Zeg, wat is nou het oudste gebouw in Rotterdam?

Door Wouter Vocke 7 april 2018

In de rubriek Mysteries behandelen we iedere week een apart of raar gegeven uit de stad. Waarom de trap van de Koopgoot toch zo irritant is bijvoorbeeld. Of waarom Rotterdam eigenlijk netnummer 010 heeft. Deze week: Wat is het oudste gebouw van Rotterdam?

In Rotterdam vind je geen kloosters, hofjes en grachtenpanden, wel een hoop hoogbouw met veel glas, beton en staal. Maar Rotterdam is wel degelijk hartstikke oud, al sinds de 9e eeuw wonen er hier mensen en in 1340 kreeg de stad stadsrechten. Wat is dan het oudste gebouw in Rotterdam? We hebben drie kandidaten voor je en, verrassing, het zijn drie kerken.

Sint-Laurenskerk

Laurenskerk

In het centrum is het niet zo moeilijk vast te stellen wat het oudste gebouw is, want daar is maar één kandidaat: de Grote- of Sint-Laurenskerk. Die werd gebouwd tussen 1449 en 1525 en was het eerste stenen gebouw van Rotterdam. Het is dankzij het bombardement van 14 mei 1940 (waarin het flink werd beschadigd) het enige overgebleven gebouw uit het middeleeuwse centrum. Het is ook meteen het grootste kerkgebouw van Rotterdam.

Hillegondakerk

Wist je dat Hillegersberg echt super oud is? De oudste oorkonde die bekend is over Rotta, de voorloper van Rotterdam, komt uit het jaar 1028. In die oorkonde is sprake van een schenking aan de ‘kerk van Rotta’ in 1025, en met die kerk wordt de kerk van Hillegersberg bedoeld. Hillegersberg wordt zelfs al in een oorkonde uit 993 genoemd. De Hillegondakerk in Hillegersberg is dus de oudste kerk van Rotterdam, en daarmee ook meteen het oudste gebouw van de stad. Het is niet exact vast te stellen hoe oud de kerk is, we weten wel zeker dat de kerk in 1426 werd verwoest tijdens de Hoekse en Kabeljauwse twisten. Het gebouw in zijn huidige vorm stamt ongeveer uit 1500.

Pelgrimvaderskerk

Midden in het historische, door de Tweede Wereldoorlog gespaarde Delfshaven staat aan de Aelbrechtskolk de Oude of Pelgrimvaderskerk. De oorsprong van de kerk is de rooms-katholieke Anthoniuskapel, die in 1417 is gebouwd. In 1574 werd de kerk ‘omgebouwd’ tot protestantse kerk. De gevel stamt weer uit 1761, toen de kerk verbouwd werd. Door verbouwingen en aanpassingen door de eeuwen heen zijn eigenlijk alleen de pilaren in de kerk nog uit de 15e eeuw. Waarom het Pelgrimvaderskerk genoemd wordt? Omdat de Pilgrim Fathers in 1620 naar Amerika vertokken vanuit Delfshaven, met een tussenstop in Engeland. In deze kerk hebben zij hun laatste dienst gehad. Voor Amerikaanse toeristen is deze kerk dus een must see in Rotterdam.

Dus, welke nou?

Laurenskerk

De Hillegondakerk werd ergens in de 10e eeuw gebouwd staat er ongeveer sinds 1500 zo bij. Maar Hillegersberg is pas sinds 1941 onderdeel van Rotterdam. De oude kerk in Delfshaven stamt uit 1417 en zoals we hem in deze vorm kennen uit 1761. De zelfstandige gemeente Delfshaven werd echter pas in 1886 geannexeerd door Rotterdam. In dat opzicht zou je dus kunnen zeggen dat de Sint Laurenskerk uit 1525 het oudste gebouw van de stad is. Zitten wij er helemaal naast en denk je dat je een ouder gebouw kent in Rotterdam? Let us know!

Meer over

Mysteries