Wat betekent de naam Blaak?

Door Wouter Vocke 23 februari 2019

Dagelijks komen er honderden toeristen voor de kubuswoningen en de Markthal. Het is een behoorlijke verkeersader, er is een groot NS station en er stoppen trams, metro’s en bussen. Het is ook nog eens één van de drie Rotterdamse straten op het Nederlandse Monopolybord, maar hij is amper een halve kilometer lang: Blaak! Iedereen kent die naam, maar waar komt ‘ie vandaan?

Blec, blak, blaack

We vallen meteen maar met de deur in huis: het is helemaal niet zeker waar de naam Blaak exact vandaan komt. Maar er zijn gelukkig wel drie kandidaten waarom die straat zo heet:

  • het is afkomstig van het Oudnederlandse woord blaak (of blaack) dat ‘blinkend water’ betekent (blaken betekent natuurlijk ook blinken, schitteren)
  • het komt van het Middelnederlandse blec dat zoiets betekent als ‘Land dat boven het water uitkomt’
  • het zou afgeleid zijn van het Zuid-Nederlandse woord blak, dat ‘stil rustig water’ betekent

Niemand weet dus precies waarom Blaak nou Blaak heet. Maar hoe dan ook: we kunnen in ieder geval concluderen dat het iets met water te maken heeft. Welke van de drie? Misschien wel allemaal!

Rotterdam 1694

Die Blake

Blaak is oud. Niet de straat zoals we die nu kennen, maar wel het stadsvest (een soort gracht) dat zo heette. In de begroting van Rotterdam in 1480 wordt er al over ‘die Blake’ gesproken. Daar lagen namelijk ook scheepswerven, lekker midden in de stad. Vanaf 1577 werd er grond aan de zuidkant verkocht om te bouwen, na 1581 werd er ook op de noordkant van dit blinkende water gebouwd. Ook in de gouden zeventiende eeuw werd de binnenhaven goed gebruikt. Er waren op Blaak verschillende bruggen en – uniek voor die tijd – zulke brede kades dat ze verdeeld konden worden in een verkeersstrook en een laad- en losgebied, met daartussen zelfs een rij bomen. In de meeste steden kwamen er pas bomen langs de grachten in de negentiende eeuw!

Kerk
De Lutherse kerk (of Wolfshoekkerk) op de Zuidblaak, gezien vanaf de Noordblaak, in 1920. Die kerk stond daar van 1736 tot 1940. Ongeveer op deze plek staat nu de Kamer van Koophandel.

Blaak lag lekker centraal, tussen de Leuvehaven, het Haringvliet, Buizen- en Boerengat, de Oude Haven en de Kolk – daar was het ook een drukte van belang. Laatst schreven we trouwens nog waar de naam Boerengat vandaan komt.

Noord- en Zuidblaak

In 1867 werd een gedeelte van Blaak al gedempt voor een nieuw postkantoor; van scheepswerven was daar toen al lang geen sprake meer. Maar pas na de Tweede Wereldoorlog vervielen de namen Noordblaak en Zuidblaak – het beetje water dat er nog lag werd gedempt met puin van gebombardeerde huizen, winkels, kantoren en kerken die in de binnenstad stonden. Toen was het laatste beetje water weg en werd het langzaam maar zeker de brede straat die we nu kennen. Kort na de bevrijding in 1945 verschenen de eerste grote (kantoor)gebouwen, maar pas vanaf de jaren ’70 ging het er echt goed los – tot de dag van vandaag.

Tweede Wereldoorlog
Juli 1940: gezonken schepen worden uit de Blaak gelicht en puin wordt gestort door vrachtwagens. | Foto: ANP

Mysterie niet opgelost!

Toch? Nou ja, half opgelost dan. Ook al doen we nog zo ons best om iets op te lossen, soms blijft een mysterie nou eenmaal een mysterie. Dat Blaak oud is en iets met water te maken heeft: dat staat in ieder geval vast.

Update: een paar dagen na publicatie van dit artikel kregen we het verlossende antwoord! Althans, een vierde optie waarom Blaak nou Blaak heet – en volgens ons behoorlijk plausibel.

Blaak

Mysterie opgelost! Dit is waarom Blaak zo heet

Vorige week ging onze rubriek Rotterdamse Mysteries over Blaak - en waarom die belangrijke straat in...
Blaak
Foto: ANP

Zit jij ook al tijden met een Rotterdams Mysterie? Wil je weten waarom iets zo heet of wat dat ene bouwwerk daar nou doet? Mail ons, dan gaan we er alles aan doen om het voor je uit te zoeken.

Lees ook:

Luchtspoor

Toen in Rotterdam: de bouw van de spoortunnel bij Blaak (VIDEO)

Nu sjees je met de trein lekker snel onder de stad door om op Zuid weer boven te komen. Maar weet je...

Viswijf, Orangist en bajesklant… wie was Kaat Mossel eigenlijk?

Boerengat… waar komt die naam vandaan?

Rotterdamse Mysteries: wat betekenen die cijfers bij Wilhelminaplein?

Van de Pannekoekstraat naar Charlois en Blijdorp: zo zijn deze Rotterdamse namen ontstaan

Meer over

Mysteries

adv.