Schiedam

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

Dit is waarom het cijfer 4 op de Dorpskerk in Kethel verkeerd geschreven is

Door Pam van Nieuwenhuize 5 september 2020

Kijk maar eens goed naar de klok van de kerk bij jouw in de wijk. Waarschijnlijk was het je nog niet opgevallen, maar wist je dat het cijfer vier op de toren van de Dorpskerk in Kethel eigenlijk verkeerd geschreven is? 

Dit mysterie valt je alleen op als je erop gewezen wordt. En dat doen wij nu 😉 ! De cijfers van de klok op de kerktoren zijn geschreven als Romeinse cijfers. Dat betekent dat het cijfer vier officieel geschreven hoort te worden als ‘IV’. Maar op de klok zie je toch echt ‘IIII’ staan.

Niet elke kerkklok heeft trouwens cijfers in Romeinse cijfers: sommigen hebben alleen streepjes op de plaats van de hele uren. Zoals die van de Grote- of Sint Janskerk in het centrum. Weet jij trouwens waar die wijzers gebleven zijn?

Lees verder onder foto’s >

De Sint Jacobus de Meerdere in Kethel heet een IV...
De Grote- of Sint Janskerk in het centrum heeft een streepje...
En de Dorpskerk in Kethel heeft IIII!

Vier verklaringen

Wat blijkt? Er zijn meerdere verklaringen voor de vier I’s:

  • Het was goedkoper om vier keer een I te laten maken. Voor een klok heb je dan nodig: twintig keer I, vier keer V en vier keer X. Dat was met een mal goedkoper te smelten dan als er een oneven aantal gemaakt moest worden;
  • Als je snel moet lezen, is ‘IIII’ makkelijker leesbaar dan ‘IV’. Een ondersteboven ‘IV’ lijkt namelijk heel erg op ‘VI’; het getal voor zes;
  • Esthetische redenen: het is mooier om de wijzerplaat te verdelen in drie gelijke delen: de uren een tot en met vier zijn allemaal I’s, de uren vijf tot en met acht bevat de V’s en de uren negen tot en met twaalf hebben de X’s.
  • De oude Romeinen gebruikten de aanduiding ‘IV’ liever niet, omdat ze de beginletters van de naam van de Romeinse oppergod IVPITER vormden.

Lees verder onder foto >

Foto: indebuurt Schiedam

Check je horloge

Op een klok is het niet ongebruikelijk dat het cijfer vier in Romeinse tekens als ‘IIII’ geschreven wordt. Heb je een horloge met Romeinse cijfers? Dan zou het goed kunnen dat ook jouw wijzerplaat een ‘IIII’ toont. Ook klokken op monumenten hebben meestal een ‘IIII’ staan in plaats van ‘IV’.

Zo, weer wat geleerd!

Meer leuke mysteries:

Mysterie: waar is de klok van de Grote- of Sint Janskerk gebleven?

Loop je door de stad en denk je even gemakkelijk de tijd te checken op de klok van de Grote- of Sint...

Mysterie: dit betekenen de symbolen op de toren van de Grote of Sint-Janskerk

Heb je weleens goed naar de Grote of Sint-Janskerk gekeken? Helemaal op het topje kun je drie symbol...

Aha! Dit betekenen de cijfers onder een verkeerslicht

Dagelijks krijgen weggebruikers ermee te maken: verkeerslichten. Onze ogen zijn vooral gericht op de...

Schiedams mysterie: welke figuren staan er eigenlijk op de gevel van de Korenbeurs?

In deze rubriek behandelen we iedere week een Schiedams mysterie: een opvallend of apart gegeven uit...
ruine

Mysterie: Wat is het verhaal achter de ruïne van Schiedam?

Je bent er als Schiedammer waarschijnlijk al tig keer voorbij gewandeld, de ruïne aan de Broersvest ...

Mysterie opgelost: dit is waarom een borrel een neut wordt genoemd

Grote kans dat je wel eens iemand in Schiedam om een neut hebt horen vragen, het is nou eenmaal een ...

Mysterie: waarom ligt er een gedenksteen tussen de terrassen op de Grote Markt?

Het is bijna niet te missen: in de grond tussen de terrassen op de Grote Markt ligt een grote, bronz...

Mysterie opgelost: Dit is het verhaal achter het wapen op het Oude stadhuis

Eerder hebben we het in deze rubriek gehad over de herkomst van de Schiedamse kleuren en het wapen v...
kleuren van schiedam

Mysterie: waarom zijn de Schiedamse kleuren geel en zwart?

In deze rubriek behandelen we iedere week een Schiedams mysterie: een opvallend of apart gegeven uit...

Meer over

Mysteries

adv.