Ineke van Geest ontvluchtte als kind Sumatra: ‘Niemand is vrij, tot we allemaal vrij zijn’

Ineke van Geest
Foto: Naomi van Heck voor Vrijheidssoep010

Ineke van Geest (85) vluchtte in 1946 als tienjarig meisje met haar zwangere moeder en broertje uit Sumatra naar Nederland. Haar jeugd in Nederlands-Indië vormt de basis van haar leven. Ze werd met haar familie gevangen gehouden in jappenkampen. Toen ze daar uitkwamen, was de Onafhankelijkheidsoorlog van Indonesië al begonnen. “Vrijheid betekent voor iedereen iets anders.”

Over haar jeugd in de oorlog en Nederlands-Indië heeft Ineke twee boeken geschreven. Haar derde boek staat net op papier en ligt nu bij de uitgever.

Voelt u zich thuis in Rotterdam?

“Ik ben nogal een verhuizer: ik woon nu drie jaar in mijn huidige huis en dat was mijn zevenentwintigste verhuizing. Op een gegeven moment heb ik het weer gezien op een plek. Ik ben voor de vijfde keer terug in Rotterdam. Ik ben een wereldburger en zoek altijd naar wat er nog meer te zien is.”

Denkt u dat dit door uw jeugd komt?

“Dat denk ik wel. Je neemt jezelf en je geschiedenis natuurlijk mee. Ik kom niet uit Nederland, ik woon hier. In de tropen kom ik thuis, zeker op Sumatra: dat is mijn land. Dit gevoel kwam heel sterk tot uiting toen ik tachtig werd. Ik ging met mijn kinderen en kleinkinderen naar mijn geboorteplaats om te herdenken. We stonden er met heel verschillende gevoelens: ik kwam thuis en zij waren toeristen.”

“Ik heb me veel verdiept in de eerste jaren van een mensenleven en wat die betekenen voor de rest van je leven. Die beginjaren zijn echt je basis. Ik heb eigenlijk geen geboorteland, vandaar mijn ‘on-honkvaste’ leven. In eerste instantie heb ik erg mijn best gedaan om me aan te passen. Maar ik heb andere verhalen, een andere geschiedenis. Ik hoef me niet verder aan te passen.”

Wat betekent vrijheid voor u?

“Voor de campagne van Vrijheidssoep heb ik één zin opgenomen: ‘Ik voel mij vrij als een vogel in de lucht en als een vis in het water.’ Hierbij heb ik niet genoemd wat er tussen zit, namelijk de aarde. In mijn perceptie is hier geen vrijheid te beleven. We zijn zo gekooid en gekaderd door wetten. Kijk maar om je heen. We zijn allemaal gevangen in de kooi van de samenleving. Die vogel en die vis zijn droombeelden voor mij: daar komen wij nooit aan toe.”

“Als ik aan die vogel denk, voel ik me prettig. Ik ben gek op het water, dus als ik aan het zwemmen ben, voel ik me vrij. Maar ik moet weer op de kant. Daar mag ik niet in mijn blootje naar huis lopen en moet ik me aan de verkeersregels houden. Begrijp me niet verkeerd, sommige regels zijn zeer terecht. Maar we zijn er in doorgeslagen. Alles is zo aangeharkt, niemand staat mij toe om bepaalde handelingen te verrichten die niet mogen. Er is hier niks meer te ontdekken. Ik heb veel gereisd en ben op plekken geweest waar ze nog veel meer met de natuur in contact staan. Als mensen meer samenzijn met de natuur, heerst er meer vrijheid.”

Lees verder onder de foto >

Heeft u zich ooit vrij gevoeld?

“Niemand is vrij, tot we allemaal vrij zijn. Zolang mijn buurvrouw nog etnisch geprofileerd wordt door de toeslagenaffaire, kennen we geen vrijheid. Ik wil graag geloven dat mensen zeggen: ‘ik voel me vrij als ik mezelf kan zijn.’ Het woord als maakt het onmogelijk.”

Hoe laten we elkaar vrij zijn?

“Het zou kunnen helpen dat de vrouwelijke rol in onze maatschappij groter wordt. Het is nu allemaal heel mannelijk; de regering, de politiek. Kijk naar de persconferenties rondom corona: twee kerels en een vrouw mag het vertolken. Ze had net zo goed thee kunnen inschenken. Vrouwen hebben meer gevoel voor empathie, ze snappen wat er leeft tussen ons. Vrouwen geven ten slotte leven. Mannen baren niet, maar bemoeien zich wel – voor mij in negatieve zin – met mijn leven. Daar moet een evenwicht in komen. Als de vrouwelijke waarden wat meer de aandacht krijgen, gaan we de goede kant op.”

