Mysterie: waarom worden er geen treinen meer opgeknapt in de Spoorzone?

Werkplaats in 1987. Foto: Fotocollectie Frans de Kok via Regionaal Archief Tilburg

Het is geen mysterie dat er meer dan een eeuw geleden treinen werden opgeknapt in de Spoorzone. De Polygonale Loods wordt deze maand de plek van een nieuwe foodhal, maar vroeger was dit de opknapplaats van treinen. Waarom nu niet meer?

Het spoor tussen Breda en Tilburg werd in 1863 aangelegd. Het oog viel gelijk op Tilburg als een plek om treinen op te knappen. Dat kwam door de centrale ligging én de beschikbaarheid van grond in het gebied, zo meldt Wiki Midden-Brabant. In 1868 begon de bouw. In de volksmond kreeg de werkplaats de naam D’n Atelier.

Oudste gebouw

Het oudste gebouw van de Spoorzone is De Houtloods, waar nu onder andere het gelijknamige restaurant zit. Zoals de naam al zegt werd die plek gebruikt als opslagplaats voor hout en bouwmaterialen. Gebouwen zoals de Loc(omotief)Hal en de Polygonale Loods kwamen er rond 1930 bij.

Tekst loopt door na de foto >

Foto: Regionaal Archief Tilburg

Boven de rivieren

Eerst startte de wagenmakerij, maar in 1871 werden er ook stoomlocomotieven hersteld. Speciaal daarvoor kwam er een nieuwe woonwijk, Nijveroord. De belangrijkste straat daarvan was de Lange Nieuwstraat. In dat jaar werkte er al 291 mensen, toen nog veel van ‘boven de rivieren’. Door de jaren heen hebben ook keiveel Tilburgers op d’n Atelier gewerkt. Soms zelfs meerdere generaties.

Vakmensen opleiden

Een van hen is Ad Jansen, die in 2014 is geïnterviewd tijdens een evenement van de Kennismakerij. Als 15-jarige begon Ad. Hij ging de opleiding B-Metaal in de NS Werkplaats doen! “Meneer Rijns van de vakschool zei ons dat het eerste dat we moesten doen alles vergeten was wat we daar geleerd hadden. Hij zou ons wel vertellen wat metaalbewerking was. Er werd nogal eens misgeslagen en om de zoveel tijd ging je met je opgezwollen hand langs de bedrijfsarts om hem te laten verbinden. We moesten hele dagen hakken maar zo werden er wel vakmensen opgeleid!”

Tekst loopt door na de foto >

Foto: Regionaal Archief Tilburg

Een grote familie

Uiteindelijk werkte Ad 41 jaar bij de Spoorwegen. Niet alleen in Tilburg. Ook had hij Dordrecht en zelfs de Europese Spoorwegen als standplaats. Toch kwam hij later weer terug naar Tilburg. Volgens Ad zat niet iedereen op hem te wachten. Vooral geen jongens die al vier tot vijf jaar op promotie zaten te azen. Ondanks dat was het op d’n Atelier één grote familie. “We waren echt wel een familie onder elkaar. We hebben ook jarenlang een hobbyclub gehad waarvan ik bestuurslid was. Maar de laatste tijd zaten we nog maar met een man of 5, 6 bij elkaar en was het gewoon koffie drinken en verhalen ophalen en elkaar wat voor de gek houden en zo.”

De verboden stad

Een andere bijnaam van de Spoorzone was vroeger de ‘Verboden Stad’. Tilburgers die hier niet werkten mochten hier echt niet komen. In de hoogtijdagen werkte er 1358 mensen. Daarmee was dit de grootste werkgever van Tilburg! Toch begon het aantal werknemers in 1932 af te nemen omdat er door reorganisaties alleen nog maar locomotieven werden hersteld.

