Dit is waarom die kleine goudkleurige tegeltjes in de stoep liggen

Stolpersteine
Foto's: Wouter Vocke

Je hebt ze vast wel eens gezien, en anders gaat het je vanaf nu opvallen: die kleine, goudkleurige tegeltjes die verspreid door Rotterdam in de stoep liggen. Verplichte kost om te weten waaróm die voor sommige huizen liggen, vinden wij, dus bij dezen!

Hé indebuurt, welke tegeltjes bedoelen jullie dan? We hebben het over Stolpersteine. Dat is Duits voor ‘struikelsteen’.

Stolpersteine

De ‘Struikelsteen’ is een project van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig  (Berlijn, 1947). Het zijn kleine gedenktekens die voor een huis zijn geplaatst waar mensen hebben gewoond die door de nazi’s verdreven, gedeporteerd, vermoord of tot zelfmoord gedreven zijn. Dit zijn vaak Joodse gezinnen natuurlijk, maar ook bijvoorbeeld Jehova’s getuigen, gehandicapte mensen en homoseksuelen. Wereldwijd liggen er inmiddels 61.000 Stolpersteine in 22 landen!

Gedenkteken

De eerste steen is in 1992 gelegd voor het stadhuis van Keulen, en tegenwoordig liggen ze door heel Europa. Op de stenen die voor een huis liggen zijn (in een messing plaatje) de naam, geboortedatum, deportatiedatum, plaats en datum van het overlijden gestanst. Er staan nooit meerdere namen op een struikelsteen, maar altijd de naam van één persoon. De gedachte van de kunstenaar daarbij is dat ieder slachtoffer uniek is en een eigen steen verdient.

 

De kleine stenen van 10 x 10 centimeter werden lange tijd door de kunstenaar zelf gemaakt en geplaatst. Maar omdat het project zo enorm is gegroeid, word hij ondersteund door andere beeldhouwers en worden de stenen ‘gewoon’ door de plaatselijke gemeente geplaatst.

Struikelen

De term struikelsteen verwijst naar een oud Duits gezegde. Wanneer een niet-jood uitgleed over een gladde steen, zei men: “Er ligt een jood onder begraven.” Voor de duidelijkheid: dit was nog voor de Holocaust! Nu kun je hier niet echt meer mee aankomen. De kunstenaar noemt ze ook zo omdat je er als het ware over struikelt met je hoofd en je hart, en je moet buigen om de tekst te kunnen lezen.

Stolpersteine
Hier woonden vader, moeder en zoon Rosenstiel.

10.000 Rotterdammers

In Nederland zijn meer dan 100.000 Joden gedeporteerd en vermoord door de Nazi’s, genoeg animo dus voor struikelsteentjes. In Borne (vlakbij Hengelo) werden in 2007 de eerste struikelstenen van Nederland gelegd. Rond het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog was Rotterdam na Amsterdam en Den Haag de stad met de meeste Joodse inwoners: ongeveer tussen de 13.000 en 14.000. Exacte cijfers zijn niet bekend, maar geschat wordt dat ruim 10.000 Joodse Rotterdammers de oorlog niet overleefd hebben.

Stolpersteine
Ook voor kinderen werd er geen uitzondering gemaakt, Hans Bartels woonde op de Oudedijk en werd slechts 5 of 6 jaar oud.

Stichting Loods 24

Inmiddels liggen er in Rotterdam meer dan 300 Stolpersteine. In april 2018 werden er nog 30 bijgelegd op de stoep voor de huizen van Joodse Rotterdammers, de Duitse kunstenaar was hier zelf bij. In Rotterdam regelt sinds 2010 Stichting Loods 24 de plaatsing van Stolpersteine.

stolpersteine
Plaatsing van twee Stolpersteine op de Oudedijk in Kralingen door de Duitse kunstenaar Gunter Demnig, ter hoogte van nummer 212. | Foto: Gemeente Rotterdam

Wil je ook een of meerdere stolpersteine aanvragen? Dan kun je hiervoor contact opnemen met de Stichting Loods 24. Zij kunnen je dan verder helpen met de aanvraagprocedure. Een Stolpersteine en het plaatsen ervan kost €162,50.

Lees ook:

Meer in deze categorie

Gemeente

Ga naar “Fiets in het rekkie! Dit doen die mensen in groene outfit op de Coolsingel”

Fiets in het rekkie! Dit doen die mensen in groene outfit op de Coolsingel

Fietsfan010
Ga naar “Hier gaat het geld van de gemeente de komende jaren naartoe in Rotterdam”

Hier gaat het geld van de gemeente de komende jaren naartoe in Rotterdam

2017_Stadhuis_67A3138_-IrisvandenBroek_iris-van-den-broek
Ga naar “Rotterdam is een regenboogstad en dit betekent het”

Rotterdam is een regenboogstad en dit betekent het

Rotterdam Pride 2020

In onze gids

Ga naar “Teds”

Teds

  • Schiekade 189
  • Restaurants en horeca
  • 09:00 - 17:00
Teds Rotterdam

Nu geopend

Ga naar “Bakkie Altstadt”

Bakkie Altstadt

  • Aelbrechtskolk 3 – 9
  • Koffiebars
  • 07:30 - 16:00
bakkie altstadt terras koffiezaak (2)

Nu geopend

Ga naar “Elbnuts”

Elbnuts

  • Markthal Kraam 22
  • Boodschappen
  • 10:00 - 20:00
elbnuts

Nu geopend

Aanbiedingen

Ga naar “Veel korting op Italiaanse patisserie”

Veel korting op Italiaanse patisserie

  • Capri
  • Geldig t/m 30 juni 2021
Italiaanse delicatessen Capri Rotterdam

Topper

Ga naar “Rijlessen bij Rijschool Virean”

Rijlessen bij Rijschool Virean

  • Geldig t/m 31 juli 2021
Rijschool Virean
Ga naar “PHILIPS Airfryer XXL van € 199 voor € 179”

PHILIPS Airfryer XXL van € 199 voor € 179

  • BCC
  • Geldig t/m 20 juni 2021
Ga naar “Alle Heteluchtfriteuses 20% korting”

Alle Heteluchtfriteuses 20% korting

  • Blokker
  • Geldig t/m 20 juni 2021
Ga naar “Tefal Strijkweken tot 25% korting”

Tefal Strijkweken tot 25% korting

  • Blokker
  • Geldig t/m 20 juni 2021

Vacatures

Ga naar “IJsschepper”

IJsschepper

  • Capri
  • Parttime
Capri Rotterdam

Topper

Ga naar “Medewerker vaccinatie Rotterdam Rijnmond”

Medewerker vaccinatie Rotterdam Rijnmond

  • RAAAK Personeel
  • Parttime
Ga naar “C-Chauffeur horeca bevoorrading”

C-Chauffeur horeca bevoorrading

  • WerkTalent
  • Fulltime
Ga naar “Administratief Medewerk(st)er Banking”

Administratief Medewerk(st)er Banking

  • Page Personnel
  • Fulltime/Parttime
Ga naar “Customer support medewerker Rotterdam”

Customer support medewerker Rotterdam

  • Manpower
  • Fulltime