Denkt u dat het begrip vrijheid van betekenis is veranderd, de afgelopen decennia?

“Het heeft allemaal met ervaring te maken. In Nederland waren er bevrijdingsfeesten. Die heb ik niet meegemaakt, want in Indië was de volgende oorlog al begonnen. Bevrijdingsdag zegt mij daarom niet zoveel. Ook voor jongere generaties merk ik dat ze niet doorhebben wat de dag betekent. Ze denken: leuk, er is een festival. Ze weten niet hoe het is om gevangen te zijn. Precies om die reden vind ik het belangrijk om mijn verhaal te vertellen. Mijn boeken gaan niet over mij, maar over mijn geschiedenis.”

“Wat betreft het begrip zit er een verschil tussen vrijheid hebben of vrij zijn. Vrijheid hebben is alles kunnen doen wat je wilt, op vakantie gaan enzovoort. Vrij zijn is dat je kunt zijn wie je bent. Mijn hoop is dat we het bereiken: vrijheid voor iedereen.”

Lees ook:

Meer in deze categorie

Rotterdammer van de Week

Ga naar “Tymon de Laat maakte dé muurschildering van Jeangu Macrooy: ‘Ik stond in een sneeuwstorm en hagelbuien’”

Tymon de Laat maakte dé muurschildering van Jeangu Macrooy: ‘Ik stond in een sneeuwstorm en hagelbuien’

tymon de laat street art werk
Ga naar “Hans (85) is de oprichter van Schmidt Zeevis en vist nu afval uit de plas”

Hans (85) is de oprichter van Schmidt Zeevis en vist nu afval uit de plas

RvdW Schmidt Zeevis
Ga naar “Van spullenbieb tot spoedcursus wildplukken: Kelly zorgt voor een groener en gezelliger Rotterdam”

Van spullenbieb tot spoedcursus wildplukken: Kelly zorgt voor een groener en gezelliger Rotterdam

kelly leeuwis rvdw

In onze gids

Ga naar “Marble Berriez”

Marble Berriez

  • Kledingwinkels
Marble Berriez

Nu geopend

Ga naar “Elbnuts”

Elbnuts

  • Markthal Kraam 22
  • Boodschappen
  • Gesloten
elbnuts

Nu gesloten

Ga naar “WEAR”

WEAR

  • Van Oldenbarneveltstraat 113
  • Schoenenwinkels
  • Gesloten
WEAR Rotterdam sneakers

Nu gesloten

Aanbiedingen

Ga naar “Ben je van plan om naar Blokker winkel te gaan?”

Ben je van plan om naar Blokker winkel te gaan?

  • Blokker
  • Geldig t/m 24 mei 2021
Ga naar “Rijlessen bij Rijschool Virean”

Rijlessen bij Rijschool Virean

  • Geldig t/m 31 juli 2021
Rijschool Virean
Ga naar “Raak Vruchtensiroop van € 3,09 voor € 0,99”

Raak Vruchtensiroop van € 3,09 voor € 0,99

  • PLUS
  • Geldig t/m 15 mei 2021
Ga naar “36 t/m 42 ook in beige Graceland € 24,99”

36 t/m 42 ook in beige Graceland € 24,99

  • vanHaren
  • Geldig t/m 23 mei 2021
Ga naar “Tefal pannen Excellence, Performance en Family 25% korting”

Tefal pannen Excellence, Performance en Family 25% korting

  • Blokker
  • Geldig t/m 24 mei 2021

Vacatures

Ga naar “Orderpicker bij Crocs”

Orderpicker bij Crocs

  • Veldwerk Uitzendbureau
  • Oproepbasis
Vacature orderpicker Crocs

Topper

Ga naar “Medewerker vaccinatie Rotterdam Rijnmond”

Medewerker vaccinatie Rotterdam Rijnmond

  • RAAAK Personeel
  • Parttime
Ga naar “Roosteraar MBO regio Rotterdam”

Roosteraar MBO regio Rotterdam

  • DIT IS WIJS
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Douane Declarant”

Douane Declarant

  • Page Personnel
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Sociaal Beheerder Huis van de Wijk/Wijkmakelaar 36 u/w, Rotterdam PIT 010”

Sociaal Beheerder Huis van de Wijk/Wijkmakelaar 36 u/w, Rotterdam PIT 010

  • B&A Civic B.V.
  • Fulltime/Parttime