Tilburg

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

Mysterie: dit is waarom het cijfer 4 op kerkklokken in Tilburg verkeerd geschreven is

Door Rowie van der Vliet 16 mei 2020

Kijk maar eens goed naar de klokken van de kerken in Tilburg. Waarschijnlijk was het je nog niet opgevallen. Wist je dat het cijfer vier van de kerkklok op de Heuvelse Kerk en Heikese Kerk verkeerd geschreven is? 

De cijfers van de klok op de kerktoren zijn geschreven als Romeinse cijfers. Dat betekent dat het cijfer vier officieel geschreven hoort te worden als ‘IV’. Maar op de klok zie je toch echt ‘IIII’ staan. Zowel op de Heuvelse Kerk als de Heikese Kerk. Ook onder andere de Mariakerk en Broekhovensekerk hebben een ‘IIII’ op de kerkklok staan.

Andere cijfers

In Tilburg vind je ook klerkklokken met ‘Arabische’ cijfers die we in ons dagelijks leven ook gebruiken, zoals de Goirkese Kerk en de Sint Theresiakerk. De kerkklok van de Hasseltse Kerk, nu een wijkcentrum, en de Paduakerk ziet er helemaal anders uit. Hier zie je streepjes in plaats van cijfers.

Vier verklaringen

Hoe komt het eigenlijk dat Tilburgse kerken met Romeinse cijfers de 4 verkeerd geschreven hebben? Dat kan per kerk verschillen! Dit zijn de verschillende redenen:

  • Het was goedkoper om vier keer een I te laten maken. Voor een klok heb je dan nodig: twintig keer I, vier keer V en vier keer X. Dat was met een mal goedkoper te smelten dan als er een oneven aantal gemaakt moest worden;
  • Als je snel moet lezen, is ‘IIII’ makkelijker leesbaar dan ‘IV’. Een ondersteboven ‘IV’ lijkt namelijk heel erg op ‘VI’; het getal voor zes;
  • Misschien vonden ze het simpelweg mooier staan om de kerkklok op te delen in gelijke stukken. De uren een tot en met vier zijn dan allemaal I’s, de uren vijf tot en met acht bevat de V’s en de uren negen tot en met twaalf hebben de X’s.
  • De oude Romeinen gebruikten de aanduiding ‘IV’ liever niet, omdat ze de beginletters van de naam van de Romeinse oppergod IVPITER vormden. Nu schrijven we zijn naam vaker als Jupiter.

Check je horloge

Op een klok is het niet ongebruikelijk dat het cijfer vier in Romeinse tekens als ‘IIII’ geschreven wordt. Heb je een horloge met Romeinse cijfers? Dan zou het goed kunnen dat ook jouw wijzerplaat een ‘IIII’ toont. Ook klokken op monumenten hebben meestal een ‘IIII’ staan in plaats van ‘IV’. Dat geldt niet voor de klok op de Wasknijper op Station Tilburg, hierop zie je bolletjes.

Lees ook:

Tilburgs mysterie: waarom ligt er een tegel met ‘Gevangenen bevrijden’ bij de Heikese Kerk?

Misschien heb je het weleens gezien op de terugweg van de kroegentocht in de Stadhuisstraat of tijde...
aanbiedingen

Tilburgs mysterie: hoe komt de Reeshof eigenlijk aan haar naam?

Als er een wijk is waar de meningen veel over verschillen dan is het wel de Reeshof. De ene Tilburge...
beveiligingscamera's Tilburg

Mysterie opgelost: zoveel beveiligingscamera’s hangen er in Tilburg

Van de ruim vijfduizend camera’s die Schiphol in de gaten houden tot de simpele meekijker bij de deu...

Meer over

Mysteries

adv.