Binnenkijken bij: een villa in de Sint Josephstraat

Door Nathalie 26 februari 2018

Dat Tilburg een textielstad was, zien we aan menig fabrieksgebouw of -schoorsteen. Maar die industrie heeft ook zijn sporen achtergelaten in woningen. Frits wilde ons daarom graag wat vertellen over zijn huis in de Sint Josephstraat. “Deze villa vertelt in haar 150 jaar vele verhalen.”

Frits en Karen wonen er sinds 2004 samen met hun kinderen. Het is een klassieke villa van een textielbaron, gebouwd in 1866. Frits weet veel af van de geschiedenis. “Rond 1850 waren er ongeveer tweehonderd kleine en grote textielfabrieken in Tilburg. De eigenaren hadden villa’s en pronkten daar heel erg mee. Met name aan de voorkant kun je dat zien aan de ornamenten. De fabriek die hierbij hoorde is gesloopt, maar de villa en de arbeiderswoningen zijn er nog.”

De ziel van het huis

“In het verleden konden ze niet zoveel met die fabriekspanden. Veel is gesloopt. Dat is ook een beetje het bijzondere van dit huis. Het is eigenlijk altijd bewoond gebleven. Het is nooit een kantoor of onderwijsinstelling geworden.” Dit vindt Frits belangrijk. “Het kan wel een mooi pand zijn, maar het krijgt pas een leven door de mensen die erin wonen. Dat geeft het een ziel.”

De originele kapstok. Foto: indebuurt

Leuk idee

Die ziel van het huis zit in kleine dingen. Zo weet hij dat de fabrikantenfamilie die er voor het laatst gewoond heeft, familie De Rooij, veel kinderen hadden die rond de eeuwwisseling geboren zijn. De kinderen van Frits zijn óók net voor of na de eeuwwisseling geboren. “Dat is wel een leuk idee, dat het zo’n honderd jaar later nog steeds bewoond is.” De familie De Rooij bezat trouwens de wollenstoffenfabriek Ant. de Rooij en Zonen.

Een hartje

Op de eerste verdieping laat Frits een mooi detail zien. Toen ze hier kwamen wonen zaten alle luiken in het huis vastgespijkerd. “Ze zaten zo dicht, je wist niet of ze allemaal nog intact waren.” Op één van de luiken van de slaapkamers kwam een klein hartje tevoorschijn, in het hout uitgesneden. “Dat is leuk. Dat moet uit die tijd komen van een gezin met veel kinderen. Want waarom zou je dat doen? De wetenschap dat het huis door heel veel mensen is gebruikt, uit hele andere tijden, maakt het speciaal.” Het hartje is inderdaad een metafoor en laat de ziel van het huis eigenlijk letterlijk zien.

De zichtbare ziel van het huis

Meer sporen van vroegere bewoners

Nadat Frits en zijn familie in 2004 hun intrek namen, begonnen zij natuurlijk wat te rommelen op zolder en in de tuin. Zo kwamen ze op zolder zelfgemaakte bladmuziek tegen. Na inspectie bleek het de vereeuwiging van een lied te zijn voor de huishoudster van familie De Rooij, Kee Smolders. Ze vierde in 1924 haar 25-jaar jubileum en werd met een lied in het zonnetje gezet. Later heeft Frits in de archieven ook nog foto’s van haar en van familie De Rooij kunnen vinden. Deze foto’s hangen nu in de gang van het huis bij wijze van minimuseum. Zo herinneren ze aan de rijke geschiedenis van de villa.

Het lied voor huishoudster Kee Smolders. Foto: indebuurt

In de tuin kwam ook nog een schat naar boven. “Je komt hier wonen, je richt de tuin wat anders in”, en dan stuit je op een loden koker; zo kan het gaan. In die koker vonden ze namelijk een perkamenten document. “Het is ter nagedachtenis aan het feit dat op deze plek in de oorlog geen bom is gevallen. Namens de buurt is toen een Mariabeeld in de tuin gezet.” Dit document beschrijft dat. Het Mariabeeld is er niet meer, maar het document hangt nu ook mooi ingelijst in de hal.

Hoe weet ik dit allemaal?

Het is niet zomaar dat Frits veel over het huis weet te vertellen. Nadat de koker uit de grond is gehaald heeft de krant er een artikel over geschreven, waarin ook huishoudster Kee Smolders werd aangehaald. “Toen zijn er heel veel mensen gaan reageren. Die mensen hebben we allemaal uitgenodigd en die zijn verhalen gaan vertellen. Dat vind ik mooi. Die mensen vullen alle verhalen in die bij dit huis horen.”

Originele elementen

Frits en zijn gezin hebben veel originele elementen van het huis bewaard. “Hier is eigenlijk alles behouden.” In een glas-in-lood raam op de eerste verdieping staat een schaap afgebeeld. Grote kans dat dit verwijst naar de wollenstoffenindustrie. In de keuken staat nog een oude waterpomp, er is een wijnkelder, en in de hal staat een originele kapstok. “Je ziet wel hoe eindeloos het meegaat. Dat is gewoon 150 jaar oud wat je hier ziet. Supergaaf.”

Oude waterpomp Foto: indebuurt

Meest bijzondere ruimte

De zolder is voor Frits de meest bijzondere ruimte, “omdat die helemaal open is”. Hier bevonden zich de kamertjes van de huishoudsters. Deze kamertjes waren in slechte staat en hebben ze weggehaald. Door de jaren heen is de ruimte meegegroeid met de kinderen. Het gaat van kinderspeelgoed naar logeerbedden, een bureau en fitnessmaterialen.

De speelzolder. Foto: indebuurt

Toen en nu

Frits heeft ook nog een mooie foto hangen van hoe de Sint Josephstraat er vroeger uitzag. Opvallend genoeg zien we op de foto dat er oorspronkelijk geen trottoirs waren. “Het waren wel mooie villa’s, maar het was vast ook heel rommelig”. Wederom een leuke manier om over je huis na te denken; er zit meer achter dan die gevel. Verder merkt Frits op: “je moet wel leven met een monument”. Voor veel dingen heb je een vergunning nodig. “De ramen zijn van enkel glas, dus het is niet overal even warm. Onze kinderen klagen daar natuurlijk wel eens over”. Maar, je krijgt er een mooi huis met uniek verhaal voor terug.

Glas-in-lood raam met afbeelding van een schaap. Foto: indebuurt
Luik met hartje. Foto: indebuurt
De wijnkelder. Foto: indebuurt
De oude waterpomp. Foto: indebuurt
Het lied voor huishoudster Kee Smolders. Foto: indebuurt
Document uit loden koker. Foto: indebuurt
Villa. Foto: indebuurt
Sint Josephstraat in het verleden. Foto: indebuurt
Mini-museum. Foto: indebuurt

Woning van de week

Woon jij op een bijzondere plek in Tilburg, een huis met een verhaal of heb je een droomhuis? Laat het ons weten, we komen graag bij je binnenkijken!

Zie ook:

Eefje binnenkijken bij

Eefje woont al 11 jaar in haar paleisje: ‘Deze straat is echt een klein dorpje’

Een dekbedhoes van één van haar dochters verven met een avocadopit, een kleedje een andere kleur gev...
Notaristafel

Binnenkijken bij Ilona en Gerard: ‘Wat heeft de Reeshof nou niet?’

In de Reeshof, wonen Ilona en Gerard in de Hoevenlakenstraat. Ze wonen hier sinds 2013 en naar eigen...

adv.