Rotterdam

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

Is de Oude Haven ook echt de oudste haven van Rotterdam?

Door Wouter Vocke 21 november 2020

In de rubriek Mysteries behandelen we iedere week een apart of raar gegeven uit de stad. Deze keer vroegen we ons af: is de Oude Haven wel de oudste haven van Rotterdam?

Waalhaven, Coolhaven, Maashaven, Rijnhaven en Leuvehaven om er maar een paar te noemen: Rotterdam heeft superveel havens in en om het centrum. Maar een van de leukste is wat ons betreft de Oude Haven, ook wel Oudehaven genoemd. Die naam alleen klinkt al gezellig, en doet ons geloven dat dit een èchte oude haven is. Maar is het ook de oudste? Nee dus!

Hang
Foto: Wouter Vocke

Steyger

De eretitel ‘oudste haven van Rotterdam’ gaat naar de Steigersgracht. Je vindt die gracht midden in het centrum, bijna verstopt eigenlijk. De Steigersgracht ligt een stukje westelijker dan de Oude Haven. Hij wordt al voor het eerst genoemd in 1334, maar in 1351 gaf Willem V de stad Rotterdam officieel het recht om de steiger te gebruiken.

Toen heette het trouwens nog geen Steigersgracht maar ‘Steyger’.  Want, in de middeleeuwen lag aan dit water letterlijk een aanlegsteiger. En die oude Rotterdammers? Die deden niet zo moeilijk. Deze steiger lag vlakbij de dam waar de stad rond ontstaan was: de Middeldam. Die dam is nu bekend als de Hoogstraat – de oudste straat van Rotterdam.

Steiger
Het Steiger in 1814 | Bron: Stadsarchief Rotterdam

En de Oude Haven dan?

Waar in het Steiger al bootjes aanmeerden in de jaren ’30 van de veertiende eeuw, kwam de eerste aanlegsteiger van de Oude haven pas in 1350. Die haven stond in verbinding met de Steigersgracht, via de Kolk. Da’s nu nog steeds een straatnaam: zo heet de straat tussen Kubuswoningen, Station Blaak en de Markthal.

Oude Haven
Foto: Wouter Vocke

Nieuwe Haven

We hebben een Oude Haven, is er dan ook een nieuwe haven? Jazeker! In 1412 kreeg Rotterdam van Willem V (daar is ‘ie weer) toestemming om de stad uit te breiden. De Nieuwehaven werd rond 1425 gegraven als stadsvest, maar deze stadsvest werd al snel als haven ingericht. Later werd de haven uitgebreid zodat hij aansloot op de Oudehaven, er kwam een dwarshaven die uitkwam op het Haringvliet en in 1689 werd de Nieuwehaven verder gegraven naar het Boerengat.

Nieuwe Haven
De Gapersbrug over de Nieuwehaven in 1761 | Bron: Stadsarchief Rotterdam

Het oostelijke deel van de Nieuwe Haven werd in 1952 gedempt, de rest volgde in de jaren ’60. Pas in de jaren ’80 werd het gebied ten noorden van het Haringvliet weer bebouwd. Toen is op 17 november 1981 een straat naar de gedempte haven genoemd: Nieuwehaven. De straat ligt iets zuidelijker dan de voormalige haven.

Maar goed, lang verhaal kort: het Steiger is dus zo’n twintig jaar ouder dan de Oudehaven en is daarmee dus de allereerste ‘haven’ van Rotterdam. Erg jammer dat die gracht er tegenwoordig maar een beetje verloren bij ligt… Er zijn een hoop plannen om dit water weer bij de stad te betrekken, laten we hopen dat er snel wat gaat gebeuren – want dat verdient dit historische stukje Rotterdam.

Foto: Wouter Vocke

Lees ook:

Boerengat… waar komt die naam vandaan?

In de rubriek Rotterdamse Mysteries behandelen we iedere week een apart, interessant of opvallend ge...

Wat is dat toch voor torentje bij de Oude Haven?

Viswijf, Orangist en bajesklant… wie was Kaat Mossel eigenlijk?

Waar komen die stenen leeuwen op de Maasboulevard vandaan?

Meer over

Mysteries

adv.