIII’ geschreven wordt. Heb je een horloge met Romeinse cijfers? Dan zou het goed kunnen dat ook jouw wijzerplaat een ‘IIII’ toont. Ook klokken op monumenten hebben meestal een ‘IIII’ staan in plaats van ‘IV’.

Mysterie opgelost!

Zo, weten we dat ook weer! Loop jij ook al tijden rond met een vraag waar je maar geen antwoord op kunt vinden? Laat het ons weten, dan zoeken wij het voor je uit.

Lees ook:

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Utrechtse mysteries: dit is de betekenis achter die gele borden met een ‘Z’ langs het water”

Utrechtse mysteries: dit is de betekenis achter die gele borden met een ‘Z’ langs het water

Ga naar “Utrechtse mysteries: wat zit er in het grote pand boven de Albert Heijn aan de Oudenoord?”

Utrechtse mysteries: wat zit er in het grote pand boven de Albert Heijn aan de Oudenoord?

Ga naar “Utrechtse mysteries: welk biertje wordt het meest geschonken en gedronken in Utrecht?”

Utrechtse mysteries: welk biertje wordt het meest geschonken en gedronken in Utrecht?

In onze gids

Ga naar “BackWERK Utrecht Centraal”

BackWERK Utrecht Centraal

  • Godebaldkwartier 74
  • Bakkers
  • 06:30 - 19:00

Nu geopend

Ga naar “Café Boost”

Café Boost

  • Seinedreef 40
  • Koffiebars
  • 10:00 - 18:00

Nu geopend

Ga naar “De KOOPman”

De KOOPman

  • Hoog Catharijne - Boven Clarenburg 10
  • Kledingwinkels
  • 09:30 - 20:00

Nu geopend

Aanbiedingen

Ga naar “Tarotconsult, Steencirkel & meer | Ontdek de magie!”

Tarotconsult, Steencirkel & meer | Ontdek de magie!

  • De Werfeling
  • Geldig t/m 31 oktober 2021
De Werfeling

Topper

Ga naar “Duik in de bieb: een jaar lang lid voor maar € 30,-!”

Duik in de bieb: een jaar lang lid voor maar € 30,-!

  • Geldig t/m 29 augustus 2021
Ga naar “Jeugd gratis lid van de bieb én een cadeautje extra!”

Jeugd gratis lid van de bieb én een cadeautje extra!

  • De Bibliotheek Utrecht
  • Geldig t/m 29 augustus 2021
Ga naar “Lenovo Ideapad 3 11,6″ Chromebook € 199,00”

Lenovo Ideapad 3 11,6″ Chromebook € 199,00

  • Lidl
  • Geldig t/m 27 augustus 2021
Ga naar “Alle tuinkussens 1+1 gratis, vanaf € 5,00”

Alle tuinkussens 1+1 gratis, vanaf € 5,00

  • Kwantum
  • Geldig t/m 8 augustus 2021

Vacatures

Ga naar “Verhuisbedrijf Utrecht is op zoek naar verhuizers”

Verhuisbedrijf Utrecht is op zoek naar verhuizers

  • Verhuisbedrijf Utrecht
  • Fulltime/Parttime

Topper

Ga naar “Parttime bediening”

Parttime bediening

  • Blauw
  • Parttime
restaurant blauw

Topper

Ga naar “Stage marketing-goeroe bij het grootste kasteel van Nederland”

Stage marketing-goeroe bij het grootste kasteel van Nederland

  • Kasteel de Haar
  • Stage

Topper

Ga naar “Parttime/fulltime keuken”

Parttime/fulltime keuken

  • Blauw
  • Fulltime/Parttime
Foto: Restaurant Blauw

Topper

Ga naar “Gedragsonderzoeker”

Gedragsonderzoeker

  • TeamAlert
  • Fulltime
TeamAlert

Topper

Agenda

Ga naar “Strada del vino”

Strada del vino

  • Heirloom – Venues of Utrecht
  • 4 september 2021

Topper

Ga naar “Zinderende zomerfilms bij CineZomer!”

Zinderende zomerfilms bij CineZomer!

  • Hoogt on Tour
  • 22 juli 2021
Ga naar “Iedere dag koffie & second hand clothing”

Iedere dag koffie & second hand clothing

  • 9 juli 2021
Ga naar “Binnenstadskerken open voor publiek”

Binnenstadskerken open voor publiek

  • 29 juni 2021
Ga naar “Nieuwe Maan Magie”

Nieuwe Maan Magie

  • De Werfeling
  • 8 augustus 2021