Rotterdam

×

indebuurt categorieën

Meer indebuurt

Service

Dit is waarom station Beurs hét knooppunt van Rotterdam is

Door Wouter Vocke 7 december 2019

In de rubriek Mysteries behandelen we iedere week een apart of raar gegeven uit de stad. Nu vroegen we ons af: waarom is Station Beurs zo’n knooppunt in Rotterdam, en niet bijvoorbeeld Rotterdam Centraal?

Iedere stad heeft op zijn minst één knooppunt waar zo’n beetje alle metrolijnen bij elkaar komen en waar het op ieder moment van de dag druk is. In veel steden is dat het centraal station. In Rotterdam is het daar ook druk, maar hét knooppunt is Beurs. Het is het enige station waar alle Rotterdamse metrolijnen stoppen en bijna alle tramlijnen ook nog eens langskomen. Waarom is dat? Dat zullen we je vertellen, maar daarvoor moeten we eerst even de geschiedenis induiken.

Vier stations

Nu reis je vanaf Rotterdam Centraal naar alle hoeken van Nederland. Maar ooit was dit niet het geval! Rotterdam had voor de oorlog maar liefst vier verschillende (eind)stations, zoals je dat ook bijvoorbeeld in steden ziet als Parijs (zoals Gare du Nord, Gare de l’Est, Gare de Lyon) of Londen (bijvoorbeeld King’s Cross, Liverpoolstreet, Waterloo, Victoria). Vanaf Station Maas nam je de trein naar Gouda en Utrecht. Wilde je naar Den Haag of Scheveningen? Dan moest je op Station Hofplein de trein pakken. Vanaf Station Delftsche Poort (op de foto hieronder) nam je de trein richting Schiedam en Amsterdam en op Station Beurs (hé!) kon je op de trein naar Dordrecht stappen – over de Nieuwe Maas en de Hef.

De Rotterdamsche Diergaarde met daarboven Station Rotterdam Delftsche Poort in de jaren ’20 van de vorige eeuw | Bron: Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH)

Rotterdam liep vaak behoorlijk vast. De Coolsingel was knetterdruk en Hofplein was hét verkeersknooppunt midden in de stad waar je uit moest kijken voor alle trams, auto’s en fietsers. Voor de oude Willemsbrug stonden dagelijks lange files, helemaal als er een wedstrijd in De Kuip was. Al deze drukte was een doorn in het oog van het stadsbestuur. De groei van de haven, de bevolking en de stad – in combinatie met de technologische vooruitgang en de toename van verkeer – zorgde er voor dat Rotterdam er niet rustiger op werd. Daarom kwamen stedenbouwkundigen al met verschillende oplossingen, werd de Maastunnel gebouwd en waren er plannen om de oude stadspoort die midden op het Hofplein stond te verhuizen… Tot 14 mei 1940.

Rotterdam
Hofplein en Coolsingel begin jaren ’30 met rechts Station Hofplein. | Bron: Nederlands Instituut voor Militaire Historie (NIMH)

Nieuwe verkeersader

Het is inmiddels wel bekend: na de oorlog werd besloten om Rotterdam niet in de oude glorie te herstellen, maar om een nieuwe, moderne stad te bouwen. De Coolsingel moest dé verkeersader door de stad blijven, maar wel met een betere doorstroming. Het drukke Hofplein moest plaatsmaken voor een grote rotonde en de verschillende treinstations gingen ook op de schop. Waar station Delftsche Poort stond kwam het nieuwe centraal station – vanaf daar gingen in 1953 ook de treinen naar Gouda en Utrecht. Het Maasstation werd hierdoor overbodig. Dit station stond waar vandaag de dag Tropicana staat, de Rhijnspoorkade langs de Maasboulevard (ook een nieuwe verkeersader sinds de jaren ’60) herinnert nog aan de oude spoorlijn.

Links de Beurs (waar nu ongeveer de Markthal staat) en rechts station Beurs rond 1900. Tussendoor zie je de toren van de Laurenskerk.

Station Beurs lag sinds 18 midden in de stad, hier liep het spoor boven de grond (uniek eind 19e eeuw!) en ging het treinverkeer over de rivier richting Rotterdam-Zuid en Dordrecht. Na het bombardement was het oude beursgebouw verdwenen en het station zwaar beschadigd. In de nieuwe stadsplannen werd de Blaak gedempt en moest dit een verkeersader worden die aansloot op de Coolsingel, die op zijn beurt werd doorgetrokken naar de Schiedamsedijk. Weg met die oude grachten, zullen ze gedacht hebben. Het oude Station Beurs veranderde in Station Blaak. En het nieuwe station Beurs? Dat kwam een stukje verder te liggen op een nieuw bedacht knooppunt.

Doorstroming

Tussen de verkeersaders Blaak, Westblaak, Schiedamsedijk en Coolsingel kwam het nieuwe kruispunt met de naam Churchillplein te liggen. De oude Bijenkorf moest hiervoor onder andere wijken – deze stond aan het Van Hogendorpplein, ook al zo’n druk vooroorlogs punt in de stad. Maar de stadsvernieuwers wilden een brede, rechte (auto)weg door de stad en dus verdween de knik uit de Coolsingel. Alles om de doorstroming te verbeteren.

Het Van Hogendorpplein in de jaren ’30. | Bron: Stadsarchief Rotterdam

Onder het nieuwe plein werd al rekening gehouden met een metrostation, want: bij al die nieuwe plannen hoorde natuurlijk ook een hypermoderne metroverbinding. In 1968 werd de Rotterdamse Metro geopend door prinses Beatrix (van Noord naar Zuid) en het nieuwe Station Beurs was één van de stations. Midden op de nieuwe Coolsingel, tussen Blaak en Westblaak waar ooit het Van Hogendorpplein lag. Slim als de bouwers waren, werd al een ruwe versie voor een oost-west verbinding aangelegd met het oog op een uitbreiding van de metro. Deze lijn ging uiteindelijk open in 1982, hiermee werden Blaak en Beurs met elkaar verbonden; het oude en nieuwe station Beurs if you will.

Coolsingel
De bouw van de metrotunnel onder de Coolsingel in de jaren ’60 | Foto: ANP

Churchillplein

Weet je nog? Tot eind jaren ’90 heette het metrostation van oost naar west halte Churchillplein! Maar welke lijn je tegenwoordig ook neemt: het heet nu allemaal Beurs. Toen de Erasmusbrug werd geopend en de trams naar Zuid over de route Coolsingel-Schiedamsedijk gingen rijden, was het wel zo makkelijk om alles bij ‘Beurs’ in de buurt te laten stoppen. Maar of de overstap Churchillplein-Beurs er makkelijker op is geworden..?

Lees ook:

Nieuwe Maas

Rijnmond, Maasstad… Ligt Rotterdam nou aan de Maas of de Rijn?

Toen Rotterdam en Maastricht onlangs streden om het felbegeerde Eurovisiesongfestival werd er in ver...
Rotterdam Partners

Waarom zeggen we in Rotterdam eigenlijk ‘in Noord’ en ‘op Zuid’?

In de rubriek Rotterdamse Mysteries behandelen we iedere week een apart of raar gegeven uit de stad....

Viswijf, Orangist en bajesklant… wie was Kaat Mossel eigenlijk?

Wat is dat toch voor torentje bij de Oude Haven?

Mysterie opgelost! Dit is waarom Blaak zo heet

Toen in Rotterdam: de bouw van de spoortunnel bij Blaak (VIDEO)

Toen in Rotterdam: de bouw van de metrotunnel (VIDEO)

adv.