Grootste ingreep sinds tijden

De eerste ideeën voor een herinrichting van het gebied kwamen al in 1990. Toch lag het best gevoelig, dus bleef een besluit lang uit. Dat veranderde in 2007 toen de NS een deel van het gebied beloofde in 2011 weer aan de gemeente te overhandigen. De werkplaats werd verplaatst naar industrieterrein Loven. De herinrichting van de Spoorzone is geen klein project. Sterker nog, het is grootste stedenbouwkundige ingreep sinds de jaren zestig toen het zuiden van het centrum op de schop ging. En met de bouw van MindLabs en meerdere woontorens wordt er nog hard aan de Spoorzone gewerkt.

Lees ook…

Meer in deze categorie

Genieten van Tilburg

Ga naar “Mysterie opgelost! Dit is waarom sommige sloten in Tilburg opeens zo’n groene kleur hebben”

Mysterie opgelost! Dit is waarom sommige sloten in Tilburg opeens zo’n groene kleur hebben

Ga naar “Gezocht: mensen die voor de liefde naar Tilburg zijn verhuisd”

Gezocht: mensen die voor de liefde naar Tilburg zijn verhuisd

Ga naar “Moet je zien! 7 x deze vette auto’s zijn gespot in Tilburg door fanatieke carspotters”

Moet je zien! 7 x deze vette auto’s zijn gespot in Tilburg door fanatieke carspotters

onveilig auto parkeren

In onze gids

Ga naar “Stadscafé Brick”

Stadscafé Brick

  • Stadhuisstraat 21
  • Restaurants en horeca
  • Gesloten
Bricks

Nu gesloten

Ga naar “The Fat Greek”

The Fat Greek

  • Oude Markt 14
  • Restaurants en horeca
  • Gesloten
The Fat Greek

Nu gesloten

Ga naar “Doloris Rooftopbar”

Doloris Rooftopbar

  • Spoorlaan 21
  • Cafés
  • Gesloten

Nu gesloten

Aanbiedingen

Ga naar “Sun & Dreft van € 3,98 voor € 1,99”

Sun & Dreft van € 3,98 voor € 1,99

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 31 oktober 2021
Ga naar “alles van Herman den Blijker 20% korting +gratis hak en lassie artikelen”

alles van Herman den Blijker 20% korting +gratis hak en lassie artikelen

  • Blokker
  • Geldig t/m 31 oktober 2021
Ga naar “Alle A-merk pints ijs van € 11,50 voor € 5,75”

Alle A-merk pints ijs van € 11,50 voor € 5,75

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 31 oktober 2021
Ga naar “Cheetos nibb-it, cheetos chipito, lay’s hamka’s, lay’s strong of lay’s bugles van € 1,55 voor € 1”

Cheetos nibb-it, cheetos chipito, lay’s hamka’s, lay’s strong of lay’s bugles van € 1,55 voor € 1

  • Jumbo
  • Geldig t/m 9 november 2021
Ga naar “Perla Huisblends van € 11,78 voor € 5,89”

Perla Huisblends van € 11,78 voor € 5,89

  • Albert Heijn
  • Geldig t/m 31 oktober 2021

Vacatures

Ga naar “Medewerker projecten”

Medewerker projecten

  • TextielMuseum
  • Parttime

Topper

Ga naar “Bijbaan: Baliemedewerker in een zorginstelling in Waalwijk of Tilburg”

Bijbaan: Baliemedewerker in een zorginstelling in Waalwijk of Tilburg

  • Stationsstraat 29
  • Parttime
Ga naar “Leuke kantoorbaan in Tilburg!”

Leuke kantoorbaan in Tilburg!

  • Fonotoon BV
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Flexibele bijbaan: Horecamedewerkers gezocht voor zorginstelling in Tilburg”

Flexibele bijbaan: Horecamedewerkers gezocht voor zorginstelling in Tilburg

  • Stationsstraat 29
  • Parttime
Ga naar “Magazijnmedewerker groothandel”

Magazijnmedewerker groothandel

  • WerkTalent
  • Fulltime

Agenda

Ga naar “Festival Circolo”

Festival Circolo

  • 22 oktober 2021
Festival Circolo