Viswijf, Orangist en bajesklant… wie was Kaat Mossel eigenlijk?

In de rubriek Rotterdamse Mysteries behandelen we iedere week een apart of opvallend gegeven uit de stad. Waarom Rotterdammers ‘op Zuid’ zeggen in plaats van ‘in’ Rotterdam Zuid. Of waarom de vlag van Rotterdam groen met wit is. En weet je waarom die poort bij de loempiakraam op de Lijnbaan er staat? Wij hebben het voor je uitgezocht. Deze week: wie was Kaat Mossel eigenlijk?

De naam Catharina Mulder doet niet meteen een belletje rinkelen. Maar zeg je Kaat Mossel, dan herkent iedere Rotterdammer die naam. Is zij de eigenaar van het restaurant bij de Oostzeedijk in de buurt? Nee, niet echt. Maar wie was ze wel? Wij zijn eens even de geschiedenisboeken ingedoken.

Catharina Mulder, also known as Kaat Mossel

Caetje

Catharina, of Caetje, werd op op 25 maart 1723 in de Doelstraat in hartje Rotterdam geboren. Ze woonde in de arme volksbuurt het Achterklooster en de mensen daar noemden haar Kaat. Door haar werk als ‘keurvrouwe der mosselen’ (een soort keurmeester) kreeg ze haar bijnaam. Catharina keurde namelijk de kwaliteit van de mosselen van de mosselvissers die aanmeerden in de Oude Haven. Ook hield ze toezicht op de mosselverkopers die zelf ook vaak in het Achterklooster woonden.


De straat Achterklooster, bij Kipstraat en Hoogstraat in de buurt, herinnert ons nog aan het klooster dat er ooit stond en de volksbuurt waar Kaat woonde. 

Naast het keuren verkocht Kaat zelf ook nog mosselen aan klanten in Rotterdam, en ze was niet op haar mondje gevallen. Volgens de overlevering was ze een ‘ondeftige’ vrouw (of viswijf, zo u wilt), recht voor zijn raap en een behoorlijke rauwdouwer. Lekker Rotterdams dus zou je kunnen zeggen.

‘Oranjemeiden’

In die tijd rommelde het in de Republiek tussen de patriotten (regenten) en aanhangers van prins Willem (Orangisten of prinsgezinden), en Kaat stond bekend als de luidruchtigste Oranjeklant van Rotterdam. Haar girls in crime waren Cornelia Zwenke, alias Ruige Keet, en Clasina Verrijn, beter bekend als de ‘Oranjemeid’. Zij hielden wel van een neut en waren altijd in de stad te vinden als er wat te vieren viel ter ere van het Huis van Oranje. Kaat versierde haar mosselkar met oranje linten en vierde elk jaar uitbundig de verjaardag van de stadhouder. Wie niet meedeed kon een pak slaag krijgen!

Willem V, prins van Oranje-Nassau, rond 1770

In 1783 liep het een keer uit de hand en waren er wat opstootjes in de stad, mede dankzij Kaat die het Oranjegezinde volk aan het opruien was tegen de patriotten. Maar op 3 april 1784 ging het goed mis. Toen de patriotten oprukten om naar het stadhuis te gaan, stonden Kaat Mossel, Ruige Keet en de Oranjemeid de mensen flink op te hitsen met Oranjegezinde leuzen en liedjes. Er vonden die dag in Rotterdam dan ook hevige rellen plaats tussen de prinsgezinde mensen en de patriotten. Kaat Mossel werd gearresteerd en kwam – zonder proces – onder het stadhuis gevangen te zitten.

Gevangenisstraf

Uiteindelijk kreeg Kaat Mossel tien jaar gevangenisstraf aan haar broek en de Oranjemeid zes jaar, onder andere voor het zingen van ‘Oranje Boven’. In Rotterdam was Kaat haar leven niet meer zeker, daarom werd ze overgebracht naar de gevangenis in Den Haag. Twee jaar later, toen Willem V in 1787 met hulp van de Pruisen de patriotten wist weg te jagen, kwamen Kaat en Clasina weer vrij. Kaat kreeg een aardige schadevergoeding maar liefst 3642 gulden en 15 stuivers, wat toen natuurlijk een enorm bedrag was. Toen ze weer terugkwam in het Achterklooster zou ze met gejuich ontvangen zijn.

Patriotten in Dordrecht, 1783

In 1795 komen de patriotten met behulp van de revolutionaire Fransen weer terug en Willem V vlucht naar Engeland. Kaat – gewoon weer in de stad met haar mosselkar – wordt uit haar functie gezet en overlijdt drie jaar later, ze is dan 75.

