Waarom zijn de kleuren van Rotterdam groen-wit-groen?

Door Wouter Vocke 19 mei 2018

In de rubriek Rotterdamse Mysteries behandelen we iedere week een apart of opvallend gegeven uit de stad. Waarom de trap van de Koopgoot toch zo irritant is bijvoorbeeld. Of waarom Rotterdammers ‘op Zuid’ zeggen in plaats van ‘in’ Rotterdam Zuid. Deze week: waarom is de vlag van Rotterdam groen met wit?

Iedere Rotterdammer kent de vlag van Rotterdam. Groen-wit-groen. De kleuren van de stad. Toch? Maar waarom is die vlag eigenlijk groen met wit? Waarom zijn dat ‘onze’ kleuren? En die leeuwen in het wapen dan, waar komen die vandaan? Dat hebben we allemaal voor je uitgezocht.

Hof van Wena

Rotterdam 1611
Rotterdam in 1611, ten noorden van het centrum ligt het Hof van Wena, aangegeven als ‘Den Hoff’

Veel mensen denken dat de witte baan de rivier de Rotte voorstelt, en de groene banen de oevers. Opgelost! Nou, bijna. De witte baan stelt inderdaad de Rotte voor, maar het groen komt van het Hof van Wena. Het Hof van Wena was een kasteel dat ongeveer op de plaats van het voormalige Station Hofplein (hof-plein! Get it?) stond, waar nu de toffe Hofbogen zijn. Het huis wordt voor het eerst genoemd in 1306. De familie Bokel van Wena waren de bekendste bewoners van het kasteel, zij waren ook de baas van verschillende gebieden rond Rotterdam waaronder Oost- en West-Blommersdijk en Beukelsdijk. Restanten van het kasteel zouden nog tot in de 19e eeuw te zien zijn geweest in een tuin tussen de Schie en Raampoortlaan, nu de Raampoortstraat. Daar vinden we ook de Hofdijk en de Heer Bokelweg. Aha!

Groen-Wit

Zadkine

De kleuren groen en wit zijn al vanaf de middeleeuwen de kleuren van Rotterdam, maar het aantal banen verschilde nogal eens. De vlag zoals we hem nu nog kennen is officieel aangenomen op 10 februari 1949. En het Hof van Wena? Die leeft natuurlijk voort in het Weena, de straat die tot voor de oorlog Stationsweg heette.

Vlaamse en Hollandse leeuwen

Wapen van Rotterdam
Het wapen van Rotterdam in het plafond van het stadhuis

Oké, groen en wit weten we nu. Maar die vier leeuwen boven het wapen van Rotterdam, waar komen die vandaan? Graaf Willem III van Holland en Henegouwen schonk het wapen aan Rotterdam als dank voor de Rotterdamse steun in zijn strijd tegen Vlaanderen in 1304. De leeuwen zijn twee rode Hollandse leeuwen en twee zwarte Vlaamse leeuwen, die samen het wapen van Henegouwen vormen. Of het verhaal en de jaartallen allemaal kloppen weten we niet, Rotterdam kreeg ook pas in 1340 stadsrechten. Wat wel vaststaat is dat in het wapen (of zegel) van Rotterdam vanaf 1351 de vier leeuwen zijn afgebeeld. En de kroon boven het wapen? Dat is de gravenkroon, die op 16 juli 1816 bij koninklijk besluit aan Rotterdam werd verleend. Rond die tijd verschenen ook de twee leeuwen die het schild vasthouden.

Sterker door Strijd

Wapen van Rotterdam

Onder het wapen van Rotterdam staat de spreuk ‘Sterker Door Strijd’. Dit is de jongste toevoeging aan het oude wapen. In januari 1948 kreeg Rotterdam van koningin Wilhelmina toestemming de spreuk te gebruiken. Koningin Wilhelmina: “Als herinnering ook voor het nageslacht aan de moed en de kracht waarmede de bevolking van Rotterdam alle beproevingen van de oorlog heeft gedragen en het belangrijke aandeel dat zij genomen heeft in de bevrijding des vaderland.” Burgemeester Oud vulde de spreuk aan met de strijd tegen het water, dat bedwongen moest worden met het aanleggen van de dijken, en de strijd tegen het zand, dat telkens weer de vaarroutes dreigt te verstoppen. Leuk om te weten: de stad Rotterdam in de staat New York heeft de spreuk Stronger through effort. 

En voetbal dan?

Feyenoordsupporters

‘Rood-wit is onze glorie’, zingen ze bij Sparta. ‘Ga je mee naar het stadion, naar de club van rood en wit?’ hoor je in de Kuip als het Hand in hand voor Feyenoord wordt ingezet. En de Ferme jongens, stoere knapen van Excelsior? Die spelen in zwart en rood. Dan hebben we ook nog het roemruchte Xerxes (gefuseerd met DZB), die spelen in blauw-wit. Huh? Waarom speelt er eigenlijk geen één Rotterdamse topclub in het groen en wit van de stad (de uit-tenues daargelaten)? Dat is een goede vraag voor een nieuw mysterie. To be continued!

Meer over

Mysteries

adv.