In Tilburg stonk het en dit is waarom

stank Tilburg
Een van de vloeivelden in Tilburg. Foto: Regionaal Archief Tilburg.

Tilburg de schôônste stad van ’t laand? “Dat zeggen we allemaal, maar vroeger was dat niet zo,” vertelt stadsgids Paul van Hal van Stadsgidserij Tilburg. “Er stonden vroeger 107 fabriekstorens in Tilburg. Dus geloof me: in de tijd dat hier de schoorstenen rookten en de fabrieken afval loosden in de riviertjes stonk het hier flink.”

Even een geschiedenislesje. Paul vertelt: “De hoogtijdagen voor de textiel in Tilburg waren rond het jaar 1880. Er waren maar liefst 175 fabrieken en ateliers in Tilburg. In die ateliers werkten een paar mensen, in de fabrieken honderden. Ongelooflijk, bijna de hele bevolking zat toen in de textiel.” Al die fabrieken zorgden wel voor een hele hoop afvalwater. En van dat afvalwater kreeg je een enorme stank in Tilburg!

Water reinigen

Fabrieken loosden hun afvalwater in zogeheten waterlopen. Via die waterlopen werd het vuile water afgevoerd. “Van de 34 waterlopen zijn er nu nog twee over,” zegt Paul. Één daarvan is het riviertje De Leij. In het begin van de twintigste eeuw werden er een aantal vloeivelden aangelegd om het water van dit soort waterlopen te zuiveren. Voor het vuile water van De Leij kwam daar in de jaren dertig de waterzuiveringsinstallatie Moerenburg bij. Daar werd het water biologisch gereinigd en dat scheelde een hoop stankoverlast.

De tekst loopt door na de foto >

De afvalzuivering in Moerenburg. Foto: Regionaal Archief Tilburg.

Waar het wél lekker rook

Om de rivieren liep je vroeger met een grote bocht heen, maar niet overal in Tilburg rook het slecht. Marcel de Reuver, voorzitter en stadsgids van Stadsgidserij Tilburg, herinnert zich een lekkere geur: “Bij de Hasseltrotonde vond je vroeger de Smariusfabriek (de bakkerij en fabrieken van Smarius hebben daarvoor op meerdere plekken gezeten, red.). Die is de jeugd misschien vergeten, maar de oudere generatie Tilburgers kent deze nog wel. Daar rook het altijd zo heerlijk naar brood!”

Bron: Wiki Midden Brabant; Blauwsloten en riolen: een milieu-historische studie over Tilburg en zijn rioolstelsel door Henk van Doremalen.

Lees ook…

Meer in deze categorie

Toen in Tilburg

Ga naar “Kijk met ons mee: zo is het centraal station veranderd [video]”

Kijk met ons mee: zo is het centraal station veranderd [video]

treinstation
Ga naar “Nostalgie: hier haalden Tilburgers vroeger friet”

Nostalgie: hier haalden Tilburgers vroeger friet

Ga naar “Dit is waarom we Kruikenstad zo noemen”

Dit is waarom we Kruikenstad zo noemen

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “JUMBO TOILETPAPIER van € 17,08 voor € 11,99”

JUMBO TOILETPAPIER van € 17,08 voor € 11,99

  • Jumbo
  • Geldig t/m 7 februari 2023
Ga naar “ERU SMEERKAAS 1+1 gratis”

ERU SMEERKAAS 1+1 gratis

  • Jumbo
  • Geldig t/m 31 januari 2023
Ga naar “Visstoof met prei tomaat € 1,19”

Visstoof met prei tomaat € 1,19

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 5 februari 2023
Ga naar “CHOCOMEL 1+1 gratis”

CHOCOMEL 1+1 gratis

  • Jumbo
  • Geldig t/m 31 januari 2023
Ga naar “UNOX CUP-A-SOUP, GOOD NOODLES OF GOOD PASTA 1+1 gratis”

UNOX CUP-A-SOUP, GOOD NOODLES OF GOOD PASTA 1+1 gratis

  • Jumbo
  • Geldig t/m 31 januari 2023

Vacatures

Ga naar “Financieel verantwoordelijke Spanje”

Financieel verantwoordelijke Spanje

  • Smartwares Group
  • Fulltime
Smartgroup Wares
Ga naar “Transportplanner | €3000 tot €3600 | 13e maand”

Transportplanner | €3000 tot €3600 | 13e maand

  • WerkTalent
  • Fulltime
Ga naar “Verdien lekker bij als klantenservice medewerker”

Verdien lekker bij als klantenservice medewerker

  • Work-On
  • Parttime
Ga naar “Hoofd Financiële Administratie”

Hoofd Financiële Administratie

  • Vollenhoven
  • Fulltime
Ga naar “Manager Quality voor P. van der Wegen Gears gezocht!”

Manager Quality voor P. van der Wegen Gears gezocht!

  • Werelds in mens & werk
  • Fulltime/Parttime

Agenda

Ga naar “Carnavalsrave Tilburg”

Carnavalsrave Tilburg

  • Club Smederij
  • 17 februari 2023

Topper

Ga naar “Kruikenhof: het carnavalscafé van de Reeshof”

Kruikenhof: het carnavalscafé van de Reeshof

  • Pannenkoeken Paradijs
  • Van 17 feb t/m 20 feb

Topper

Ga naar “Wintercircus Tilburg”

Wintercircus Tilburg

  • T/m 5 feb
Ga naar “Tilburgs Comedy Festival”

Tilburgs Comedy Festival

  • Van 23 mrt t/m 25 mrt
Cinecitta TilburgCinecitta Tilburg
Ga naar “Tweedehands het Festival”

Tweedehands het Festival

  • Van 24 mrt t/m 26 mrt