Tilburg

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

Mysterie: waarom zat de centrale werkplaats van de NS vroeger eigenlijk in Tilburg?

Door Rowie van der Vliet 6 juni 2020

Dat de Spoorzone vroeger dé plek was waar treinen werden opgeknapt weet bijna iedere Tilburger. Maar waarom zat die centrale werkplaats van de NS eigenlijk in Tilburg?

Het begon niet als werkplaats van de NS. Ver daarvoor zat het opknapstation voor treinen al in onze stad. Sterker nog, de Centrale Spoorwegwerkplaats opende op 1 februari 1870! Vroeger noemden we deze plek niet de Spoorzone, maar spraken we van D’n Atelier, aldus Wiki Midden-Brabant.

Geen gedoe met paard en wagen

Zeven jaar daarvoor, in 1863, kwam het spoor midden door de stad Tilburg te liggen. Het lag ook dwars door de herdgangen. Dat zijn driehoekige ‘wijken’ waaruit Tilburg is opgebouwd. Vroeger was zo’n herdgang bijna een dorp op zichzelf. In 1863 was Tilburg echt een industriestad. De komst van het spoor was een heel handig middel om al die kolen voor stoommachines te vervoeren. Eindelijk minder gedoe met een paard en wagen!

Centrale ligging

De regering vond onze stad handig om een ander feit. Ze bedachten in 1863 dat de centrale werkplaats in Tilburg moest komen. Waarom hier? Dat zie je eigenlijk al een beetje aan de naam, Tilburg heeft een centrale ligging. Niet alleen om alle treinen vanuit heel het land te laten opknappen, maar het ligt ook dicht bij België en Duitsland. Mocht er een oorlog komen dan leek het de regering in 1863 ook best handig dat de werkplaats bij ons zat. Naast Tilburg werd er ook voor Zwolle gekozen om werkzaamheden aan treinen uit te voeren.

Grootste werkgever

D’n Atelier was jarenlang de grootste werkgever van Tilburg. Het waren niet altijd Tilburgers die er rondliepen. In het begin werkten er zo’n 291 mensen, waarvan veel uit een plaats boven de rivieren kwamen. In 1920 was het aantal werknemers flink gegroeid. Het waren er toen maar liefst 1358. In sommige families gingen zowel de opa als kleinzoon bij de centrale werkplaats aan de slag. De werkplaats zat er nog tot 2012 en ging toen naar Loven toe. Er worden hier geen treinen opgeknapt, maar de NS laat hier wel onderdelen onder handen nemen zodat ze weer te gebruiken zijn.

Opknappen van treinen

Vanaf 1868 startte de wagenmakerij. Sinds 1871 werden er ook stoomlocomotieven opgeknapt. Het herstel van goederenwagons werd vanaf 1892 niet meer gedaan. Toen gingen werknemers van de centrale werkplaats echt alleen verder met personenrijtuigen en locomotieven. De Staatsspoorwegen, de oude eigenaar van de werkplaats, fuseerde in 1917 met andere spoorwegmaatschappijen in de NS. Reorganisaties zorgden ervoor dat in 1932 dat er alleen nog maar locomotieven werden opgeknapt.

Het oudste nog bestaande gebouw

Het oudste nog bestaande gebouw van de centrale werkplaats in Tilburg is de plek waar nu de Houtloods zit. Nou, de naam zegt het al. Hier lagen hout en andere bouwmaterialen. Andere gebouwen die de Spoorzone van nu op de kaart hebben gezet zijn de LocHal en de Polygonale Loods, waarin tot voor kort EVE zat. Deze werden in de jaren dertig van de twintigste eeuw gebouwd.

Lees ook:

de LocHal tilburg oude NS-werkplaats

VIDEO: Zo zag de Spoorzone eruit toen het nog een NS-werkplaats was

Vroeger was de Spoorzone dé plek waar treinen van de NS werden opgeknapt. Misschien herinner jij je ...
Clarissentoren

5 x zo ziet de Spoorzone er straks uit

2019 was het jaar waarin we erachter kwamen hoe de Spoorzone eruit komt te zien. Steeds meer nieuwbo...
Tiny House Roots

Binnenkijken bij het tiny house in de Spoorzone: ‘Mensen zijn verbaasd dat er zoveel past in een kleine ruimte’

In de categorie plekken-waar-we-altijd-al-eens-wilden-binnenkijken: het tiny house in de Spoorzone. ...

adv.