CarnavalMysteries

Tilburgse mysteries: Waarom vieren we de 11e van de 11e?

11 november 2017

Feest! Het is vandaag 11 november en dus d’n Elfde van d’n Elfde. Maar waarom vieren we op de 11e van de 11e de start van het carnavalsseizoen? We doken de geschiedenis van elluf elluf in en zochten het voor je uit. 

Carnaval – ook wel ‘Vastenavond’ genoemd –  is van oorsprong een katholiek feest en wordt vooral in het zuiden van Nederland gevierd. Volgens traditie start carnaval op zondag en duurt het tot dinsdagavond – de Vastenavond voorafgaand aan Aswoensdag.

14.11 uur

Het carnaval in Tilburg start op zaterdagmiddag om 14.11 uur op het Willemsplein. Elk jaar draagt de burgemeester de sleutel van de stad over aan Prins Carnaval; voor de nieuwe burgemeester Theo Weterings wordt 10 februari 2018 de eerste keer. Vanaf dat moment verandert Tilburg in Kruikenstad. Op woensdag geeft Prins Carnaval de sleutel terug en verlaat het carnaval de stad.

carnaval
In 2006 was Balkenende als premier aanwezig bij de sleuteloverdracht in Tilburg. Foto: ANP

Start van het carnavalsseizoen op elluf elluf

Op de zaterdag is dus de start van het vierdaagse carnavalsfeest in de stad, maar in de praktijk start het carnavalsseizoen al veel eerder. Namelijk vandaag, op 11 november. Ook wel: De elfde van de elfde. Dit is de dag waarop Prins Carnaval bekend wordt gemaakt en waarop de Raad van Elf voor het eerst vergadert over het komende carnaval.

Waarom 11-11?

Veruit het meest gehoorde antwoord is dat het getal elf al eeuwenlang bekend staat als het getal van dwazen en gekken. Volgens de ene theorie omdat het een dwaze overschrijding is van tien, het getal van de Tien Geboden; volgens de andere theorie omdat het 12-1 is: twaalf zou volheid symboliseren wat elf dwaas maakt omdat het net niet perfect is.

Vasten uit armoede

Andere bronnen beweren dat elf niks te maken heeft met dwazen maar met armoede. In de middeleeuwen werd er ook voor de kerst gevast. Niet uit religieuze overwegingen, maar uit armoede. Het vlees uit de slachtmaand november moest namelijk bewaard worden tot kerst. Daarmee begonnen ze op 12 november. De dag ervoor werden nog snel de niet houdbare producten met veel feestvertoon opgegeten. Waarom de elfde? Omdat het destijds toch al een feestdag was, namelijk Sint Maarten.

11e van de 11e
De traditionele intocht van de kruikenzeiker op de sokkel betekent de start van carnaval in Tilburg. Foto: ANP

Vasten voor Kerstmis

Er is ook nog een ander mogelijk verband tussen Sint-Maarten en carnaval. Hierbij draait het niet om armoede maar meer om de kalender. Sint-Maarten markeert de donkere periode voor Kerstmis.

Veertig dagen na de elfde van de elfde is het 21 december, de kortste dag van het jaar. Aan het einde van het Sint-Maartensfeest begon de Sint-Maartensvasten. Zoals carnaval voorafgaat aan de Veertigdagentijd voor Pasen, zo gaat Sint-Maarten vooraf aan de voorbereiding op Kerstmis.

Franse steken

Er bestaat ook nog een andere theorie over de relatie tussen het ‘elf’ en carnaval. Toen aan het eind van de 18e eeuw de Fransen het Rijnland bezetten, werd daar al stevig carnaval gevierd. Maar nu moesten de Franse bezetters op de hak genomen worden. Men zette Franse steken op en koos de elfde van de elfde als datum voor hun spotfeest. Dit naar aanleiding van de drie principes van de Franse Revolutie: Egalité, Liberté et Fraternité. De beginletters vormen het woord ‘elf’.

Alaaf

Leuk weetje: De carnavalsroep Alaaf is mogelijk een verbastering van elf.

carnaval
2008, stadsprins Pieter dn Irste krijgt uit handen van burgemeester Ruud Vreeman traditioneel de stadssleutel uitgereikt. Foto: ANP

 

Mysterie opgelost?

Tja, eigenlijk is er dus niet echt één juist antwoord te geven op de vraag: waarom vieren we de 11e van de 11e? Laten we het erop houden dat er altijd een mooie reden is voor een goed fisje! Ben jij al klaar voor vandaag? Check hier het programma!

Heb jij nog een Tilburgs mysterie? Je mag ons tippen en dan gaan we het voor je uitzoeken! Mail naar [email protected].

Foutje gezien?

Lees mee en reageer!

Reactie