Tilburg

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

Mysterie: Tilburg is jarig! Hoe is onze stad eigenlijk ontstaan?

Door Rowie van der Vliet 18 april 2020

Er is er een jarig, hoera, hoera! Dat kun je wel zien, dat zijn wij… Je leest het goed: Tilburg is jarig! Volgens de directeur van City Marketing, Marc Meeuwis, bestaat de stad 211 jaar. Maar in het archief zijn veel oudere kaarten van de stad te vinden. Zo is Tilburg ontstaan.

Wie vandaag een ommetje door de stad maakt, kan zomaar eens een hoop vlaggen tegenkomen. Nee, het is nog geen Koningsdag. Wel vieren we een heel andere verjaardag, die van Tilburg! Op zaterdag 18 april 2020 is het namelijk 211 jaar geleden dat Tilburg echt een stad werd. We kregen toen officieel stadsrechten.

Stadsrechten

We mogen Lodewijk Napoleon, koning van Holland in 1809, bedanken. Doordat Nederland zich sympathiek opstelde tegen de Fransen kregen we ook echt stadsrechten. Daarna ging het onwijs lekker met de Tilburgse economie. De textielindustrie was booming. Grappig om te weten: we spraken toen ook echt Frans in onze stad.

Zompig moeras

Tilburg zelf bestaat al veel langer dan dat. Zelfs toen Zeeland nog volledig onder water stond, waren er mogelijk al nederzettingen rondom Kraaiven. Onderzoeksbureau Bilan zegt dat er zelfs al 9000 jaar voor Christus mensen in het gebied woonden. Het was toen een groot zompig moeras.

Tilliburgis

Het duurde letterlijk millennia voordat we ook maar iets in de geschiedenisboeken zagen dat lijkt op de naam Tilburg. Pas in 709 komt de naam Tilliburgis voor op een overdrachtsakte. Daarmee werd het gebied tussen Oisterwijk en Gilze-Rijen bedoeld. Dat valt te vergelijken met De Kempen. Hier hadden we allemaal kleine nederzettingen, die we ook wel buurtschappen noemden. Over de naam Tilliburgis zijn verschillende theorieën. Tilli staat in het Latijns voor nieuw verworven land en burgis is burcht. Maar volgens anderen is Tilburg een verwijzing naar de vroegere burcht Ter Borch in Oisterwijk.

Herdgangen

Zo’n buurtschap had ook een centrum, de herdgang. Dat zijn driehoekige pleinen die letterlijk tussen de huizen lagen. Een ‘herd’ (herder) bracht de schapen overdag naar de wei waar ze lekker konden grazen. ’s Avonds liepen ze te blèren op zo’n herdgang. Voorbeelden van zo’n plek zijn: de Heuvel, Korvelplein, Wilhelminapark, Transvaalplein, De Schans en het Hasseltplein. De herdgangen werden weer verbonden via linten. Wedden dat jou die ook bekend voorkomen? Denk aan de Korvelseweg, Hasseltstraat en Oerlesestraat.

Broekhoven

Een van de oudste buurtschappen is Broekhoven. Rivier de Leij gaf de bewoners de mogelijkheid om een watermolen te bouwen en de vruchtbare grond te bewerken. In de veertiende eeuw was Broekhoven bekend in heel de omgeving. Overigens staat het oudste, nog bestaande, gebouw van Tilburg niet in Broekhoven. Dit is namelijk de Hasseltse Kapel.

Belangrijk voor Nederland

Rond 1600 begonnen de grenzen tussen de buurtschappen steeds meer te vervagen. Tilburg werd een echt dorp. Bovendien hadden we veel schapen om te telen, dus al snel waren we een van de twintig belangrijkste plekken van Nederland.

Lees ook:

trein

Tilburgse mysteries: Zo komt Tilburg aan z’n naam

Heb jij je al eens afgevraagd hoe Tilburg eigenlijk aan zijn naam komt? Wij wel! Daarom doken wij de...
Villa Pastorie

Tilburgse mysteries: Wat is de langste straatnaam van Tilburg?

Burgemeester Letschertweg, Maarschalk Wavelsstraat, Beelaerts van Bloklandstraat, Laurent Janssensst...

Tilburgs mysterie: waar komt de naam Bels Lijntje vandaan?

Het is toch wel een van de bekendste fietspaden van heel Tilburg: het Bels Lijntje. Ook is het een v...

adv.