Maagd van Holland

Van Kaat is geen standbeeld of gedenkteken. Of toch wel? Op de Gedempte Botersloot staat sinds 1874 een monument dat herinnert aan de inname van Den Briel in 1572 met een vrouw, de Maagd van Holland. Je hebt vast wel eens ergens op het terras gezeten, in het hippe MaHo kwartier. En urban legend of niet, al sinds de onthulling menen veel Rotterdammers in dat standbeeld Kaat Mossel te herkennen! Broodje aap verhaal? Wie zal het zeggen! Maar leuk is het wel, kijk je toch anders naar dat standbeeld de volgende keer als je daar een biertje zit te drinken.

De Maagd van Holland. Is het misschien een eerbetoon aan Kaat of niet?

Wist je dat…

De trap onder de kubuswoningen eigenlijk officieel Mosseltrap heet? Ongeveer in dat stukje bij de Oude Haven meerden vroeger de mosselschepen aan en brachten de mosselverkopers hun mosselen aan de man. Waar nu alle terrasjes staan bij de Spaansekade, heette in de tijd van Kaat ook al Spaanschekade. Daar zal Kaat heel wat voetstappen hebben liggen, net als aan de drukke Kolk en de Blaeck, waar het toen ongetwijfeld elke dag naar vis rook.

Mosseltrap
Foto: Wouter Vocke

 

Bron: Wikipedia | @WikiFrits

Meer in deze categorie

Mysteries

Ga naar “Wist je vast niet: dit raam in de Laurenskerk heeft een bijzondere betekenis”

Wist je vast niet: dit raam in de Laurenskerk heeft een bijzondere betekenis

Vrede & Verzoening laurenskerk
Ga naar “Vette hap in Rotterdam: dit is het verschil tussen een snackbar en cafetaria”

Vette hap in Rotterdam: dit is het verschil tussen een snackbar en cafetaria

frietboutique, snackbar of cafetaria in Rotterdam
Ga naar “Aha! Daarom hangen al die naakte knuffelende mensen in Rotterdam”

Aha! Daarom hangen al die naakte knuffelende mensen in Rotterdam

romeo en julia

In onze gids

Aanbiedingen

Ga naar “Jaar lang gratis met het ov”

Jaar lang gratis met het ov

  • Geldig t/m 31 december 2022
RET
Ga naar “Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99”

Hangmat polyester katoen assorti 290×100 cm van € 39,99 voor € 29,99

  • Geldig t/m 31 december 2022
Ga naar “Lamswollen sloffen vanaf € 22,99”

Lamswollen sloffen vanaf € 22,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 11 december 2022
Ga naar “Ierse Riblappen € 4,99”

Ierse Riblappen € 4,99

  • Jumbo
  • Geldig t/m 6 december 2022
Ga naar “Jan van Haasteren puzzel € 9,99”

Jan van Haasteren puzzel € 9,99

  • Kruidvat
  • Geldig t/m 11 december 2022

Vacatures

Ga naar “Secretaresse bij een schade-expertisebureau”

Secretaresse bij een schade-expertisebureau

  • TOP Expertise
  • Parttime

Topper

Ga naar “Administratief Medewerker – Rotterdam – 32/40uur”

Administratief Medewerker – Rotterdam – 32/40uur

  • Page Personnel
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Junior Toezichthouder in Rotterdam”

Junior Toezichthouder in Rotterdam

  • Continu Professionals
  • Fulltime
Ga naar “Onderhoudsmonteur kleine blusmiddelen – Vaste baan – Rotterdam”

Onderhoudsmonteur kleine blusmiddelen – Vaste baan – Rotterdam

  • WerkTalent
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Financieel Administratief Medewerker | Excel | 2.700 – 3.400”

Financieel Administratief Medewerker | Excel | 2.700 – 3.400

  • WR.nl Solliciteren
  • Fulltime/Parttime

Agenda

Ga naar “Kerstmarkt in Rotterdam”

Kerstmarkt in Rotterdam

  • T/m 23 dec
kerstmarkt rotterdamkerstmarkt rotterdam
Ga naar “Nationaal Vuurwerk”

Nationaal Vuurwerk

  • Van 31 dec t/m 1 jan
Nationaal Vuurwerk RotterdamNationaal Vuurwerk Rotterdam
Ga naar “Koningsdag 2023 in Rotterdam”

Koningsdag 2023 in Rotterdam

  • 27 april 2023
Ga naar “NN Marathon Rotterdam 2023”

NN Marathon Rotterdam 2023

  • Van 15 apr t/m 16 apr
NN Marathon RotterdamNN Marathon Rotterdam
Ga naar “IFFR 2023”

IFFR 2023

  • Van 25 jan t/m 5 feb
IFFR