Mysterie: hoe is de Tilburgse Kermis ontstaan?

vakantiekermis
De vakantiekermis in Tilburg. Foto: indebuurt Tilburg

De Tilburgse Kermis is de grootste van de Benelux en trekt per jaar gemiddeld een miljoen bezoekers. En daar zijn we behoorlijk trots op! Maar hoe is dit grootse evenement in onze stad eigenlijk ontstaan? Dat zochten we uit.

De oudste vermelding van een kermis in Tilburg gaat terug naar het jaar 1567. In 2016 vond vrijwilliger Ad Pijnenburg van het Regionaal Archief Tilburg een oude akte uit dit jaar. In die tekst staat iets over een betaling voor de zogenaamde “Tilborchse kermisse”. Jarenlang was de oudste vermelding eentje uit 1570. Daardoor was de kermis in 2017 plots de 450ste editie en niet die in 2020. Maar eigenlijk is het nog steeds een raadsel wanneer er echt voor het eerst een officiële kermiseditie was.

type mensen kermis
Tilburgse Kermis. Foto: indebuurt Tilburg

Heikese kerk

Op 9 oktober 1483 wordt de Heikese kerk ingewijd. Waarschijnlijk vonden we jaren daarna steeds vaker feesten op het plein voor de bekende kerk. Deze feesten kunnen misschien een voorloper zijn van de kermis of van jaarmarkten. Dat kunnen we helaas niet met honderd procent zekerheid zeggen.

Het oogstfeest

Er is wel een grote kans dat de kermis de opvolger is van het oogstfeest dat we vroeger vierden. Dit deden we op de laatste zondag van augustus, ook wel bekend als de oogstmaand voor boeren. In de zeventiende en achttiende eeuw vierden we het harde oogstwerk door flink te feesten en behoorlijk wat alcohol achterover te gieten. De boeren van toen wilden vooral plezier maken en dat ging toen met spellen, muziek en lekker dansen. De eerste lijst met een overzicht met zaken die op de Tilburgse kermis staan, stamt uit 1877 volgens de site kermistilburg.nl.

Tekst loopt door na de foto >

Uitzicht op de kermis. Foto: indebuurt Tilburg

De eerste attracties

Aan het eind van de negentiende eeuw kwamen er ook attracties in Tilburg te staan. Dit waren vooral ‘kijkattracties’, nog geen reuzenrad of zweefmolen. Die kwamen er pas vanaf de twintigste eeuw bij. Een zweefmolen die in 1919 in Tilburg stond, staat tegenwoordig op het Anton Pieckplein in de Efteling. In 1922 stond er een houten rodelbaan van 75 meter lang en tien meter hoog, gevolgd door een houten achtbaan met waterbak. Die was waarschijnlijk de voorganger van de waterachtbaan die al heel lang op de kermis staat. Na jarenlang zeuren door winkeliers werd het Besterdplein in 1926 ook officieel Kermisplein.

Nostalgische kermis

Kom je dit jaar ook op de nostalgische kermis op het Koningsplein? Daar staan een paar van de vroegste attracties, zoals de romantische Rups, die er al sinds 1930 te vinden is. Leuk feitje: in 1931 stond er al voor het eerst een spookhuis in Tilburg. Jouw oma, opa, vader of moeder konden dus ook lekker griezelen! Pas vanaf 1965 verschoof de kermis naar het einde van juli, zoals nu het geval is.

Lees ook…

Meer in deze categorie

Tilburgse Kermis

Ga naar “Wat een bende! Zo zien de straten eruit na de kermis”

Wat een bende! Zo zien de straten eruit na de kermis

rotzooi Besterdplein kermis
Ga naar “Britt (20) gaat haar hele leven al naar de Tilburgse Kermis: ‘Ik houd van de sfeer’”

Britt (20) gaat haar hele leven al naar de Tilburgse Kermis: ‘Ik houd van de sfeer’

britt kermisfan
Ga naar “Zo werd kermislegende ‘Luchtbuks Ria’ geëerd op de Tilburgse Kermis”

Zo werd kermislegende ‘Luchtbuks Ria’ geëerd op de Tilburgse Kermis

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99”

Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99

  • Geldig t/m 31 december 2022
Ga naar “Huispak M t/m XXL € 19,99”

Huispak M t/m XXL € 19,99

  • Geldig t/m 9 oktober 2022
Ga naar “Outdoor LED kerstboom van € 29,95 voor € 29,95”

Outdoor LED kerstboom van € 29,95 voor € 29,95

  • Geldig t/m 27 september 2022
Ga naar “Fletcher bestaat 25 jaar! € 25,00”

Fletcher bestaat 25 jaar! € 25,00

  • Geldig t/m 2 oktober 2022
Ga naar “Alle HG of Blue Wonder van € 5,45 voor € 2,72”

Alle HG of Blue Wonder van € 5,45 voor € 2,72

  • Geldig t/m 2 oktober 2022

Vacatures

Ga naar “Courier AH Online English”

Courier AH Online English

  • Tempo-Team
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Medewerker catering Tilburg”

Medewerker catering Tilburg

  • Tempo-Team
  • Parttime
Ga naar “accountmanager sport – Starter”

accountmanager sport – Starter

  • Page Personnel
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Werkvoorbereider Machines | ERP Systemen | 2.800 – 4.200”

Werkvoorbereider Machines | ERP Systemen | 2.800 – 4.200

  • WR.nl Solliciteren
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Eerste Automonteur Autotechnicus | MBO | 2.400 – 3.400”

Eerste Automonteur Autotechnicus | MBO | 2.400 – 3.400

  • WR.nl Solliciteren
  • Fulltime/Parttime

Agenda

Ga naar “Kampvuurgesprek: thema loslaten”

Kampvuurgesprek: thema loslaten

  • iederal
  • 16 oktober 2022

Topper

Ga naar “Vollemaanwandeling – wintereditie”

Vollemaanwandeling – wintereditie

  • iederal
  • 8 december 2022

Topper

Ga naar “Creëer jouw visie-moodboard”

Creëer jouw visie-moodboard

  • iederal
  • 1 november 2022

Topper

Ga naar “Vollemaanwandeling”

Vollemaanwandeling

  • iederal
  • 8 november 2022

Topper

Ga naar “Kampvuurgesprek – thema: kracht van kwetsbaarheid”

Kampvuurgesprek – thema: kracht van kwetsbaarheid

  • iederal
  • 27 november 2022

Topper