Utrechtse mysteries: hier komt de naam Schele Ockeloen uit ‘Utereg me Stadsie’ vandaan

herman berkien standbeeld utrecht
Het standbeeld van Herman Berkien op het Ledig Erf. Foto: indebuurt Utrecht

Utereg me Stadsie: wie kent het welbekende ‘volkslied’ van de Domstad niet? Maar weet je ook waar de opmerkelijke bijnaam Schele Ockeloen – die voorkomt in het lied – vandaan komt? Wij zochten het voor je uit!

Voor de Utrechters onder ons die de tekst niet volledig kennen volgt hieronder de passage waar we het over hebben.

Ik ben geboren in een huisie in de Zakkedragersteeg,
Vlakbij ´t logiement van Jan de Tenteneus.
Aal de Preu en Gekke Bart, de Bult en Koos de Kutjeskin,
Schele Ockeloen en Blauwe Teus.

Utrechtse bijnamen

Vroeger (lees: begin vorige eeuw) werden Utrechters, vooral in de oude volksbuurten, bijna altijd bij hun bijnaam genoemd. En die namen waren vaak, op z’n zachtst gezegd, nogal hilarisch. Om erachter te komen waar de nickname Schele Ockeloen vandaan komt, hebben we het boek ‘Utrechtse Bijnamen’ van Evert van der Zouw erbij gepakt. Voor zijn boek sprak de schrijver met de Utrechtse cabaretier en schrijver van het lied, Herman Berkien, over de bijnamen in het lied. 

Wat blijkt? Herman Berkien was niet vies van een drankje en was dan ook vaak te vinden in verschillende kroegen in ons stadsie. Voor zijn lied gebruikte hij ‘koosnaampjes’ die hij daar voorbij hoorde komen. Wie deze mensen waren? Dat wist hij niet. Wel vond hij dat de bijnamen ‘lekker bekten’ en goed weergaven hoe Utrechters elkaar van spraakmakende bijnamen voorzien.

Familienaam

Wáár de naam Schele Ockeloen vandaan komt weten we nu, maar wíe Schele Ockeloen precies is blijft een mysterie. Tot nu toe is er namelijk (nog) niemand in geslaagd de persoon achter deze bijnaam te achterhalen. Wel is bekend dat Ockeloen, in ieder geval sinds de zeventiende eeuw, een veelvoorkomende familienaam is in Utrecht.

(Utrechts) Scheldwoord

Trouwens, kijk er niet raar van op als je in de stad ‘schele ockeloen’ naar je hoofd geslingerd krijgt als je in de drukke binnenstad (post-corona dan) tegen iemand aanbotst. De laatste decennia wordt het woord in Utrecht gebruikt als scheldwoord voor een brildrager of bijvoorbeeld voor iemand die niet goed uitkijkt. Oh, en het woord okkeloen (of oekeloen) komt ook voor in andere plaatsen in Nederland en is synoniem voor ‘sufferd’, ‘domkop’ of ‘leugenaar’. 

Mysterie opgelost!

Goed, weer een mysterie opgelost! Loop jij ook al tijden rond met een vraag waar je maar geen antwoord op kunt vinden? Laat het ons weten.

Lees ook

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Utrechtse mysteries: waarom zijn de Utrechtse werfkelders zo bijzonder?”

Utrechtse mysteries: waarom zijn de Utrechtse werfkelders zo bijzonder?

Ga naar “Utrechtse mysteries: wat is het oudste café van Utrecht?”

Utrechtse mysteries: wat is het oudste café van Utrecht?

Ga naar “Utrechtse mysteries: waar komt de naam Hoog Catharijne vandaan?”

Utrechtse mysteries: waar komt de naam Hoog Catharijne vandaan?

utrecht hoog catharijne winkelen bershka

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Manicure en pedicure met korting”

Manicure en pedicure met korting

  • Hair & Body
  • Geldig t/m 8 september 2022

Topper

Ga naar “Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99”

Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99

  • Geldig t/m 31 december 2022
Ga naar “Eastpak rugzak vanaf € 14,99”

Eastpak rugzak vanaf € 14,99

  • Geldig t/m 21 augustus 2022
Ga naar “alle fietskratten, fietstassen en zadelhoesjes € 20,00”

alle fietskratten, fietstassen en zadelhoesjes € 20,00

  • Geldig t/m 21 augustus 2022
Ga naar “Mobiele Airco 12000 BTU € 189,00”

Mobiele Airco 12000 BTU € 189,00

  • Geldig t/m 21 augustus 2022

Vacatures

Ga naar “HR Manager”

HR Manager

  • Talect
  • Fulltime

Topper

Ga naar “Zelfstandig coach worden bij Vida Vitaal”

Zelfstandig coach worden bij Vida Vitaal

  • Vida Vitaal
  • Fulltime

Topper

Ga naar “Medewerker Klantenservice”

Medewerker Klantenservice

  • Talect
  • Parttime

Topper

Ga naar “Locatiemanager vluchtelingenopvang”

Locatiemanager vluchtelingenopvang

  • Matchpartner
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “HR-ondersteuner voor het ministerie in Utrecht.”

HR-ondersteuner voor het ministerie in Utrecht.

  • Manpower
  • Fulltime/Parttime

Agenda

Ga naar “Workshop: Gevoel op het Doek”

Workshop: Gevoel op het Doek

  • iederal
  • 15 september 2022

Topper

Ga naar “Kerst-Special | 18 december”

Kerst-Special | 18 december

  • Heirloom – Venues of Utrecht
  • 18 december 2022

Topper

Ga naar “Vuelta Etapas”

Vuelta Etapas

  • Regionaal Bureau voor Toerisme Heuvelrug en Vallei
  • Van 1 aug t/m 31 aug
Tijdens Vuelta Etapas kun je mediterraans en Spaans eten in de regio Zeist ter ere van La Vuelta Holanda 2022Tijdens Vuelta Etapas kun je mediterraans en Spaans eten in de regio Zeist ter ere van La Vuelta Holanda 2022

Topper

Ga naar “Strada del Vino | 10 september”

Strada del Vino | 10 september

  • Heirloom – Venues of Utrecht
  • 10 september 2022

Topper