Tilburg

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

Tilburgs mysterie: waarom ligt er een tegel met ‘Gevangenen bevrijden’ bij de Heikese Kerk?

Door Rowie van der Vliet 2 mei 2020

Misschien heb je het weleens gezien op de terugweg van de kroegentocht in de Stadhuisstraat of tijdens een middag shoppen. Precies tussen de Schouwburgpromenade en de Heikese kerk ligt een tegel. Niet zomaar een, op het roestvrije exemplaar staat de tekst ‘Gevangenen bevrijden’. Waarom eigenlijk?

Welke gevangenen? Zitten er in de buurt mensen opgesloten? Nee, niet meer maar dat bleek vroeger wel het geval te zijn geweest. Niet in een gebouw dat er nu nog staat. Oude sporen van de gevangenis vinden we ook niet meer terug in de stad, behalve in het archief. Oud-rechercheur John van Erve kwam er namelijk achter dat er in de oude versie van de Heikese Kerk een gevangenis in de toren zat, zo vertelt hij aan Stadsgezicht.

Horrorboek

John is al een paar jaar met pensioen, maar heeft een heel bijzondere hobby. Hij geniet ervan om het archief door te spitten op zoek naar criminele verhalen uit het verleden. Niks saaie kost, sommige misdaden lezen als een jongensboek. Al durven we te wedden dat het lugubere verleden van de Heikese Kerk eerder leest als een horrorboek. Gevangenen zaten in de toren te wachten op hun doodsvonnis. Vaak werden ze onthoofd aan de galg op de Heuvel.

Toeval

De gevangenis heeft vrij weinig te maken met de Heikese Kerk die we nu in de buurt van de Oude Markt vinden. In 1838 werd de kerk die er nu staat in gebruik genomen. De gevangenis moet er eeuwen daarvoor hebben gezeten. Maar wat is dan de link met het tegeltje? Nou, het blijkt één groot toeval te zijn dat die daar ligt.

Zusters in Staal
Zusters in Staal. Foto: indebuurt Tilburg

Pinguïns op trappen

De roestvrije tegel met de tekst ‘De Gevangenen Bevrijden’ is onderdeel van een veel groter kunstwerk, namelijk een ode aan de Zusters van de Liefde. In totaal vind je zeven verschillende tegels van de Oude Dijk tot de Heuvelstraat. Bij de trappen in de buurt van Theaters Tilburg zien we drie nonnetjes (die lijken op pinguïns). Ook dat hoort bij het kunstwerk. De Zusters van de Liefde gaven onderwijs aan arme kinderen en verzorgden zieken en bejaarden. Dit deden ze vanaf 1832 nadat pastoor Johannes Zwijsen het aan de dames had gevraagd. Het begin met drie Tilburgse vrouwen, maar in 1940 waren er bijna 3000 leden wereldwijd. Bizar hoe groot dat is geworden! Het moederhuis van de zusters vind je nu aan de Oude Dijk. De organisatie is een stuk kleiner dan tachtig jaar geleden, maar bestaat nog steeds in Tilburg.

Bezoeken of bevrijden?

Kunstenares Judith Kuijpers maakte de tegels, de nonnen en verlichting aan het pand aan de Oude Dijk. De tegels verwijzen naar een stukje uit de Bijbel en liggen er sinds 2009. ‘De hongerigen spijzen, de dorstigen te drinken geven, de naakten kleden, de vreemdelingen herbergen, de gevangenen bezoeken, de zieken bezoeken en de doden begraven’ Mattheus 25:35/40. Het is een omschrijving van barmhartigheid, waar de zusters voor staan. Waarom er dan bevrijden in plaats van bezoeken staat? Daar kwam Stadsgezicht in 2016 achter. Aan Bas Vermeer vertelt Judith dat het een verwijzing is naar de oorspronkelijke tekst van Mattheüs. Daar zou wel bevrijden staan.

Lees ook:

aanbiedingen

Tilburgs mysterie: hoe komt de Reeshof eigenlijk aan haar naam?

Als er een wijk is waar de meningen veel over verschillen dan is het wel de Reeshof. De ene Tilburge...
Tilburgse vlag

Mysterie: Tilburg is jarig! Hoe is onze stad eigenlijk ontstaan?

Er is er een jarig, hoera, hoera! Dat kun je wel zien, dat zijn wij... Je leest het goed: Tilburg is...
beveiligingscamera's Tilburg

Mysterie opgelost: zoveel beveiligingscamera’s hangen er in Tilburg

Van de ruim vijfduizend camera’s die Schiphol in de gaten houden tot de simpele meekijker bij de deu...

adv.