Tilburg

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

Waar komt het woord ‘sjanternel’ vandaan?

Door Merel van Dijk 17 februari 2020

Zèède wir óp sjanternèl gewist? Elke raselke Tilburger heeft het woord al wel eens gebruikt: sjanternel. We gaan er op uit, we gaan de bloemetjes buiten zetten. Waar komt het in hémelsnaam vandaan en is het eigenlijk wel iets positiefs? Wij zoeken het voor je uit. 

‘Ze is weer op d’re sjanternel geweest’ wordt gezegd van een vrouw die op stap is geweest. Ja, altijd een dame.

Misprijzend

Sommige dames zijn ‘altijd op sjanternel’. De uitdrukking heeft een echter wel een wat misprijzende betekenis, die vroeger vermoedelijk sterker geweest is dan nu. Het werd dus gebruikt voor een vrouw, die weinig thuis is en zoveel mogelijk het huishouden in de steek liet of gewoon niet deed. Nou, dat klinkt niet ál te positief.

Het woord zelf

We hebben te maken met een verbastering van het Franse woord sentinelle, dat ‘schildwacht’ betekent. Er word gedacht dat aan ’n vrouw die in de Franse tijd een potje met de schildwacht ging vrijen, waarvoor ze dan ook wel motieven had. Een verklaring voor de betekenis is daarmee dan ook meteen gevonden. Toch voelen we meer voor van een ander Frans woord: chanternelle, dat ‘lokvogel’ betekent. Een vrouw die ‘op sjanternel’ is, zou als lokvogel de straat optrekken.

Conclusie

Dus: een vrouw, die de stad in gaat, die daar eigenlijk niets te zoeken heeft, maar het moeilijk kan weerstaan omdat er een drang is om weg te zijn van het huishouden. Zo, dat is een mond vol.  Zij maakt zichzelf wijs allerlei boodschappen te moeten doen, maar dat is eigenlijk niet zo. Zó ongunstig klinkt de uitdrukking zoals wij ze op dit moment in Tilburg gebruiken natuurlijk al láng niet meer (gelukkig).

Lees ook:

Plaatjes Tilburg 2019

7 x typisch Tilburgse scheldwoorden die nog nét kunnen

Toegegeven, de meeste Tilburgers zijn niet op hun mondje gevallen en ook in ons eigen dialect hebben...

Witte gij ut? Doe mee aan de Tilburgse woorden-quiz

Ieder dialect heeft z'n eigen bijzondere woordenschat. Maar de enige woorden die ons wat kunnen sche...
Het Pieter Vreedeplein in Tilburg

Om te gieren: 9 x typische Tilburgse uitspraken

Das kaileuk! Wij Tilburgers hebben een heel leuk taaltje met hilarische gezegden. Het is weer tijd v...

adv.